Orzeczenie · 2026-07-08

III SAB/Wr 113/26Bezczynność ZUS umorzenie dlugu administracyjne

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-07-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezczynność organuprzewlekłość postępowaniaZUSskargapostępowanie administracyjneumorzenie zadłużeniawstrzymanie egzekucjiKodeks postępowania administracyjnegosądy administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę P. F. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie wniosku o umorzenie zadłużenia i wstrzymanie czynności egzekucyjnych. Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie prawa, wniósł o zobowiązanie do wydania decyzji, wymierzenie grzywny oraz zasądzenie rekompensaty. ZUS wniósł o oddalenie skargi, przedstawiając przebieg postępowania, w tym wezwania do sprecyzowania wniosku, zapoznanie z aktami oraz wydanie postanowień dotyczących czynności egzekucyjnych. Sąd, analizując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące bezczynności i przewlekłości, stwierdził, że ZUS dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, przekraczając ustawowe terminy. Jednakże, oceniając naruszenie prawa jako rażące, sąd uznał, że nie miało ono miejsca, biorąc pod uwagę, że organ informował stronę o przyczynach zwłoki i stosował art. 36 k.p.a. Ponadto, ponieważ ZUS wydał decyzję w sprawie wniosku o umorzenie składek w trakcie postępowania sądowego, sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku. W zakresie wniosku o wstrzymanie czynności egzekucyjnych, ZUS wydał postanowienie o odmowie uchylenia czynności egzekucyjnych i odmowie zawieszenia postępowania. Sąd, stosując art. 151 p.p.s.a., oddalił dalej idącą skargę, uznając, że postawa organu nie uzasadnia nałożenia grzywny ani przyznania sumy pieniężnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęć bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego, kryteria oceny rażącego naruszenia prawa, zasady orzekania przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność organów.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy konkretnego przypadku i organu (ZUS), a ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna. Umorzenie postępowania w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji z uwagi na jej wydanie w trakcie postępowania sądowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez ZUS nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć organ przekroczył terminy i dopuścił się bezczynności i przewlekłości, to nie można tego kwalifikować jako rażące naruszenie prawa, ponieważ organ stosował art. 36 k.p.a. i informował stronę o przyczynach zwłoki, a opóźnienie nie było pozbawione racjonalnego uzasadnienia.

Czy sąd powinien zobowiązać organ do wydania decyzji i nałożyć grzywnę lub zasądzić rekompensatę w przypadku stwierdzenia bezczynności i przewlekłości postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku, ponieważ organ wydał decyzję w sprawie, a dalej idącą skargę oddalił, nie znajdując podstaw do nałożenia grzywny ani przyznania rekompensaty.

Uzasadnienie

Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku, gdyż organ wydał decyzję w sprawie. Oddalenie skargi w zakresie grzywny i rekompensaty nastąpiło z uwagi na ocenę postawy organu, która nie uzasadniała takich środków.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
Stwierdzono bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania, ale nie z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku umorzono z uwagi na wydanie decyzji przez organ. Dalej idącą skargę oddalono.

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja bezczynności organu jako brak załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, lub w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja przewlekłości postępowania jako prowadzenia postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmujący orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o istnieniu lub nieistnieniu bezczynności lub przewlekłości, o rażącym naruszeniu prawa, o zobowiązaniu organu do wydania aktu lub dokonania czynności, o grzywnie lub sumie pieniężnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia jej w całości lub części.

Pomocnicze

k.p.a. art. 12 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania administracyjnego, nakazująca organom działać wnikliwie i szybko, posługując się najprostszymi środkami.

k.p.a. art. 35 § § 1-3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw administracyjnych, w tym wymóg niezwłocznego załatwienia spraw prostych oraz miesięczny termin dla spraw wymagających postępowania wyjaśniającego, a dwumiesięczny dla spraw szczególnie skomplikowanych.

k.p.a. art. 35 § § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wyłączenie z terminów załatwiania spraw okresów przewidzianych prawem dla dokonania czynności, okresów zawieszenia, mediacji oraz opóźnień z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu.

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, podania przyczyn zwłoki, wskazania nowego terminu i pouczenia o prawie do ponaglenia.

k.p.a. art. 36 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu zawiadomienia strony o zwłoce w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości w prowadzeniu postępowania.

Odrzucone argumenty

Bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. • Należy nałożyć na organ grzywnę i zasądzić sumę pieniężną tytułem rekompensaty.

Godne uwagi sformułowania

Sąd stwierdza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie z wniosku strony skarżącej. • Sąd stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. • W ocenie Sądu niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ administracji wydaje decyzję dopiero po upływie trzech miesięcy od uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Skład orzekający

Anetta Chołuj

sprawozdawca

Anna Kuczyńska-Szczytkowska

przewodniczący

Magdalena Jankowska-Szostak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego, kryteria oceny rażącego naruszenia prawa, zasady orzekania przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność organów."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego przypadku i organu (ZUS), a ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna. Umorzenie postępowania w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji z uwagi na jej wydanie w trakcie postępowania sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy z bezczynnością i przewlekłością organów administracji, co jest częstym problemem dla obywateli i przedsiębiorców. Pokazuje, jak sądy administracyjne oceniają te kwestie i jakie są konsekwencje.

ZUS zbyt długo zwlekał z decyzją? Sąd ocenia bezczynność i przewlekłość postępowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst