III USK 263/23Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Zbigniewa Korzeniowskiego rozpoznał skargę kasacyjną T. K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2023 r., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Krośnie oddalający odwołanie T. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Jaśle. Decyzja ZUS stwierdzała, że skarżąca nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Sąd Apelacyjny uznał, że brak było podstaw do uznania prowadzenia działalności gospodarczej przez T. K. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 374 k.p.c. i art. 379 pkt 5 k.p.c., wskazując na naruszenie konstytucyjnej zasady jawności rozprawy w związku z przepisami wprowadzonymi w okresie pandemii COVID-19. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie przedstawia on zasadnej podstawy przedsądu. Wskazano, że zarzut nieważności postępowania z art. 379 pkt 5 k.p.c. jest względną przyczyną nieważności i nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż skarga nie zarzucała naruszenia prawa materialnego. Ponadto, sformułowane pytania prawne nie składały się na istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., ponieważ w sprawie nie wystąpiła kolizja regulacji z art. 374 k.p.c. z przepisami covidowymi, gdyż strona nie złożyła wniosku o przeprowadzenie rozprawy w apelacji. Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały III PZP 6/22, która rozpoznała problem prawa do sądu w aspekcie posiedzeń niejawnych i składu jednoosobowego w kontekście przepisów covidowych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów procesowych i zagadnień prawnych związanych z przepisami covidowymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o rozprawę w apelacji, co ogranicza zastosowanie argumentacji dotyczącej przepisów covidowych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy ustawy covidowej dotyczące posiedzeń niejawnych i składu jednoosobowego są zgodne z konstytucyjnym prawem do sądu (art. 45 Konstytucji RP)?
Odpowiedź sądu
Rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379 pkt 4 k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę III PZP 6/22, stwierdził, że stosowanie przepisów covidowych w sposób ograniczający jawność rozprawy i skład sądu narusza art. 45 Konstytucji RP, chyba że jest to konieczne dla ochrony zdrowia publicznego. W tej konkretnej sprawie jednak nie było wniosku o przeprowadzenie rozprawy, co wykluczało kolizję z art. 374 k.p.c.
Czy zarzut naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. (pozbawienie możności obrony praw) może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej bez zarzutu naruszenia prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wymaga powiązania z naruszeniem prawa materialnego. Sam zarzut procesowy bez wpływu na wynik sprawy nie jest wystarczający.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 379 pkt 5 k.p.c. dotyczy względnej przyczyny nieważności postępowania, która wymaga wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy. Ponieważ skarga kasacyjna nie zarzucała naruszenia prawa materialnego, zarzut procesowy nie mógł samodzielnie prowadzić do uwzględnienia skargi.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. K. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Jaśle | instytucja | pozwany |
| Prokuratura Okręgowa w Krośnie | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398^3 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa kasacyjna z naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, w tym jawność rozprawy.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - istotne zagadnienie prawne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 374
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania w przypadku pozbawienia strony możności obrony jej praw.
ustawa covid-19 art. 15 zzs1 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepisy dotyczące posiedzeń niejawnych i składu sądu w okresie pandemii.
k.p.c. art. 148 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - nieważność postępowania.
k.p.c. art. 398^13 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy bierze nieważność postępowania pod rozwagę z urzędu.
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie wniosku dowodowego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada orzekania o kosztach w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak istotnego zagadnienia prawnego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej. • Zarzut nieważności postępowania z art. 379 pkt 5 k.p.c. nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy bez naruszenia prawa materialnego. • W apelacji nie było wniosku o przeprowadzenie rozprawy, co wykluczało kolizję z art. 374 k.p.c. w kontekście przepisów covidowych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, art. 374 k.p.c. i art. 379 pkt 5 k.p.c. jako podstawa kasacyjna.
Godne uwagi sformułowania
Na etapie przedsądu nie rozpoznaje się zarzutów podstaw kasacyjnych. • Nieważność postępowania jest tylko względną a nie bezwzględną podstawą nieważności postępowania. • Sformułowane pytania osobno ani razem nie składają się na istotne zagadnienie prawne. • Zwykła wykładnia nie stanowi podstawy przedsądu.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów procesowych i zagadnień prawnych związanych z przepisami covidowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wniosku o rozprawę w apelacji, co ogranicza zastosowanie argumentacji dotyczącej przepisów covidowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do sądu i stosowaniem przepisów covidowych, choć ostatecznie Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania z powodów formalnych.
“Czy przepisy covidowe naruszyły prawo do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.