IV Ca 322/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka (...) Spółka Akcyjna w G. złożyła wniosek o stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu obciążającej nieruchomości należące do M. H. (1) i M. H. (2). Pierwotnie wniosek został oddalony przez Sąd Rejonowy, a następnie apelacja wnioskodawcy przez Sąd Okręgowy. Sądy uznały, że bieg terminu zasiedzenia rozpoczął się dopiero 12 lipca 1993 roku, po przekształceniu przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną, i że do momentu wydania orzeczeń nie upłynął wymagany 20-letni termin zasiedzenia w dobrej wierze. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej. Następnie wnioskodawca złożył wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia na podstawie art. 523 kpc, wskazując na upływ czasu od wydania poprzedniego orzeczenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając ten wniosek, stwierdził zmianę okoliczności sprawy i zmienił swoje poprzednie postanowienie. Uznał, że wnioskodawca był w dobrej wierze od momentu wejścia w posiadanie służebności (12 lipca 1993 roku), a po upływie 20 lat nastąpiło zasiedzenie. W konsekwencji, Sąd Okręgowy stwierdził nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu z dniem 12 lipca 2013 roku. Kosztami postępowania obciążono strony we własnym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomościach, które przeszły z własności państwowej na prywatną, oraz zastosowanie art. 523 kpc w przypadku upływu czasu po wydaniu prawomocnego orzeczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych i nieruchomości.
Zagadnienia prawne (4)
Czy możliwe jest stwierdzenie zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomościach, które pierwotnie stanowiły własność Skarbu Państwa, a następnie zostały sprzedane osobom fizycznym, przy czym urządzenia przesyłowe zostały wybudowane w okresie własności państwowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to możliwe, jeśli bieg terminu zasiedzenia rozpoczął się po utracie własności przez Skarb Państwa, a posiadanie służebności trwało nieprzerwanie przez wymagany ustawowo okres.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłu rozpoczyna się od momentu, gdy Skarb Państwa przestał być właścicielem nieruchomości, a nie od momentu wybudowania urządzeń. Kluczowe jest ustalenie, czy posiadacz działał w dobrej czy złej wierze.
Czy sąd może zmienić prawomocne postanowienie oddalające wniosek o zasiedzenie, jeśli po jego wydaniu upłynął wymagany termin zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zmienić prawomocne postanowienie oddalające wniosek o zasiedzenie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, w szczególności upływ czasu niezbędnego do zasiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 523 § 2 kpc oraz utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym w przypadku upływu wymaganego terminu posiadania po wydaniu prawomocnego postanowienia oddalającego wniosek, sąd może zmienić to postanowienie, uwzględniając nowy stan faktyczny.
Od kiedy należy liczyć termin zasiedzenia służebności przesyłu, gdy urządzenia zostały wybudowane przez przedsiębiorstwo państwowe na gruncie państwowym, a następnie nieruchomość została sprzedana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin zasiedzenia rozpoczyna się od momentu, gdy Skarb Państwa przestał być właścicielem nieruchomości, a przedsiębiorstwo (lub jego następca prawny) zaczęło posiadać służebność we własnym imieniu i na swoją rzecz.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że bieg terminu zasiedzenia rozpoczął się 12 lipca 1993 roku, kiedy to przedsiębiorstwo państwowe zostało przekształcone w spółkę akcyjną, która zaczęła korzystać z urządzeń we własnym imieniu i na swoją rzecz.
Czy wnioskodawca był w dobrej wierze w momencie objęcia w posiadanie służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioskodawca był w dobrej wierze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ zarządzający przedsiębiorstwem państwowym wiedział, że urządzenia i działki stanowią własność państwową i eksploatuje je zgodnie z prawem. Po przekształceniu w spółkę, posiadanie było kontynuowane we własnym imieniu i na swoją rzecz, co przy braku dowodów przeciwnych, uzasadnia domniemanie dobrej wiary.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna w G. | spółka | wnioskodawca |
| M. H. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. H. (2) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Do nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości (poprzez zastosowanie art. 352 kc – służebności gruntowej) należy spełnić łącznie dwie przesłanki: posiadać nieruchomość (służebność) nieprzerwanie jako posiadacz samoistny, oraz wykazać się odpowiednio długim, ustawowo określonym, terminem posiadania.
k.p.c. art. 523 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne postanowienie oddalające wniosek sąd może zmienić w razie zmiany okoliczności sprawy.
Pomocnicze
k.c. art. 352
Kodeks cywilny
Do służebności gruntowych stosuje się odpowiednio przepisy o posiadaniu rzeczy.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Zarówno posiadanie samoistne, jak i zależne, jest stanem faktycznym władania rzeczą.
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Domniemanie samoistności posiadania.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Zakres prawa własności.
k.c. art. 7
Kodeks cywilny
Domniemanie dobrej wiary.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące apelacji stosuje się odpowiednio do postępowania w przedmiocie zmiany postanowienia.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące procesu stosuje się odpowiednio do postępowania nieprocesowego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach w przypadku wzajemnego zniesienia.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawa niemajątkowe lub o prawa majątkowe, w których można wytoczyć powództwo o zwolnienie od egzekucji, (...) w sprawach o zasiedzenie, (...) w sprawach o wpis w księdze wieczystej (...) koszty ponosi każdy we własnym zakresie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upływ 20-letniego terminu zasiedzenia służebności przesyłu w dobrej wierze po dacie 12 lipca 1993 r. • Możliwość zmiany prawomocnego postanowienia na podstawie art. 523 kpc z uwagi na zmianę okoliczności (upływ czasu).
Odrzucone argumenty
Brak upływu wymaganego terminu zasiedzenia w momencie wydania poprzednich orzeczeń. • Argumenty dotyczące początku biegu terminu zasiedzenia od momentu wybudowania urządzeń na gruncie państwowym.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w ocenie Sądu Okręgowego, upłynął termin wymagany do zasiedzenia służebności przesyłu przez wnioskodawcę. • Wnioskodawca w dacie 12 lipca 1993r. był posiadaczem w dobrej wierze służebności przesyłu. • O przypisaniu posiadaczowi dobrej lub złej wiary przy wykonywaniu posiadania decydują okoliczności opisujące jego stan świadomości w chwili objęcia władztwa nad rzeczą.
Skład orzekający
Mariola Watemborska
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Deniziuk
sędzia
Wanda Dumanowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomościach, które przeszły z własności państwowej na prywatną, oraz zastosowanie art. 523 kpc w przypadku upływu czasu po wydaniu prawomocnego orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych i nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak upływ czasu i zmiana okoliczności mogą prowadzić do zmiany prawomocnego orzeczenia, co jest istotne dla praktyki prawniczej. Dotyczy powszechnego problemu zasiedzenia służebności przesyłu.
“Prawomocne orzeczenie zmienione po latach: jak zasiedzieć służebność przesyłu?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.