Orzeczenie · 2026-09-04

III SAB/Gl 77/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-09-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytbezczynność organuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o pomocy obywatelom Ukrainykonstytucjaprawo do sąduterminy administracyjne

Sąd Wojewódzki w Gliwicach rozpoznał skargę K.K. na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy dla cudzoziemca. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni, zasądzenie sumy pieniężnej oraz zwrot kosztów. Wniosek o zezwolenie został złożony 12 maja 2025 r., a do dnia wniesienia skargi (11 lutego 2026 r.) decyzja nie została wydana. Wojewoda argumentował, że zgodnie z art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy był zawieszony do 4 marca 2026 r. (później przedłużony do 30 września 2025 r.), a problemy kadrowe i napływ wniosków usprawiedliwiają opóźnienia. Sąd, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia terminów, w tym do 30 września 2025 r., jest nieproporcjonalne i niezgodne z Konstytucją (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). W związku z tym odmówiono zastosowania przepisów przedłużających zawieszenie i stwierdzono bezczynność organu. Sąd zobowiązał Wojewodę Śląskiego do wydania aktu w terminie 60 dni od zwrotu akt, stwierdził bezczynność, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skargę w pozostałym zakresie oddalono, a Wojewodę obciążono kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów zawieszających terminy rozpatrywania spraw administracyjnych w sytuacjach kryzysowych, gdy okres zawieszenia staje się nadmiernie długi i narusza prawo do sądu oraz zasadę pewności prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których organy powołują się na przepisy zawieszające terminy w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami, a okres ten jest wielokrotnie przedłużany.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy zawieszające terminy rozpatrywania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy dla cudzoziemców, wprowadzone w związku z konfliktem na Ukrainie, mogą być wielokrotnie przedłużane, ograniczając prawo do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia terminów, w tym do 30 września 2025 r., jest nieproporcjonalne i niezgodne z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3).

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na orzecznictwie NSA, uznał, że nadzwyczajne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do nieograniczonego przedłużania przepisów epizodycznych ograniczających prawo do sądu. Po pewnym czasie należy zapewnić możliwość dochodzenia swoich praw.

Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, mimo istnienia przepisów zawieszających terminy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ sąd odmówił zastosowania przepisów zawieszających terminy jako niekonstytucyjnych.

Uzasadnienie

Po odmowie zastosowania przepisów zawieszających terminy, sprawa powinna zostać rozpatrzona w terminie ustawowym. Niewydanie decyzji w tym terminie skutkuje bezczynnością organu.

Czy bezczynność organu w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Organ działał w oparciu o własną wykładnię przepisów, a sąd zastosował wykładnię prokonstytucyjną, co wyklucza rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zobowiązano Wojewodę Śląskiego do wydania aktu w sprawie w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem. Stwierdzono bezczynność organu, ale nie z rażącym naruszeniem prawa. Skarga oddalona w pozostałym zakresie.

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.c. art. 112a § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Dz.U. 2025 poz. 1079 art. 112a § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd uznał, że wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów narusza prawo do sądu.

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd uznał, że wielokrotne przedłużanie zawieszenia terminów jest nieproporcjonalne.

Pomocnicze

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o p.o.u. art. 100d

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Sąd odmówił zastosowania tego przepisu w zakresie przedłużającym zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r. jako niezgodnego z Konstytucją.

u.o p.o.u. art. 100c

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § 2b

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § 6

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. 2024 r. poz. 167 ze zm. art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Sąd odmówił zastosowania przepisu w zakresie przedłużającym zawieszenie terminów do 30 września 2025 r. jako niezgodnego z Konstytucją RP.

Dz. U. poz. 830 art. 100d

Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sąd wspomniał o zasadzie pewności prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy zawieszające terminy rozpatrywania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy, wprowadzone w związku z konfliktem na Ukrainie, nie mogą być wielokrotnie przedłużane w sposób ograniczający prawo do sądu. • Wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia terminów jest nieproporcjonalne i niezgodne z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Argument Wojewody o zawieszeniu biegu terminów na podstawie art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.

Godne uwagi sformułowania

ponad dwuletni okres (od 15 kwietnia 2022 r. do 30 czerwca 2024 r.) należy uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. • Problem bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w ilości tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organu do bieżących potrzeb. • Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne. • Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" (dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności), lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP.

Skład orzekający

Wojciech Gapiński

przewodniczący

Grzegorz Dobrowolski

sprawozdawca

Agnieszka Kręcisz-Sarna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów zawieszających terminy rozpatrywania spraw administracyjnych w sytuacjach kryzysowych, gdy okres zawieszenia staje się nadmiernie długi i narusza prawo do sądu oraz zasadę pewności prawa."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organy powołują się na przepisy zawieszające terminy w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami, a okres ten jest wielokrotnie przedłużany.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście długotrwałych procedur administracyjnych związanych z migracją, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

“Prawo do sądu kontra biurokracja: Sąd kwestionuje przedłużanie zawieszenia terminów dla cudzoziemców.”

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst