Orzeczenie · 2017-05-25

IV CA 121/17Odmowa wpisu hipoteki na podstawie odpisu notarialnego

Sąd
Sąd Okręgowy w Płocku
Miejsce
Płock
Data
2017-05-25
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteWysokaokręgowy
księgi wieczystehipotekaprzelew wierzytelnościodpis dokumentupoświadczenie notarialnepostępowanie wieczystoksięgoweSąd Najwyższyorzecznictwo

Sprawa dotyczyła wniosku Banku Spółki Akcyjnej w P. o zmianę wpisu wierzyciela hipotecznego w księdze wieczystej. Bank złożył umowę przelewu wierzytelności zabezpieczonej hipoteką w formie odpisu poświadczonego przez notariusza. Sąd Rejonowy w Żyrardowie oddalił wniosek, argumentując, że kserokopia dokumentu, nawet poświadczona przez notariusza, nie może stanowić podstawy wpisu w księdze wieczystej. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz art. 626 § 2 kpc, wskazując na potrzebę przedstawienia oryginału dokumentu. Bank złożył apelację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących poświadczania dokumentów przez notariusza oraz niezastosowanie art. 129 § 2 kpc. Sąd Okręgowy w Płocku, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, w szczególności do postanowienia z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. I CSK 819/15, które jednoznacznie stwierdziło, że w postępowaniu wieczystoksięgowym, ze względu na jego specyfikę i doniosłość prawną wpisów, podstawę wpisu mogą stanowić jedynie oryginały dokumentów lub ich urzędowo poświadczone odpisy, a nie odpisy poświadczone przez notariusza na podstawie art. 129 § 2 kpc. Sąd Okręgowy podkreślił, że przepisy dotyczące uwierzytelniania odpisów przez profesjonalnych pełnomocników (art. 129 § 2-4 kpc) nie mają zastosowania w postępowaniu wieczystoksięgowym, które opiera się na zasadzie sprawdzenia z urzędu przez sąd dokumentów załączonych do wniosku i treści księgi wieczystej (art. 626 § 2 kpc). Ze względu na ochronę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, wymagane są dokumenty, których istnienie nie budzi wątpliwości. W związku z tym apelacja została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że w postępowaniu wieczystoksięgowym wymagane są oryginały dokumentów lub ich urzędowo poświadczone odpisy, a nie odpisy poświadczone przez notariusza na podstawie art. 129 § 2 kpc.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie postępowania wieczystoksięgowego. Interpretacja przepisów o poświadczaniu dokumentów przez profesjonalnych pełnomocników może być inna w innych postępowaniach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odpis dokumentu poświadczony za zgodność z oryginałem przez notariusza może stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odpis dokumentu poświadczony za zgodność z oryginałem przez notariusza nie może stanowić podstawy wpisu w księdze wieczystej.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że postępowanie wieczystoksięgowe wymaga przedstawienia oryginałów dokumentów lub ich urzędowo poświadczonych odpisów ze względu na specyfikę i doniosłość prawną wpisów, a przepisy dotyczące uwierzytelniania odpisów przez profesjonalnych pełnomocników nie mają zastosowania w tym trybie.

Czy nowelizacja art. 129 kpc dotycząca uwierzytelniania odpisów dokumentów przez profesjonalnych pełnomocników ma zastosowanie w postępowaniu wieczystoksięgowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nowelizacja art. 129 kpc nie ma zastosowania w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy (za którym powtórzył Sąd Okręgowy) uznał, że cele nowelizacji art. 129 kpc nie obejmują postępowania wieczystoksięgowego, które ma odrębną specyfikę i wymaga wyższych gwarancji formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalić apelację
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy (utrzymano w mocy postanowienie)

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank Spółki Akcyjnej w P.spółkawnioskodawca
Syndyk Banku Spółdzielczego w N. w upadłościinneuczestnik
E. M.osoba_fizycznauczestnik
R. M.osoba_fizycznauczestnik
Bank Spółdzielczy w N.spółkawierzyciel hipoteczny (dotychczasowy)

Przepisy (14)

Główne

u.k.w.h. art. 31 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu. Sąd Okręgowy uznał, że w postępowaniu wieczystoksięgowym przepisy szczególne (specyfika tego postępowania) wymagają oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu.

k.p.c. art. 626 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd bada z urzędu zgodność wniosku z przepisami prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 129 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie przeciwnika złożyć oryginał dokumentu w sądzie.

k.p.c. art. 129 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza lub przez występującego w sprawie pełnomocnika.

k.p.c. art. 694 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dokumenty, na których podstawie dokonuje się wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, składa się w oryginałach albo poświadczonych urzędowo odpisach lub wyciągach. Sąd Okręgowy przywołał ten przepis jako argument za odmiennym traktowaniem postępowania wieczystoksięgowego.

Pr. not. art. 2 § 2

Ustawa Prawo o notariacie

Pr. not. art. 79 § 2

Ustawa Prawo o notariacie

Pr. not. art. 96 § 2

Ustawa Prawo o notariacie

k.c. art. 22 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 385 § 3

Kodeks cywilny

k.c. art. 519 § 2

Kodeks cywilny

k.k. art. 300 § 1

Kodeks karny

Pr. upadł. art. 127 § 3

Ustawa Prawo upadłościowe

Pr. upadł. art. 134 § 1

Ustawa Prawo upadłościowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpis dokumentu poświadczony przez notariusza nie jest wystarczający do wpisu w księdze wieczystej. • Postępowanie wieczystoksięgowe wymaga szczególnych gwarancji formalnych, odmiennych od zwykłego postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Notarialne poświadczenie odpisu dokumentu czyni go równoważnym z oryginałem. • Nowelizacja art. 129 kpc rozszerza możliwość stosowania poświadczonych odpisów również w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Godne uwagi sformułowania

kopie dokumentów poświadczone za zgodność z oryginałem przez notariusza, nie mogą stanowić podstawy wpisu w księdze wieczystej • za restrykcyjną wykładnią art. 129 kpc przemawiają argumenty wynikające także z wykładni językowej • księgi wieczyste są rejestrem publicznym, prowadzonym dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości, a więc praw o szczególnym znaczeniu ekonomicznym i prawnym • muszą być one dokonane w oparciu o dokumenty, których istnienie nie budzi wątpliwości

Skład orzekający

Małgorzata Szeromska

przewodnicząca

Renata Wanecka

sprawozdawca

Joanna Świerczakowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że w postępowaniu wieczystoksięgowym wymagane są oryginały dokumentów lub ich urzędowo poświadczone odpisy, a nie odpisy poświadczone przez notariusza na podstawie art. 129 § 2 kpc."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania wieczystoksięgowego. Interpretacja przepisów o poświadczaniu dokumentów przez profesjonalnych pełnomocników może być inna w innych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla prawników zajmujących się obrotem nieruchomościami i postępowaniem wieczystoksięgowym, wyjaśniając wątpliwości interpretacyjne dotyczące formy dokumentów.

Czy notarialne poświadczenie odpisu wystarczy do wpisu hipoteki? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst