IV Ca 732/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Płocku rozpoznał sprawę z wniosku E. S. o zniesienie współwłasności nieruchomości położonej w P. przy ul. (...), zabudowanej domem mieszkalnym, dla której prowadzona jest księga wieczysta (...). Wnioskodawczyni i uczestniczka J. W. posiadały udziały po ½ części. Sąd Rejonowy w Płońsku postanowieniem z dnia 26 czerwca 2015 r. (sygn. akt I Ns 311/10) przyznał nieruchomość na rzecz J. W. (punkt I), zasądził od niej na rzecz E. S. spłatę w kwocie 67.950 zł rozłożoną na trzy raty (punkt II), oddalił wniosek o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie (punkt III) oraz orzekł o kosztach sądowych. Wnioskodawczyni E. S. wniosła apelację, zaskarżając postanowienie w punktach II i III. Zarzuciła naruszenie art. 320 kpc poprzez nieuzasadnione rozłożenie spłaty na raty oraz naruszenie art. 206 kc przez oddalenie żądania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie. Sąd Okręgowy uznał apelację za częściowo zasadną. Zmienił punkt II postanowienia Sądu Rejonowego, zobowiązując J. W. do jednorazowej zapłaty kwoty 67.950 zł w terminie 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia, uznając brak podstaw do rozłożenia spłaty na raty na podstawie art. 212 § 3 kc i art. 320 kpc. Sąd Okręgowy podkreślił, że uczestniczka nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających rozłożenie spłaty na raty, a sprawa toczyła się długo, dając czas na zgromadzenie środków. W kwestii wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, Sąd Okręgowy w całości podzielił argumentację Sądu Rejonowego, wskazując, że roszczenie takie może być uzasadnione jedynie w przypadku pozbawienia współwłaściciela możliwości współposiadania i korzystania z rzeczy. W ocenie Sądu, E. S. i jej poprzedniczka prawna nie wykazywały zainteresowania nieruchomością ani nie domagały się dopuszczenia do współposiadania, a obecny stan nieruchomości jest zasługą J. W. Dlatego też apelacja w tym zakresie została oddalona. Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 386 § 1 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zniesienia współwłasności, w szczególności rozłożenia spłaty na raty oraz roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez współwłaściciela.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym jeden ze współwłaścicieli aktywnie dbał o nieruchomość, podczas gdy drugi był bierny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest rozłożenie spłaty wynikającej ze zniesienia współwłasności na raty, jeśli uczestniczka nie wykazała szczególnych okoliczności uzasadniających taką decyzję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozłożenie spłaty na raty w postępowaniu o zniesienie współwłasności wymaga wykazania szczególnie uzasadnionych okoliczności, a sam fakt zaciągnięcia kredytu na budowę innego domu nie jest wystarczający. Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, zobowiązując do jednorazowej spłaty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że uczestniczka nie wykazała sytuacji materialnej ani osobistej uzasadniającej rozłożenie spłaty na raty. Sprawa trwała długo, a uczestniczka powinna była zgromadzić środki. Wskazano, że rozłożenie na raty na podstawie art. 320 kpc jest wyłączone w przypadku spłat ze zniesienia współwłasności, chyba że zachodzą szczególnie uzasadnione wypadki.
Czy współwłaściciel, który nie korzystał z nieruchomości i nie sprzeciwiał się korzystaniu przez innego współwłaściciela, może dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości ponad swój udział?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez innego współwłaściciela może być uzasadnione jedynie w przypadku, gdy współwłaściciel został pozbawiony możliwości współposiadania i korzystania z rzeczy. Jeśli współwłaściciel nie wykazywał woli korzystania z nieruchomości i nie sprzeciwiał się jej posiadaniu przez innego współwłaściciela, nie można mówić o bezprawnym naruszeniu jego uprawnień.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, że brak jest podstaw do zasądzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, ponieważ wnioskodawczyni (i jej poprzedniczka prawna) nie wykazywały zainteresowania nieruchomością, nie domagały się dopuszczenia do współposiadania, a stan nieruchomości jest zasługą uczestniczki. Nie doszło do wyzucia ze współposiadania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| J. W. | osoba_fizyczna | uczestniczka |
| J. S. (1) | osoba_fizyczna | poprzedniczka prawna wnioskodawczyni |
| J. S. (2) | osoba_fizyczna | ojciec uczestniczki |
| J. S. (3) | osoba_fizyczna | poprzedni współwłaściciel |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona umowy o użytkowanie wieczyste |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 210
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności.
k.c. art. 211
Kodeks cywilny
Zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, chyba że jest to sprzeczne z przepisami, przeznaczeniem rzeczy lub pociąga za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
k.c. art. 212 § 1
Kodeks cywilny
Wartość udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne.
k.c. art. 212 § 3
Kodeks cywilny
Terminy uiszczenia dopłat i spłat na raty nie mogą łącznie przekraczać dziesięciu lat. Sąd może odroczyć termin zapłaty rat w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie.
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.
Pomocnicze
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wyjątkowych wypadkach orzec częściowo tylko co do istoty sprawy lub co do zasady w wyroku, pozostawiając uregulowanie stosunków między stronami do odrębnego postępowania.
k.c. art. 224 § 2
Kodeks cywilny
Od dnia, w którym samoistny posiadacz w złej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy.
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
Samoistny posiadacz rzeczy, który uzyskał posiadanie w dobrej wierze, jest obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy tylko od chwili, w której dowiedział się o istnieniu roszczenia właściciela o wynagrodzenie.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przepisy dotyczące kosztów sądowych.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeka co do istoty sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do rozłożenia spłaty na raty na podstawie art. 320 kpc w sprawie o zniesienie współwłasności. • Brak podstaw do zasądzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, gdy współwłaściciel nie wykazywał woli korzystania i nie został pozbawiony posiadania.
Odrzucone argumenty
Rozłożenie spłaty na raty z uwagi na zaciągnięty kredyt na budowę innego domu. • Zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości ponad udział.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy uznał, iż uczestniczka nie wykazała, aby jej sytuacja osobista i materialna uzasadniała rozłożenie spłaty w wysokości 67.950 zł na raty. • Nie można tym samym uznać, aby uprawnienie J. S. (1) , a następnie E. S. , wynikające z art. 206 kc , zostało naruszone przez J. W. , a w konsekwencji aby posiadanie przez nią przedmiotu współwłasności w całości było nieuprawnione. • Jedynie takie zdarzenie mogłoby usprawiedliwić roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości.
Skład orzekający
Wacław Banasik
przewodniczący
Małgorzata Szeromska
sędzia
Renata Wanecka
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zniesienia współwłasności, w szczególności rozłożenia spłaty na raty oraz roszczeń o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przez współwłaściciela."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym jeden ze współwłaścicieli aktywnie dbał o nieruchomość, podczas gdy drugi był bierny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne aspekty zniesienia współwłasności i rozstrzyga kwestię wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.
“Zniesienie współwłasności: Kiedy sąd odmówi rozłożenia spłaty na raty i czy należne jest wynagrodzenie za "bezumowne" korzystanie?”
Dane finansowe
WPS: 67 950 PLN
spłata: 67 950 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.