III USK 211/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem postępowania była skarga kasacyjna A. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 10 stycznia 2023 r., który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Opolu i oddalił odwołanie A. B. od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA dotyczącej wysokości emerytury policyjnej. Sąd Apelacyjny ustalił, że emerytura policyjna A. B. powinna zostać obniżona na podstawie przepisów dotyczących służby na rzecz państwa totalitarnego. A. B. w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię i zastosowanie przepisów ustawy zaopatrzeniowej dotyczących służby w okresie PRL, a także naruszenie Konstytucji RP. Podniósł również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym zarzut nieważności postępowania z powodu nienależytej obsady sądu. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. W szczególności skarżący nie uzasadnił właściwie wniosku o przyjęcie skargi, nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut nieważności postępowania z powodu powołania sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r. nie jest samodzielną podstawą do stwierdzenia nieważności, zwłaszcza w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r. (sygn. akt U 2/20). W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od A. B. na rzecz Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaProceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi formalne wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu statusu sędziego.
Orzeczenie dotyczy głównie kwestii formalnych związanych z procedurą kasacyjną, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy emerytalnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy służba funkcjonariusza w okresie PRL, od 1 września 1988 r. do 15 czerwca 1990 r., polegająca na zbieraniu informacji, może być kwalifikowana jako służba na rzecz państwa totalitarnego, uzasadniająca obniżenie emerytury policyjnej?
Odpowiedź sądu
Nie, sama służba operacyjna polegająca na zbieraniu informacji w schyłkowym okresie PRL nie jest wystarczającą przesłanką do przyjęcia, że była to służba na rzecz państwa totalitarnego, zwłaszcza jeśli nie towarzyszyły jej działania naruszające prawa i wolności obywatelskie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizował, czy skarżący wykazał istotne zagadnienie prawne lub rozbieżności w orzecznictwie uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej. Stwierdzono, że skarżący nie przedstawił właściwego uzasadnienia wniosku, a podniesione zarzuty nie spełniały wymogów formalnych. Sąd odniósł się również do kwestii nieważności postępowania, wskazując, że sam fakt orzekania przez sędziego powołanego na wniosek nowej KRS nie powoduje nieważności postępowania, a ponadto Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją uchwały SN dotyczącej statusu takich sędziów.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności w zakresie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo analizuje przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność). Stwierdzono, że skarżący nie przedstawił właściwego uzasadnienia dla żadnej z tych przesłanek, a argumentacja była wewnętrznie sprzeczna. Sąd podkreślił, że wniosek o przyjęcie skargi wymaga pogłębionej argumentacji prawnej, a nie jedynie polemiki z orzeczeniem sądu niższej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji | organ_państwowy | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
u.z.f.p. art. 15c § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Obniżenie emerytury policyjnej za służbę na rzecz państwa totalitarnego.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
u.z.f.p. art. 13b § ust. 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Błędna wykładnia i zastosowanie polegające na nieprzeprowadzeniu indywidualnej oceny służby wnioskodawcy w spornym okresie z uwzględnieniem kryteriów pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa.
u.z.f.p. art. 15c § ust. 3
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Obniżenie wysokości emerytury do kwoty przeciętnej emerytury z 2017 r.
u.z.f.p. art. 22a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Błędna wykładnia i zastosowanie.
u.z.f.p. art. 33 § ust. 4
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Niezastosowanie przepisu dotyczącego obniżenia świadczenia emerytalnego po upływie 5 lat.
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Błędna wykładnia i przyjęcie, że dopuszczalne jest arbitralne obniżenie świadczenia emerytalnego, naruszające zasadę ochrony praw nabytych, sprawiedliwości społecznej i zaufania do państwa.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu dokonania rozważań prawnych uwzględniających wszystkie przesłanki dotyczące oceny służby wnioskodawcy.
k.p.c. art. 327 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwe zastosowanie.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwe zastosowanie.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwe zastosowanie.
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nienależyta obsada Sądu odwoławczego skutkiem czego skład Sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. • Brak właściwego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej. • Nie wykazano istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani rozbieżności w orzecznictwie. • Zarzut nieważności postępowania z powodu statusu sędziego nie jest uzasadniony w świetle orzecznictwa TK.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 13b, 15c, 22a ustawy zaopatrzeniowej, art. 2 Konstytucji RP). • Naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1, 378 § 1, 327^1 § 1, 232 k.p.c.). • Naruszenie art. 379 § 4 k.p.c. (nienależyta obsada sądu).
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne. • Sąd Najwyższy nie jest sądem trzeciej instancji, a jego zadaniem nie jest dokonywanie korekty ewentualnych błędów w zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie. • Sam sposób sformułowania wniosku uznać należy za błędny i świadczący o jego bezpodstawności. • Nie można bowiem twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona [...] a jednocześnie wskazywać na istnienie potrzeby wykładni przepisów - wymagającej z natury rzeczy pogłębionych rozważań. • Sam fakt powołania sędziego sądu powszechnego na wniosek aktualnie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa [...] nie jest okolicznością, która samodzielnie uzasadnia uznanie, iż postępowanie prowadzone z udziałem takiego sędziego jest dotknięte nieważnością.
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności wymogi formalne wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu statusu sędziego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy głównie kwestii formalnych związanych z procedurą kasacyjną, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy emerytalnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej i procedury przedsądu. Jednak dla szerszej publiczności może być zbyt techniczna.
“Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną: kluczowe wymogi formalne i status sędziów.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 240 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.