Orzeczenie · 2026-05-08

IV Ka 192/26Zmiana kary za podżeganie do fałszywych zeznań 2

Sąd
Sąd Okręgowy
Data
2026-05-08
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚredniaokręgowy
podżeganiefałszywe zeznaniaapelacjasąd okręgowykara grzywnykara pozbawienia wolnościocena dowodówkodeks postępowania karnegokodeks karny

Sąd Okręgowy w postępowaniu apelacyjnym rozpoznał sprawę z apelacji obrońców oskarżonego A. R., który został skazany przez Sąd Rejonowy za podżeganie świadków D. W. (1) i C. R. (1) do składania fałszywych zeznań. Obrońcy wnieśli o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o zastosowanie łagodniejszej kary. Podnosili zarzuty obrazy przepisów prawa procesowego (art. 410, 7, 5 § 2 KPK), błędu w ustaleniach faktycznych (art. 438 pkt 3 KPK) oraz rażącej niewspółmierności kary (art. 438 pkt 4 KPK). Sąd Okręgowy, analizując całokształt zebranego materiału dowodowego, uznał ustalenia Sądu Rejonowego co do sprawstwa oskarżonego za prawidłowe i oparte na wiarygodnych dowodach, w tym zeznaniach świadków D. W. (1) i C. R. (1). Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych zostały uznane za niezasadne. Sąd odwoławczy stwierdził jednak, że orzeczona kara roku i dwóch miesięcy pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmierna. Z uwagi na bezskuteczność podżegania, stan psychiczny oskarżonego oraz fakt odbywania przez niego innej kary pozbawienia wolności, Sąd Okręgowy na podstawie art. 233 § 1 KK w zw. z art. 60 § 2 i § 6 pkt 4 KK zmienił zaskarżony wyrok, orzekając wobec oskarżonego karę 500 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na 10 złotych. Sąd odwoławczy podkreślił, że choć oskarżony był wcześniej karany, to jednak kara grzywny jest adekwatna do wagi czynu i jego sylwetki, a dalsze łagodzenie kary nie byłoby uzasadnione.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów w sprawach o podżeganie, zasady wymiaru kary, możliwość zmiany kary pozbawienia wolności na grzywnę w określonych okolicznościach.

Ograniczenia stosowania

Konkretne zastosowanie do specyfiki stanu faktycznego i dowodowego sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zeznania świadków, którzy pierwotnie obciążyli oskarżonego, a następnie zmienili swoje stanowisko, mogą stanowić podstawę skazania, zwłaszcza w kontekście zarzutów o naruszenie przepisów postępowania i błędu w ustaleniach faktycznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zeznania świadków mogą stanowić podstawę skazania, jeśli sąd oceni je jako wiarygodne, nawet jeśli pierwotnie były inne lub zostały zmienione, pod warunkiem, że ocena ta jest swobodna, a nie dowolna, i uwzględnia całokształt materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał zeznania świadków D. W. (1) i C. R. (1) za wiarygodne, mimo ich późniejszych wypowiedzi sugerujących brak wiedzy o podżeganiu. Sąd podkreślił, że ocena wiarygodności pomówienia wymaga ostrożności, ale w tym przypadku zeznania były spójne, zbieżne i znajdowały potwierdzenie w innych dowodach. Zmiana zeznań została uznana za ochronną dla oskarżonego i pozbawioną racjonalnego uzasadnienia.

Czy kara pozbawienia wolności orzeczona za podżeganie do składania fałszywych zeznań jest rażąco niewspółmierna, biorąc pod uwagę bezskuteczność podżegania, stan psychiczny oskarżonego i fakt odbywania innej kary?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, kara pozbawienia wolności może być rażąco niewspółmierna w takich okolicznościach i może zostać zastąpiona karą grzywny.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że kara pozbawienia wolności była rażąco niewspółmierna, ponieważ podżeganie było bezskuteczne, stan psychiczny oskarżonego wpływał na jego motywację, a odbywał on już inną karę. Zastosowano nadzwyczajne złagodzenie kary na podstawie art. 60 § 2 i § 6 pkt 4 KK, zastępując pozbawienie wolności grzywną.

Czy sąd odwoławczy może zmienić karę pozbawienia wolności na karę grzywny, stosując nadzwyczajne złagodzenie kary, nawet w przypadku zbiegu podstaw obligatoryjnego obostrzenia kary (czyn ciągły)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, uwzględniając specyficzne okoliczności sprawy, nawet jeśli istnieją podstawy do obostrzenia, ale z uwzględnieniem obowiązujących przepisów dotyczących zbiegu podstaw.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy zastosował nadzwyczajne złagodzenie kary, zastępując pozbawienie wolności grzywną, co było możliwe na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 1 października 2023 roku, uwzględniając specyficzne okoliczności sprawy, takie jak bezskuteczność podżegania i stan psychiczny sprawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana wyroku
Strona wygrywająca
oskarżony (w zakresie kary)

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznaoskarżony
D. W. (1)osoba_fizycznaświadek
C. R. (1)osoba_fizycznaświadek
S. N. (1)osoba_fizycznapokrzywdzona/inna strona

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

Podstawą zmiany wyroku było zastosowanie tego przepisu w związku z art. 60 KK.

k.k. art. 60 § § 2 i § 6 pkt 4

Kodeks karny

Podstawa nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Pomocnicze

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Brak analizy całokształtu materiału dowodowego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Dowolna, a nie swobodna ocena materiału dowodowego.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść oskarżonego (naruszenie zasady in dubio pro reo).

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.k. art. 37a § § 1

Kodeks karny

Możliwość orzeczenia grzywny zamiast kary pozbawienia wolności (w brzmieniu sprzed 1 października 2023 roku).

k.k. art. 53

Kodeks karny

Dyrektywy wymiaru kary (stopień winy, społeczna szkodliwość, cele zapobiegawcze i wychowawcze).

k.k. art. 22 § § 2

Kodeks karny

Możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary lub odstąpienia od niej w przypadku bezskuteczności podżegania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażąca niewspółmierność orzeczonej kary pozbawienia wolności w stosunku do stopnia społecznej szkodliwości i winy.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów prawa procesowego (art. 410, 7, 5 § 2 KPK). • Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia (art. 438 pkt 3 KPK). • Wyrok sądu pierwszej instancji nie odpowiada prawu z powodu błędnej oceny dowodów.

Godne uwagi sformułowania

pomówienie nie stanowi dowodu pełnowartościowego, chyba że jest ono jasne i konsekwentne, a ponadto znajduje potwierdzenie w innych dowodach • kara ma być sprawiedliwa, nie jest formą odwetu za popełniony czyn • kara ma w odniesieniu do oskarżonego postać sprawiedliwej odpłaty, ale dostosowanej do wszystkich kryteriów z art. 53 KK

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny dowodów w sprawach o podżeganie, zasady wymiaru kary, możliwość zmiany kary pozbawienia wolności na grzywnę w określonych okolicznościach."

Ograniczenia: Konkretne zastosowanie do specyfiki stanu faktycznego i dowodowego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd odwoławczy może złagodzić karę, nawet jeśli sprawstwo jest potwierdzone, co jest istotne dla zrozumienia elastyczności prawa karnego.

“Sąd złagodził karę więzienia za podżeganie do kłamstwa. Kluczowe były zeznania świadków i stan psychiczny oskarżonego.”

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst