IV CA 587/16Uzgodnienie księgi wieczystej hipoteka bankowa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka U. M. wniosła o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie dwóch hipotek (zwykłej i kaucyjnej) zabezpieczających kredyt bankowy udzielony przez (...) Bank Spółkę Akcyjną. Sąd Rejonowy w S. oddalił powództwo, uznając, że wpis hipotek do księgi wieczystej był zgodny z rzeczywistym stanem prawnym, mimo że przy wniosku o wpis mogły wystąpić uchybienia proceduralne, takie jak brak odpisu z KRS potwierdzającego umocowanie osób podpisujących oświadczenie banku. Sąd pierwszej instancji powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że nie zawsze wpis dokonany bez wymaganego dokumentu prowadzi do niezgodności, jeśli sama czynność prawna jest ważna. Powódka wniosła apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 233 § 1 kpc, art. 130 kpc, art. 626 § 2 kpc oraz art. 10 u.k.w.h. i art. 95 Prawa bankowego. Sąd Okręgowy w S., rozpoznając apelację, oddalił ją, w pełni akceptując ustalenia i rozważania prawne sądu pierwszej instancji. Sąd Okręgowy podkreślił, że wpis hipotek został dokonany na podstawie oświadczeń stron, a hipoteka bankowa może być ustanowiona na podstawie pisemnego oświadczenia banku, pod warunkiem zachowania formy pisemnej. Choć przyznał, że odpis z KRS nie został załączony do wniosku o wpis, uznał, że nie stanowiło to przeszkody do wpisu, gdyż z późniejszych dokumentów wynikało umocowanie osób działających w imieniu banku. Sąd Okręgowy odwołał się do zasady domniemania zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym i podkreślił, że powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej ma na celu usunięcie niezgodności, a nie ponowne badanie prawidłowości wpisu w postępowaniu wieczystoksięgowym. W ocenie sądu, hipoteki zostały prawidłowo ustanowione i wpisane, a zarzuty apelacji nie były uzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności wpisu hipoteki bankowej mimo uchybień proceduralnych przy wniosku o wpis, gdy czynność materialnoprawna jest ważna.
Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i procesowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej w kontekście hipoteki bankowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchybienia proceduralne przy wpisie hipoteki do księgi wieczystej, takie jak brak załączenia dokumentów potwierdzających umocowanie osób podpisujących oświadczenie banku, stanowią podstawę do uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie hipoteki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sama czynność ustanowienia hipoteki jest ważna i zgodna z prawem materialnym, a wpis, mimo błędów proceduralnych, odzwierciedla rzeczywisty stan prawny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli przy wniosku o wpis hipoteki wystąpiły uchybienia proceduralne (np. brak odpisu KRS), to jeśli hipoteka została prawidłowo ustanowiona na podstawie ważnych oświadczeń stron i odzwierciedla rzeczywisty stan prawny, nie ma podstaw do jej wykreślenia w trybie art. 10 u.k.w.h. Sąd podkreślił, że postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej służy usunięciu niezgodności z prawem materialnym, a nie naprawieniu błędów proceduralnych postępowania wieczystoksięgowego.
Jaka jest kognicja sądu wieczystoksięgowego w zakresie badania dokumentów bankowych przy wniosku o wpis hipoteki na podstawie art. 95 Prawa bankowego?
Odpowiedź sądu
Sąd wieczystoksięgowy bada treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej, w tym prawidłowość umocowania osób podpisujących dokumenty bankowe, ale ocena ta musi opierać się wyłącznie na dokumentach załączonych do wniosku.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że sąd wieczystoksięgowy ma obowiązek badać skuteczność materialnoprawną czynności, co obejmuje badanie umocowania osób działających za bank. Jednakże, ocena ta jest ograniczona do dokumentów załączonych do wniosku. W przypadku braku takich dokumentów, wniosek o wpis powinien zostać oddalony.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) BANK Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przepis ten stanowi podstawę do żądania usunięcia niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Sąd uznał, że powódka miała interes prawny w skorzystaniu z tego przepisu.
Prawo bankowe art. 95 § ust. 1 i 3
Ustawa Prawo bankowe
Przepis ten określa moc prawną dokumentów bankowych (w tym oświadczeń o ustanowieniu hipoteki) jako podstawy do wpisów w księgach wieczystych. Sąd analizował, czy dokumenty złożone przez bank spełniały wymogi tego przepisu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 626 § 8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego, który bada treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
k.c. art. 38
Kodeks cywilny
Dotyczy sposobu działania osób prawnych przez ich organy, co było istotne przy ocenie umocowania osób podpisujących oświadczenia w imieniu banku.
k.p.c. art. 328
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia wyroku, co było podstawą do przyjęcia argumentacji sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozszerzenia zakresu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji, co było podstawą do przyjęcia argumentacji sądu pierwszej instancji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd, co było przedmiotem zarzutów apelacji.
k.p.c. art. 130
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzupełniania braków formalnych pisma, co było przedmiotem zarzutów apelacji.
k.p.c. art. 234
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dokumentów urzędowych, co było przedmiotem zarzutów apelacji.
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczania dowodów, co było przedmiotem zarzutów apelacji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.c. art. 245 § § 2 zd. 2
Kodeks cywilny
Dotyczy formy czynności prawnych, w tym oświadczenia o ustanowieniu hipoteki.
u.k.w.h. art. 3
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dotyczy zasady domniemania zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
u.k.w.h. art. 31 § ust. 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dotyczy trybu postępowania nieprocesowego wieczystoksięgowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wpis hipoteki do księgi wieczystej, mimo uchybień proceduralnych przy wniosku, jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym, jeśli sama czynność ustanowienia hipoteki jest ważna. • Postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym służy usunięciu niezgodności z prawem materialnym, a nie naprawieniu błędów proceduralnych postępowania wieczystoksięgowego. • Oświadczenie banku o ustanowieniu hipoteki, złożone w formie pisemnej i opatrzone pieczęcią, może stanowić podstawę wpisu, nawet jeśli przy wniosku o wpis brakowało dokumentów potwierdzających umocowanie osób podpisujących.
Odrzucone argumenty
Brak załączenia do wniosku o wpis hipoteki dokumentów potwierdzających umocowanie osób podpisujących oświadczenie banku (np. odpis z KRS) stanowi przeszkodę materialnoprawną do dokonania wpisu i podstawę do uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. • Uchybienia proceduralne w postępowaniu wieczystoksięgowym, takie jak brak wymaganych dokumentów, prowadzą do niezgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym.
Godne uwagi sformułowania
nie zawsze wpis, którego dokonano w księdze bez przedstawienia wymaganego dokumentu stanowiącego podstawę wpisu prowadzi do niezgodności. • niezgodność powstaje, gdy takiego dokumentu nie ma w ogóle albo nie został sporządzony w wymaganej formie. • rozpoznając powództwo o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym przez wykreślenie wpisanej w dziale IV hipoteki, sąd bada czy wpis hipoteki jest zgodny z prawem materialnym, choćby podstawa jego dokonania była wadliwa.
Skład orzekający
Mariusz Struski
przewodniczący
Jolanta Deniziuk
sprawozdawca
Wanda Dumanowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wpisu hipoteki bankowej mimo uchybień proceduralnych przy wniosku o wpis, gdy czynność materialnoprawna jest ważna."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania wieczystoksięgowego i procesowego o uzgodnienie treści księgi wieczystej w kontekście hipoteki bankowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla obrotu nieruchomościami i kredytami hipotecznymi – jak radzić sobie z błędami proceduralnymi przy wpisie hipotek. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i bankowym.
“Błąd w dokumentach bankowych nie zawsze oznacza unieważnienie hipoteki – co mówi sąd?”
Dane finansowe
WPS: 600 649 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.