III SAB/Gl 277/26Skarga na bezczynność sądu w sprawie udostępnienia akt
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca D.N. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w R. w zakresie nierozpoznania jej wniosku z dnia 3 marca 2026 r. o udostępnienie zanonimizowanego postanowienia wraz z uzasadnieniem, kończącego postępowanie o sygn. akt [...]. Skarżąca domagała się również zasądzenia sumy pieniężnej oraz zwrotu kosztów postępowania. Organ administracji, w odpowiedzi na skargę, podtrzymał swoje stanowisko, że udostępnianie informacji będących przedmiotem wniosku jest uregulowane przepisami szczególnymi, w tym art. 525 Kodeksu postępowania cywilnego, które mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej (udip). Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, oddalił skargę. Sąd uznał, że choć sądy są władzą publiczną zobowiązaną do udostępniania informacji publicznej, to dostęp do akt sądowych, w tym orzeczeń, jest uregulowany przepisami właściwej procedury, w tym przypadku art. 525 Kpc. Sąd podkreślił, że art. 525 Kpc stanowi przepis szczególny w rozumieniu art. 1 ust. 2 udip i wyłącza stosowanie przepisów udip do żądań dotyczących konkretnych akt sądowych. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym uchwałę I OPS 7/13 i wyroki w sprawach I OSK 357/19, III OSK 3861/21, III OSK 6466/21 oraz III OSK 1037/25, które potwierdzają, że dostęp do akt sądowych jest regulowany przepisami procedur, a nie udip, nawet jeśli żądane dokumenty mają charakter informacji publicznej. Sąd wyjaśnił, że zanonimizowane orzeczenia sądowe mogą być udostępniane w trybie udip tylko w ujęciu ogólnym, statystycznym, a nie w odniesieniu do konkretnej sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że dostęp do akt sądowych, w tym orzeczeń, jest regulowany przepisami Kpc, a nie udip, nawet w przypadku żądania zanonimizowanych dokumentów.
Dotyczy wyłącznie dostępu do akt konkretnych spraw sądowych, a nie informacji publicznej w ogólnym, statystycznym ujęciu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy żądanie udostępnienia zanonimizowanego orzeczenia sądowego z akt konkretnej sprawy podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, czy też regulują je przepisy szczególne dotyczące dostępu do akt sądowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Żądanie udostępnienia zanonimizowanego orzeczenia sądowego z akt konkretnej sprawy nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, lecz przepisom szczególnym, w tym art. 525 Kodeksu postępowania cywilnego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny uznał, że art. 525 Kpc jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 1 ust. 2 udip, który wyłącza stosowanie przepisów udip do dostępu do akt sądowych. Dostęp do akt sądowych, nawet zanonimizowanych orzeczeń, jest regulowany przepisami właściwej procedury, a nie udip, chyba że chodzi o informacje w ujęciu ogólnym i statystycznym.
Czy Prezes Sądu Rejonowego jest organem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej?
Odpowiedź sądu
Tak, Prezes Sądu Rejonowego, jako organ kierujący pracą sądu i reprezentujący go na zewnątrz, spełnia kryterium podmiotowe jako władza publiczna zobowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że Prezes Sądu Rejonowego jest władzą publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, co potwierdza kryterium podmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Kpc art. 525
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje dostęp do akt postępowania nieprocesowego w postępowaniu cywilnym oraz wydawanie dokumentów z takich akt. Akta sprawy dostępne są dla uczestników postępowania oraz za zezwoleniem przewodniczącego dla każdego, kto potrzebę przejrzenia dostatecznie usprawiedliwi. Na tych samych zasadach dopuszczalne jest sporządzanie i otrzymywanie odpisów i wyciągów z akt sprawy; otrzymywanie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z akt sprawy.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 2 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Pusa art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Pusa art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dostęp do akt sądowych, w tym orzeczeń, jest regulowany przepisami szczególnymi (art. 525 Kpc), które mają pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. • Żądanie udostępnienia konkretnego orzeczenia z akt sprawy nie jest wnioskiem o informację publiczną w rozumieniu udip, lecz wnioskiem o dostęp do akt sądowych.
Odrzucone argumenty
Żądanie udostępnienia zanonimizowanego postanowienia z uzasadnieniem jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi • przepis ten stanowi samodzielną regulację, określającą zasady dostępu do akt postępowania cywilnego • zasady dostępu do akt sprawy sądowej, do których dostęp uregulowany jest w przepisach właściwej procedury • Przepisy art. 156 § 1 , 5 i 5a kpk oraz art.525 kpc i §94 regulaminu sądowego w stosunku do wszystkich , a nie tylko wobec stron postępowania , w odniesieniu do tych dokumentów , które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust.2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Skład orzekający
Magdalena Jankiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Beata Machcińska
sędzia
Marzanna Sałuda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że dostęp do akt sądowych, w tym orzeczeń, jest regulowany przepisami Kpc, a nie udip, nawet w przypadku żądania zanonimizowanych dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie dostępu do akt konkretnych spraw sądowych, a nie informacji publicznej w ogólnym, statystycznym ujęciu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia relacji między ustawą o dostępie do informacji publicznej a przepisami szczególnymi regulującymi dostęp do akt sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa i obywateli chcących uzyskać dostęp do dokumentów sądowych.
“Czy ustawa o dostępie do informacji publicznej otwiera drzwi do akt sądowych? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.