IV Ca 115/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka Gmina Miejska w C. dochodziła od pozwanego (...) SERWIS S.A. w W. kwoty 17.319,21 zł tytułem odszkodowania, argumentując, że pozwany, mimo wyboru jego oferty w przetargu na dostawę, montaż i uruchomienie lodowiska sezonowego, nie zawarł umowy, co spowodowało poniesienie przez gminę kosztów związanych z przygotowaniem terenu (przyłącze energetyczne, mapa, odśnieżanie). Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając, że powódka poniosła koszty na własne ryzyko, przed zawarciem umowy, i nie poniosła szkody. Sąd Rejonowy w Chojnicach oddalił powództwo, uznając, że poniesione przez powódkę wydatki nie mieściły się w granicach negatywnego interesu umownego (koszty zawarcia umowy, a nie jej wykonania) i nie było związku przyczynowego między niezawarciem umowy a tymi kosztami, ponieważ były one związane z przygotowaniem inwestycji, niezależnie od wykonawcy. Sąd Okręgowy w Słupsku, rozpoznając apelację powódki, oddalił ją jako bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego, uznając, że zarzuty apelacji, w tym dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 233 § 1 kpc) i materialnego (art. 390 § 1 kc), nie były zasadne. Sąd Okręgowy podkreślił, że koszty poniesione przez powódkę były związane z przygotowaniem do wykonania umowy przyrzeczonej, a nie z jej zawarciem, i że działania powódki, podejmowane w warunkach ryzyka związanego z terminem wykorzystania dofinansowania, nie mogły obciążać pozwanego. Sąd odwoławczy uznał, że roszczenie powódki nie mieściło się w granicach negatywnego interesu umownego, co było wystarczającą podstawą do oddalenia powództwa i apelacji. Sąd Okręgowy oddalił również zażalenie pozwanego na postanowienie o kosztach, uznając je za zbędne po sprostowaniu omyłki przez sąd pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia negatywnego interesu umownego w kontekście zamówień publicznych i kosztów przygotowawczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku zawarcia umowy po przetargu, gdzie koszty przygotowawcze nie zostały uwzględnione w ofercie i były ponoszone na ryzyko zamawiającego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy koszty poniesione przez zamawiającego w związku z przygotowaniem terenu pod inwestycję, przed zawarciem umowy o zamówienie publiczne, mogą stanowić szkodę podlegającą naprawieniu w ramach negatywnego interesu umownego, gdy wykonawca uchyla się od zawarcia umowy przyrzeczonej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty te nie stanowią szkody w rozumieniu negatywnego interesu umownego, jeśli są związane z przygotowaniem do wykonania umowy przyrzeczonej, a nie z samym zawarciem umowy, oraz jeśli nie istniał związek przyczynowy między niezawarciem umowy a tymi kosztami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że negatywny interes umowny obejmuje koszty zawarcia umowy przedwstępnej i przygotowania do jej zawarcia, a nie koszty związane z przygotowaniem do wykonania umowy przyrzeczonej. Ponadto, jeśli koszty te zostały poniesione na własne ryzyko strony, niezależnie od późniejszego zawarcia umowy, nie można ich dochodzić od drugiej strony. Działania podjęte w warunkach ryzyka (np. krótki termin wykorzystania dofinansowania) obciążają stronę podejmującą te działania.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego, w szczególności dotyczące odpowiedzialności z tytułu niewykonania umowy przedwstępnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego, a zarzuty naruszenia prawa procesowego nie były zasadne.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy stwierdził, że zarzuty naruszenia art. 233 § 1 kpc nie wykazały uchybienia zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Podkreślono, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy roszczenie mieści się w granicach negatywnego interesu umownego, co zostało prawidłowo ocenione przez sąd pierwszej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina Miejska w C. | instytucja | powódka |
| (...) SERWIS S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 390 § § 1
Kodeks cywilny
Określa konsekwencje prawne niewykonania zobowiązania wynikającego z umowy przedwstępnej, w tym ograniczone roszczenie odszkodowawcze do naprawienia szkody poniesionej przez to, że strona liczyła na zawarcie umowy (ujemny interes umowny).
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy zasady swobody umów, która w kontekście zamówień publicznych jest ograniczona przepisami szczególnymi.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
p.z.p. art. 139 § 1
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Dotyczy zasad prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasadę swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zasądzania kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy umorzenia postępowania.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania apelacyjnego.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. 13 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm. art. 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Określa wysokość opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty poniesione przez powódkę związane były z przygotowaniem do wykonania umowy przyrzeczonej, a nie z jej zawarciem. • Nie istniał związek przyczynowy między niezawarciem umowy a poniesionymi przez powódkę kosztami. • Powódka poniosła koszty na własne ryzyko, niezależnie od tego, kto byłby wykonawcą lodowiska. • Roszczenie powódki nie mieściło się w granicach negatywnego interesu umownego.
Odrzucone argumenty
Poniesione przez powódkę wydatki na przyłącze energetyczne, mapę, odśnieżanie stanowią szkodę w rozumieniu art. 390 § 1 k.c. • Niezawarcie umowy przez pozwanego było bezpośrednią przyczyną poniesienia przez powódkę szkody. • Sąd pierwszej instancji naruszył art. 233 § 1 kpc poprzez nierozważenie całości materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
uchylanie się od zawarcia umowy przyrzeczonej, będące przejawem niewykonania umowy przedwstępnej, powinno więc być rozumiane jako świadome działanie lub zaniechanie, zmierzające do bezpodstawnego niezawarcia umowy przyrzeczonej, a przynajmniej godzenie się z takim skutkiem. • Szkoda polega tu tylko na niezawarciu umowy przyrzeczonej, a nie na jej niewykonaniu. • Odszkodowanie obejmuje straty wynikające z niedojścia do skutku umowy między stronami, na które składają się koszty zawarcia umowy, wydatki związane z własnym świadczeniem, zbędne nakłady podjęte w związku z własnym świadczeniem, wyłączone są natomiast nieuzyskane korzyści w postaci tych, które odpowiadały uzyskanym w razie dojścia do skutku umowy i jej wykonania. • Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 kpc wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego.
Skład orzekający
Mariusz Struski
przewodniczący-sprawozdawca
Jolanta Deniziuk
członek
Beata Kopania
del.SSR członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia negatywnego interesu umownego w kontekście zamówień publicznych i kosztów przygotowawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zawarcia umowy po przetargu, gdzie koszty przygotowawcze nie zostały uwzględnione w ofercie i były ponoszone na ryzyko zamawiającego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ryzyko związane z zamówieniami publicznymi i kosztami ponoszonymi przed zawarciem umowy. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów o umowie przedwstępnej w specyficznym kontekście przetargowym.
“Czy gmina może żądać odszkodowania za koszty przygotowania lodowiska, gdy wykonawca wycofał się z umowy po przetargu?”
Dane finansowe
WPS: 17 319,21 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1200 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.