IV CA 1513/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania zapłaty kary umownej przez powodów (G. S. i A. S.) od spółki deweloperskiej z powodu opóźnienia w zawarciu umowy przyrzeczonej sprzedaży lokalu mieszkalnego. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powodów kwotę 13 084,62 zł, uznając jednocześnie, że postanowienie umowy deweloperskiej ograniczające maksymalną wysokość kary umownej do 4% ceny lokalu jest wiążące i zostało indywidualnie uzgodnione. Apelacje wniosły obie strony. Sąd Okręgowy, rozpoznając sprawę, uznał klauzulę ograniczającą karę umowną do 4% ceny lokalu za abuzywną, ponieważ powodowie jako konsumenci nie mieli realnego wpływu na jej treść, a ograniczenie to rażąco naruszało ich interesy. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił wyrok sądu pierwszej instancji w całości, zasądzając od Skarbu Państwa (następcy prawnego spółki) na rzecz powodów kwotę 50 000 zł kary umownej wraz z odsetkami. Odpowiedzialność Skarbu Państwa została jednak ograniczona do nabytego mienia po wykreślonej spółce, zgodnie z przepisami ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Sąd Okręgowy zasądził również od Skarbu Państwa na rzecz powodów zwrot kosztów procesu za obie instancje, z zastrzeżeniem ograniczenia odpowiedzialności Skarbu Państwa co do kosztów pierwszoinstancyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących abuzywności klauzul umownych w umowach deweloperskich, odpowiedzialności Skarbu Państwa jako następcy prawnego podmiotów wykreślonych z KRS, oraz ograniczenia odpowiedzialności do nabytego mienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wykreśleniem spółki z rejestru i przejęciem jej mienia przez Skarb Państwa. Interpretacja abuzywności klauzul może być stosowana do podobnych umów konsumenckich.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie umowy deweloperskiej ograniczające wysokość kary umownej do 4% ceny lokalu jest abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest abuzywne, ponieważ konsument nie miał na nie realnego wpływu, a ograniczenie to rażąco narusza jego interesy i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ograniczenie kary umownej do 4% ceny lokalu, mimo że zostało zawarte w umowie, nie było indywidualnie uzgodnione z konsumentami, którzy nie mieli na nie realnego wpływu. Taka klauzula rażąco narusza ich interesy, dając deweloperowi możliwość opóźniania realizacji umowy bez proporcjonalnych konsekwencji finansowych.
Czy Skarb Państwa wstępuje do postępowania jako następca prawny spółki wykreślonej z rejestru i czy jego odpowiedzialność jest ograniczona do nabytego mienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa wstępuje do postępowania jako następca procesowy spółki wykreślonej z rejestru, a jego odpowiedzialność jest ograniczona do nabytego mienia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (art. 25e ust. 1 i 2), zgodnie z którymi Skarb Państwa nabywa z mocy prawa mienie pozostałe po wykreślonej spółce i ponosi odpowiedzialność z tego mienia za zobowiązania. Sąd uznał, że przyjęcie tej koncepcji jest konieczne dla zapewnienia prawa do sądu i umożliwienia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Czy odsetki ustawowe za opóźnienie od kary umownej powinny być naliczane od dnia następującego po upływie terminu płatności, nawet jeśli termin ten przypadał na dzień wolny od pracy?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli termin płatności przypadał na dzień roboczy, odsetki nalicza się od dnia następnego, nawet jeśli jest to sobota lub święto. Jeśli termin przypadał na sobotę, bieg terminu kończy się w poniedziałek, a odsetki nalicza się od wtorku.
Uzasadnienie
Sąd skorygował datę początkową naliczania odsetek od jednej z części kary umownej, uznając, że termin płatności przypadający na sobotę spowodował przedłużenie terminu do poniedziałku, a odsetki powinny być naliczane od dnia następnego (wtorku).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. S. | osoba_fizyczna | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Prezydent Miasta (...) W. | organ_państwowy | pozwany (następca prawny) |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. | spółka | pozwany (pierwotny) |
Przepisy (21)
Główne
k.c. art. 483 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 484 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
u.KRS art. 25d § ust. 1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
u.KRS art. 25e § ust. 1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
u.KRS art. 25e § ust. 2
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru.
Pomocnicze
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Ocena zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
k.c. art. 385³ § pkt 2
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości uważa się za niedozwolone postanowienia umowne, które wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 115
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 180 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wyroku ograniczyć odpowiedzialność dłużnika do oznaczonego przedmiotu majątkowego, jeżeli według przepisów ustawy dłużnik ponosi odpowiedzialność ograniczoną.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.KRS art. 25e § ust. 4
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Pr. not. art. 94 § § 1
Prawo o notariacie
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula ograniczająca karę umowną do 4% ceny lokalu jest abuzywna. • Skarb Państwa wstępuje do postępowania jako następca prawny spółki wykreślonej z rejestru. • Odpowiedzialność Skarbu Państwa jest ograniczona do nabytego mienia. • Powodowie jako konsumenci nie mieli realnego wpływu na treść umowy deweloperskiej. • Opóźnienie dewelopera było znaczące i nieusprawiedliwione.
Odrzucone argumenty
Ograniczenie kary umownej do 4% ceny lokalu było indywidualnie uzgodnione i wiążące. • Okoliczności opóźnienia zwalniały dewelopera z odpowiedzialności. • Skarb Państwa nie jest następcą procesowym spółki wykreślonej z rejestru. • Odpowiedzialność Skarbu Państwa nie jest ograniczona do nabytego mienia.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenie wysokości kary umownej należycie równoważy interesy obu stron • powodowie nie udźwignęli ciężaru dowodowego przewidzianego w art. 385¹ § 4 k.c. • nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu • ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje • dla zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień umownych nie wystarczy wykazanie, że konsument dowiedział się o treści klauzuli w odpowiednim czasie, a strony prowadziły w tym przedmiocie negocjacje. • ograniczenie możliwości żądania przez konsumentów kary w wysokości przekraczającej 4 % wartości lokalu rażąco narusza ich interesy oraz kształtuje ich prawa w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. • brak odpowiedniej motywacji dla dewelopera, aby przezwyciężył powstałe opóźnienia
Skład orzekający
Adam Jaworski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących abuzywności klauzul umownych w umowach deweloperskich, odpowiedzialności Skarbu Państwa jako następcy prawnego podmiotów wykreślonych z KRS, oraz ograniczenia odpowiedzialności do nabytego mienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wykreśleniem spółki z rejestru i przejęciem jej mienia przez Skarb Państwa. Interpretacja abuzywności klauzul może być stosowana do podobnych umów konsumenckich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opóźnień w budownictwie i potencjalnej abuzywności klauzul umownych, a także nowatorskiego zagadnienia odpowiedzialności Skarbu Państwa za długi zlikwidowanych spółek, co jest istotne dla wielu wierzycieli.
“Deweloper obiecał termin, ale się spóźnił. Czy kara umowna ograniczona do 4% była legalna? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
kara umowna: 50 000 PLN
zwrot kosztów procesu (I instancja): 6117 PLN
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 3646 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.