Orzeczenie · 2026-09-01

III SAB/Gl 177/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy naruszenie konstytucji 2

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-09-01
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytbezczynność organuWojewodasądownictwo administracyjneKonstytucjaprawo do sąduustawa o pomocy obywatelom Ukrainyterminypobyt czasowy

Skarżący R. S. złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, wskazując na brak decyzji pomimo złożenia wniosku w marcu 2022 r. i ponaglenia w marcu 2025 r. Wojewoda argumentował, że bieg terminów załatwiania spraw został zawieszony na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, co miało dotyczyć wszystkich cudzoziemców, a przedłużenie tego zawieszenia miało obowiązywać do marca 2026 r. Sąd uznał jednak, że dalsze przedłużanie okresu zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. było niezgodne z Konstytucją (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz Kartą Praw Podstawowych (art. 47 KPP), ponieważ naruszało prawo do sądu i skuteczne środki prawne. W związku z tym, Sąd stwierdził bezczynność Wojewody od 1 lipca 2024 r. Jednocześnie, uznając, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (ze względu na dużą liczbę spraw i niewystarczającą obsadę kadrową), Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu i oddalił żądanie zasądzenia sumy pieniężnej. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie, a Wojewoda został obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia terminów załatwiania spraw cudzoziemców w kontekście konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu i skutecznych środków prawnych, zwłaszcza po upływie okresu uzasadnionego nadzwyczajnymi okolicznościami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu po 30 czerwca 2024 r. i specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji bezczynności organów, choć zasady konstytucyjne pozostają uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ dopuścił się bezczynności od 1 lipca 2024 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że po 30 czerwca 2024 r. dalsze przedłużanie zawieszenia terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt czasowe na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy było niezgodne z Konstytucją i Kartą Praw Podstawowych, co skutkowało stwierdzeniem bezczynności organu.

Czy bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że trudności w terminowym załatwianiu sprawy wynikały głównie ze znaczącego wzrostu liczby wniosków pobytowych i niewystarczającej obsady kadrowej, a nie z celowego działania organu lub lekceważenia praw strony.

Czy przepisy zawieszające biegi terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców (art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) są zgodne z Konstytucją RP i Kartą Praw Podstawowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy te, w zakresie w jakim przedłużają zawieszenie terminów po 30 czerwca 2024 r., są niezgodne z Konstytucją RP (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3) oraz Kartą Praw Podstawowych (art. 47).

Uzasadnienie

Długotrwałe zawieszanie terminów załatwiania spraw, nawet w nadzwyczajnych okolicznościach, narusza prawo do sądu i skuteczne środki prawne, prowadząc do ograniczenia praw jednostki i naruszając zasadę pewności prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono bezczynność
1) stwierdzono, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania aktu w sprawie; 3) oddalono skargę w pozostałym zakresie.

Przepisy (23)

Główne

u.o.p.u. art. 100d § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.o.p.u. art. 100d § 1-4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7 i 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 1 i 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.c. art. 112a § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.c. art. 112a § 2

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.p.u. art. 100d § 2

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.o.p.u. art. 100d § 3

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.o.p.u. art. 100d § 4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.o.p.u. art. 100c § 1-4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

p.p.s.a. art. 149 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200 i 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2026 r. poz. 118 art. 14 § 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dalsze przedłużanie zawieszenia terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP i Kartą Praw Podstawowych. • Brak podjęcia czynności przez organ od 1 lipca 2024 r. nosi znamiona bezczynności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o zawieszeniu biegu terminów na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która miała usprawiedliwiać brak działania. • Żądanie zasądzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 6 000 zł, gdyż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Godne uwagi sformułowania

nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu przedłużenia obowiązywania art. 100d u.o.p.u. po dniu 30 czerwca 2024 r. • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 u.o.p.u. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu. • W kontrolowanej sprawie, od 1 lipca 2024r. do dnia złożenia skargi organ nie podejmował żadnych czynności w sprawie. W ocenie Sądu nosiło ono znamiona bezczynności i tym samym skarga została uwzględniona

Skład orzekający

Barbara Brandys-Kmiecik

przewodniczący

Dorota Fleszer

sprawozdawca

Marzanna Sałuda

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia terminów załatwiania spraw cudzoziemców w kontekście konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu i skutecznych środków prawnych, zwłaszcza po upływie okresu uzasadnionego nadzwyczajnymi okolicznościami."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu po 30 czerwca 2024 r. i specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych sytuacji bezczynności organów, choć zasady konstytucyjne pozostają uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego - prawa do sądu i skutecznych środków prawnych w kontekście przedłużających się procedur administracyjnych dotyczących cudzoziemców. Pokazuje, jak sądy administracyjne mogą kwestionować przepisy ustawowe w świetle Konstytucji.

“Sąd: Przedłużanie zawieszenia terminów dla cudzoziemców narusza Konstytucję! Prawo do sądu ważniejsze niż epizodyczne przepisy.”

Dane finansowe

WPS: 6000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst