III UK 271/19Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną M. H. Z. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej, że odwołująca się nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 września 2014 r. jako pracownik C. Spółki z o.o. Skarżąca zarzucała Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 7 Konstytucji RP, art. 235 § 1 k.p.c. oraz art. 6 k.c. i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 22 § 1 k.p. Kwestionowała sposób przeprowadzenia dowodów z akt organu rentowego oraz rozłożenie ciężaru dowodu w zakresie rzeczywistego charakteru umowy o pracę. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., przypomniał, że skargę kasacyjną można przyjąć do rozpoznania, gdy występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. W ocenie Sądu Najwyższego, zarzuty dotyczące dowodów z akt organu rentowego nie były zasadne, ponieważ akta te stanowią część postępowania sądowego, a nie dowód z akt innej sprawy. Ponadto, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że ciężar dowodu fikcyjności zgłoszenia do ubezpieczenia spoczywa na organie rentowym, jednakże art. 6 k.c. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a jego zastosowanie następuje wtórnie, po ocenie materiału dowodowego. Sąd Apelacyjny nie oddalił odwołania z powodu braku dowodu, lecz na podstawie oceny dowodów z art. 233 § 1 k.p.c. Wobec braku wykazania oczywistej zasadności skargi, Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia do rozpoznania i zasądził od skarżącej koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących dowodów z akt organów rentowych oraz rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o podleganie ubezpieczeniom społecznym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i argumentacji przedstawionej przez stronę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczenie dowodu z akt organu rentowego bez indywidualnego ujawniania poszczególnych dokumentów stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, akta organu rentowego stanowią część postępowania sądowego, a nie dowód z akt innej sprawy, i nie jest konieczne indywidualne ujawnianie poszczególnych dokumentów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że akta organu rentowego dokumentują dotychczasowy stan sprawy i po wniesieniu odwołania są przekazywane sądowi, nie stanowiąc odrębnego dowodu. Nie zachodzi sytuacja prowadzenia dowodu z akt innej sprawy.
Czy naruszenie art. 6 k.c. w zakresie rozłożenia ciężaru dowodu może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeśli istotne fakty zostały ustalone na podstawie oceny dowodów z art. 233 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 6 k.c. określa jedynie negatywne skutki nieudowodnienia faktów przez stronę i nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a jego wpływ na subsumpcję jest wtórny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 6 k.c. dotyczy materialnoprawnego rozkładu ciężaru dowodu, a jego konsekwencje procesowe ponosi strona, na której dowód spoczywał, tylko gdy sąd nie zdołał wyjaśnić stanu faktycznego. Jeśli istotne fakty zostały ustalone, podlegają one ocenie z punktu widzenia prawa materialnego, niezależnie od inicjatywy dowodowej stron.
Czy umowa o pracę zawarta w celu uzyskania świadczenia z ubezpieczenia społecznego może być uznana za fikcyjną, jeśli strony nie miały zamiaru jej realizacji?
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny uznał, że umowa o pracę, aby nie być uznana za fikcyjną, musi być związana z zamiarem długotrwałego świadczenia pracy i nie może być zawarta w celu uzyskania świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Kwestia pozorność umowy o pracę nie podlegała kontroli Sądu Najwyższego, ponieważ nie została powołana w podstawach kasacyjnych art. 83 § 1 k.c.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. H. Z. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
| C. Spółka z o.o. w B. | spółka | płatnik składek |
Przepisy (19)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pomocnicze
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 235 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
k.p.c. art. 398^3 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1, 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 2 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § ust. 2
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akta organu rentowego nie stanowią odrębnego dowodu, lecz dokumentują dotychczasowy stan sprawy. • Nie jest konieczne indywidualne ujawnianie poszczególnych dokumentów z akt organu rentowego. • Art. 6 k.c. nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a jego wpływ na subsumpcję jest wtórny. • Sąd drugiej instancji nie oddalił odwołania z powodu braku dowodu, lecz na podstawie oceny dowodów z art. 233 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji. • Naruszenie art. 235 § 1 k.p.c. przez oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach niedopuszczonych jako dowód lub nieodczytanych na rozprawie. • Naruszenie art. 6 k.c. przez przyjęcie, że ciężar dowodu spoczywał na odwołującej się. • Naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. w związku z art. 22 § 1 k.p. przez błędną wykładnię dotyczącą fikcyjności umowy o pracę.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Postępowanie przed organem rentowym jest pierwszym etapem sprawy i po odwołaniu do sądu stanowi część tego samego postępowania, zatem akta organu rentowego nie stanowią odrębnego dowodu, lecz dokumentują dotychczasowy stan sprawy. • Sąd Najwyższy wyjaśniał, że przeprowadzenie dowodu z akt innej sprawy polegać powinno na ujawnieniu treści poszczególnych dokumentów - mających stanowić podstawę ustaleń w sprawie cywilnej - w taki sposób, aby strony mogły się ustosunkować do treści każdego z tych dokumentów i zgłosić stosowne wnioski. • Sąd Najwyższy przyjmuje, że ciężar dowodu fikcyjności zgłoszenia do ubezpieczenia spoczywa na organie rentowym, który przyjął zgłoszenie i nie kwestionował tytułu tego zgłoszenia oraz przyjmował składki. • art. 6 k.c. określający reguły dowodzenia nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia. • W niniejszej sprawie Sąd drugiej instancji nie oddalił odwołania skarżącej tylko dlatego, że nie udowodniła faktu rzeczywistego (faktycznego) wykonywania obowiązków wynikających z umów o pracę, ale na podstawie przeprowadzonych i ocenionych przez pryzmat art. 233 § 1 k.p.c. […]
Skład orzekający
Romualda Spyt
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dowodów z akt organów rentowych oraz rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o podleganie ubezpieczeniom społecznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i argumentacji przedstawionej przez stronę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące dowodów w sprawach ubezpieczeniowych i rozkładu ciężaru dowodu, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Jak dowody z akt ZUS są traktowane w postępowaniu sądowym?”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.