III SAB/Gl 506/25Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt 8
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga została złożona przez V.L. na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w celu świadczenia pracy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów KPA przez rażące przekroczenie terminów. Wojewoda w odpowiedzi na skargę argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który miał zastosowanie do wszystkich postępowań dotyczących cudzoziemców, a także wskazał na dużą liczbę wniosków i zaległości spowodowane pandemią. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, które stwierdziło, że wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia terminów na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jest niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu. Sąd uznał, że niezgodność ta zaktualizowała się po 30 czerwca 2024 r. W niniejszej sprawie, wniosek został złożony 21 lipca 2025 r., a organ pozostawał w bezczynności od 13 sierpnia 2025 r. do dnia wyrokowania. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 60 dni od zwrotu akt, stwierdził bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie, zasądzając koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców oraz ich zgodność z Konstytucją RP, prawo do sądu.
Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu obowiązywania przepisów i ich interpretacji przez NSA. Może wymagać analizy w kontekście ewentualnych dalszych zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bezczynność organu w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, spowodowana zawieszeniem biegu terminów na mocy przepisów dotyczących pomocy obywatelom Ukrainy, stanowi naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu stanowi naruszenie prawa, jednak w tym konkretnym przypadku nie miała charakteru rażącego, ze względu na obowiązujące przepisy zawieszające bieg terminów oraz orzecznictwo NSA dotyczące ich konstytucyjności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć przepisy zawieszające bieg terminów miały zastosowanie, to ich wielokrotne przedłużanie jest niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu. Niemniej jednak, w okresie do 30 czerwca 2024 r. obowiązywały przepisy, które wyłączały możliwość stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości. Po tej dacie, sąd odmówił zastosowania przepisów przedłużających zawieszenie terminów. W analizowanej sprawie, wniosek został złożony po dacie, od której sąd uznał przepisy za niekonstytucyjne, a organ pozostawał w bezczynności.
Czy przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, przedłużające zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, są zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia terminów na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jest niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 45 ust. 1 (prawo do sądu) w zw. z art. 31 ust. 3 (ograniczenia praw).
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w ramach rozproszonej kontroli konstytucyjności uznał, że nadzwyczajne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wielokrotnego przedłużania obowiązywania przepisów ograniczających prawo do sądu. Długotrwałe zawieszenie terminów prowadzi do sytuacji, w której prawo do sądu staje się iluzoryczne, co jest sprzeczne z Konstytucją RP.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
u.o.c. art. 112a
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z określonych zdarzeń (złożenie wniosku, uzupełnienie braków, przedłożenie dokumentów).
u.o.p.u. art. 100d § ust. 1-4
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
W okresie do 30 września 2025 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy był zawieszony. Sąd odmówił zastosowania tego przepisu w zakresie przedłużenia do 30 września 2025 r. jako niezgodnego z Konstytucją RP.
Pomocnicze
k.p.a. art. 12 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami.
k.p.a. art. 35 § § 1 i § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego powinny być załatwiane w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane w ciągu dwóch miesięcy.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stronie służy prawo wniesienia ponaglenia na bezczynność, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1) i 3)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, zobowiązuje organ do dokonania czynności w określonym terminie i stwierdza bezczynność organu.
p.p.s.a. art. 200 i 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o kosztach postępowania.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
KPP art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
Każdy, kogo prawa i wolności zagwarantowane przez prawo Unii zostały naruszone, ma prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. • Niezgodność przepisów przedłużających zawieszenie terminów z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Argument organu o zawieszeniu biegu terminów na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. • Argument organu o braku rażącego naruszenia prawa ze względu na obiektywne trudności i obowiązujące przepisy.
Godne uwagi sformułowania
Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko 'szczególne' – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 u.o.p.u. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu.
Skład orzekający
Dorota Fleszer
przewodniczący sprawozdawca
Adam Gołuch
sędzia
Adam Pawlyta
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców oraz ich zgodność z Konstytucją RP, prawo do sądu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu obowiązywania przepisów i ich interpretacji przez NSA. Może wymagać analizy w kontekście ewentualnych dalszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do sądu i konstytucyjnością przepisów, które mogą ograniczać dostęp do niego. Ma znaczenie dla dużej grupy osób ubiegających się o zezwolenia na pobyt.
“Sąd: Przedłużanie zawieszenia terminów dla cudzoziemców narusza Konstytucję. Prawo do sądu ponad biurokracją?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.