III SAB/Gl 516/25Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący S. M., obywatel U., złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy. Zarzucił organowi przekroczenie terminów ustawowych i brak reakcji na ponaglenia. Wojewoda Śląski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d), które jego zdaniem zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt dla wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich pochodzenia, aż do 4 marca 2026 r. Sąd uznał jednak, że wykładnia ta jest błędna. Podkreślił, że przepisy te, wprowadzone w związku z kryzysem migracyjnym po agresji Rosji na Ukrainę, miały charakter tymczasowy i epizodyczny. Ich wielokrotne przedłużanie, zwłaszcza po 30 czerwca 2024 r., narusza konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), ponieważ przekształca tymczasowe ograniczenie w stałe. Sąd podzielił stanowisko NSA, że po upływie uzasadnionego okresu kryzysowego, organy powinny dostosować swoje kadry i organizację do bieżących potrzeb, a nie polegać na przepisach ograniczających prawa. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania art. 100d u.p.o.U. w zakresie przedłużenia terminu po 30 czerwca 2024 r. jako niezgodnego z Konstytucją. Stwierdzono, że Wojewoda pozostawał w bezczynności, ponieważ nie załatwił sprawy w terminie określonym w przepisach szczególnych (art. 112a ustawy o cudzoziemcach) ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 k.p.a. Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku w terminie 30 dni od zwrotu akt, stwierdził bezczynność, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu. Skargę w pozostałym zakresie oddalono i zasądzono koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i konstytucyjnych ograniczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, ale stanowi ważny głos w dyskusji o proporcjonalności ograniczeń praw jednostki w sytuacjach kryzysowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100c i 100d) zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy te, choć wprowadzone w związku z kryzysem migracyjnym, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców ubiegających się o zezwolenia na pobyt, jednak ich wielokrotne przedłużanie po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności narusza prawo do sądu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy te mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, ale ich przedłużanie po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ narusza prawo do sądu i przekształca tymczasowe ograniczenie w stałe.
Czy wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów zawieszających terminy załatwiania spraw administracyjnych (art. 100d u.p.o.U.) po ustaniu nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających ich wprowadzenie, jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie przedłużanie jest niezgodne z Konstytucją RP, gdyż narusza prawo do sądu i zasadę pewności prawa.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko NSA, że przepisy epizodyczne, wprowadzone w celu rozwiązania sytuacji kryzysowej, nie mogą być stosowane w nieskończoność. Ich nadmierne przedłużanie przekształca tymczasowe ograniczenie w stałe, co jest sprzeczne z konstytucyjnym prawem do sądu i zasadą pewności prawa.
Czy bezczynność organu administracji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, wynikająca z przekroczenia terminu ustawowego, stanowi rażące naruszenie prawa?
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Bezczynność sama w sobie nie jest rażącym naruszeniem prawa, jeśli nie towarzyszy jej oczywiste lekceważenie wniosków strony, zła wola lub jawne niestosowanie przepisów.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że mimo przekroczenia terminu, bezczynność Wojewody nie miała cech rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę wyjaśnienia organu dotyczące przyczyn opóźnienia i brak dowodów na złą wolę.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (32)
Główne
u.o c. art. 112a § 1 i 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o c. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.o c. art. 211 § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 44
u.p.o.U. art. 100c § 1
Ustawa z dnia 18 marca 2025 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.U. art. 100c § 4
Ustawa z dnia 18 marca 2025 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.U. art. 100d § 1
Ustawa z dnia 18 marca 2025 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
u.p.o.U. art. 100d § 4
Ustawa z dnia 18 marca 2025 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 12 pkt 5
Ustawa z dnia 9 lutego 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 3
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy zawieszające terminy (art. 100d u.p.o.U.) nie mogą być stosowane w nieskończoność i ich przedłużanie po 30 czerwca 2024 r. narusza prawo do sądu. • Wykładnia przepisów zawieszających terminy powinna uwzględniać ich epizodyczny charakter i ustanie nadzwyczajnych okoliczności.
Odrzucone argumenty
Przepisy art. 100c i 100d u.p.o.U. zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt dla wszystkich cudzoziemców do 4 marca 2026 r., co wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu.
Godne uwagi sformułowania
przepisy epizodyczne • narusza prawo do sądu • nie mogą być uznawane za sytuację nadzwyczajną • rozwiązanie tej kwestii nie powinno polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne • bezczynność Wojewody nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Skład orzekający
Barbara Brandys-Kmiecik
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Jankiewicz
członek
Marzanna Sałuda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i konstytucyjnych ograniczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, ale stanowi ważny głos w dyskusji o proporcjonalności ograniczeń praw jednostki w sytuacjach kryzysowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu w kontekście przepisów nadzwyczajnych i ich nadużywania przez administrację. Pokazuje, jak sądy mogą kwestionować przepisy ustawowe w imię ochrony praw obywatelskich.
“Czy przepisy 'nadzwyczajne' mogą na stałe ograniczać prawo do sądu? WSA w Gliwicach mówi 'nie'!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.