IV KA 702/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w ramach rozpoznania apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonego B. M. w sprawie II K 8/23 uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 18 lipca 2023 roku w części dotyczącej czynu zarzucanego w punkcie II aktu oskarżenia. Apelacja podnosiła zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, polegający na niesłusznym uznaniu, że groźba skierowana wobec osoby najbliższej pokrzywdzonego nie wypełnia znamion czynu z art. 190 § 1 kk. Sąd odwoławczy przychylił się do tego zarzutu, wskazując na błędy sądu pierwszej instancji w analizie znamion przestępstwa groźby karalnej. Podkreślono, że przepis art. 190 § 1 kk obejmuje również groźby skierowane na szkodę osoby najbliższej dla adresata groźby, a także dopuszcza możliwość groźby pośredniej, przekazanej przez osobę trzecią. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę na konieczność wnikliwej analizy wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, uwzględniając zasady swobodnej oceny dowodów i prawdy materialnej. W związku z tym, że skazanie w instancji odwoławczej jest niedopuszczalne, sąd uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, wskazując wytyczne co do dalszego postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa groźby karalnej z art. 190 § 1 k.k., w szczególności w kontekście groźby skierowanej na osobę najbliższą oraz groźby pośredniej.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia specyfiki każdej sprawy przy ocenie, czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k.
Zagadnienia prawne (3)
Czy groźba popełnienia przestępstwa na szkodę osoby najbliższej dla adresata groźby, wypowiedziana w jego obecności, wypełnia znamiona przestępstwa groźby karalnej z art. 190 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, groźba skierowana wobec osoby najbliższej dla adresata groźby, wypowiedziana w jego obecności, może wypełniać znamiona przestępstwa z art. 190 § 1 k.k., nawet jeśli nie jest skierowana bezpośrednio do pokrzywdzonego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy wskazał, że art. 190 § 1 k.k. obejmuje grożenie popełnieniem przestępstwa na szkodę osoby najbliższej dla adresata groźby. Podkreślono możliwość groźby pośredniej i konieczność analizy wszystkich znamion czynu, w tym wywołania uzasadnionej obawy u adresata groźby lub osoby, której groźba dotyczy.
Czy groźba przekazana przez osobę trzecią (groźba pośrednia) może stanowić podstawę odpowiedzialności karnej za przestępstwo groźby karalnej z art. 190 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przestępstwo groźby karalnej może być popełnione przez posłużenie się osobą trzecią, która przekazuje treść groźby adresatowi, pod warunkiem, że sprawca przewidywał lub godził się na to, że groźba dotrze do wiadomości pokrzywdzonego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (IV KK 307/21), zgodnie z którym nie ma wymogu osobistego grożenia pokrzywdzonemu, a wystarczające jest posłużenie się osobą trzecią, która zgodnie z poleceniem sprawcy przekazuje treść groźby jej adresatowi.
Jakie są wymogi dotyczące oceny dowodów i ustalania stanu faktycznego przez sąd pierwszej instancji w kontekście przestępstwa groźby karalnej?
Odpowiedź sądu
Ocena dowodów musi być poprzedzona ujawnieniem całokształtu okoliczności, stanowić wynik rozważenia wszystkich dowodów i być logicznie argumentowana w uzasadnieniu. Sąd jest zobligowany do wnikliwego zbadania wszystkich okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy odwołał się do zasad swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.) i zasady prawdy materialnej (art. 2 § 2 k.p.k.), wskazując, że sąd pierwszej instancji nie ustalił w sposób wnikliwy stanu faktycznego, pomijając analizę podmiotowych i przedmiotowych okoliczności czynu oraz możliwości wypowiedzenia groźby pośredniej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
| P. K. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony (pośrednio) |
| I. K. | osoba_fizyczna | świadek/osoba bliska pokrzywdzonemu |
| A. K. | osoba_fizyczna | świadek/osoba bliska pokrzywdzonemu |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 438 § pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu.
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
Kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby dla niej najbliższej.
Pomocnicze
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.k. art. 2 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zasada prawdy materialnej.
k.p.k. art. 4
Kodeks postępowania karnego
Obowiązek uwzględniania okoliczności przemawiających na korzyść i niekorzyść oskarżonego.
k.p.k. art. 437 § § 2 zd. drugie
Kodeks postępowania karnego
Podstawa uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła ne peius (zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego w postępowaniu odwoławczym, chyba że zachodzi podstawa z art. 439 k.p.k.).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niesłuszne uznanie przez sąd pierwszej instancji, że groźba skierowana wobec osoby najbliższej pokrzywdzonego nie wypełnia znamion czynu z art. 190 § 1 kk. • Możliwość popełnienia przestępstwa groźby karalnej przez groźbę pośrednią. • Konieczność wnikliwej analizy wszystkich znamion art. 190 § 1 kk, w tym wywołania uzasadnionej obawy. • Błędy sądu pierwszej instancji w ocenie dowodów i ustaleniu stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem ochrony w przypadku przestępstwa groźby karalnej jest wolność człowieka przed obawą popełnienia przestępstwa na jego szkodę lub szkodę osoby mu najbliższej. • Istotą groźby jest zatem oddziaływanie na psychikę drugiej osoby przez przedstawienie zagrożonemu zła, które go spotka ze strony grożącego albo innej osoby, na której zachowanie grożący ma wpływ. • Na gruncie przestępstwa z art. 190 § 1 kk w pełni wyobrażalna jest i zarazem dopuszczalna sytuacja, iż sprawca grozi określonej osobie wyrządzeniem krzywdy osobie trzeciej – bliskiej lub najbliższej dla zagrożonego (...) by wzbudzić u adresata strach o tę osobę, a zatem uzasadnioną obawę spełnienia groźby. • Nie ma wymogu, aby sprawca osobiście groził pokrzywdzonemu, gdyż wystarczające jest posłużenie się osobą trzecią, która zgodnie z poleceniem sprawcy przekazuje treść groźby jej adresatowi. • Obiektywna musi być tylko groźba (post. SN z 16.2.2010 r., V KK 351/09...).
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa groźby karalnej z art. 190 § 1 k.k., w szczególności w kontekście groźby skierowanej na osobę najbliższą oraz groźby pośredniej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga uwzględnienia specyfiki każdej sprawy przy ocenie, czy doszło do popełnienia przestępstwa z art. 190 § 1 k.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego przestępstwa groźby karalnej, a orzeczenie precyzuje jego znamiona, co jest istotne dla praktyków. Wyjaśnia, kiedy groźba wobec osoby najbliższej lub przekazana przez pośrednika jest karalna.
“Groźba wobec brata, ale karalna? Sąd wyjaśnia, kiedy groźba karalna dotyczy osoby najbliższej.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.