Orzeczenie · 2026-08-13

III SAB/Gl 123/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-08-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytbezczynność organuterminyustawa o pomocy obywatelom UkrainyKodeks postępowania administracyjnegoWojewodakontrola sądowa

Skarżący R.L. złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, zarzucając naruszenie przepisów KPA przez przekroczenie terminów. Wniosek złożono 10 lipca 2023 r., a ponaglenie pozostało bez odpowiedzi. Wojewoda argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, a duża liczba wniosków spowodowała opóźnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu, ale nie z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku w terminie 60 dni i oddalił żądanie zapłaty sumy pieniężnej, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i konstytucyjności ustaw.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także rozproszonej kontroli konstytucyjności przez NSA.

Zagadnienia prawne (4)

Czy bezczynność organu w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, w kontekście przepisów o zawieszeniu biegu terminów, uzasadnia uwzględnienie skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu uzasadnia uwzględnienie skargi, nawet jeśli bieg terminów był zawieszony, o ile okres zawieszenia nie był nadmiernie długi i nie naruszał prawa do sądu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszały bieg terminów, to ich wielokrotne przedłużanie ponad uzasadniony okres narusza prawo do sądu. W analizowanej sprawie, mimo zawieszenia, organ pozostawał w bezczynności po złożeniu ponaglenia, co uzasadniało uwzględnienie skargi.

Czy przedłużanie okresu zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców na mocy kolejnych nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jest zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wielokrotne przedłużanie okresu zawieszenia biegu terminów ponad uzasadniony czas, zwłaszcza po 30 czerwca 2024 r., jest niezgodne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasadą pewności prawa (art. 2 Konstytucji RP).

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując rozproszonej kontroli konstytucyjności, uznał, że nadzwyczajne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do nieograniczonego przedłużania przepisów epizodycznych. Długotrwałe zawieszenie biegu terminów ogranicza prawo do sądu i narusza pewność prawa, dlatego sąd odmówił zastosowania przepisu przedłużającego zawieszenie do 30 września 2025 r.

Czy bezczynność organu w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?

Odpowiedź sądu

Nie, w tej konkretnej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że choć organ dopuścił się bezczynności, nie wykazał on celowego unikania rozstrzygnięcia ani lekceważenia praw strony. W ocenie sądu, zwłoka nie była na tyle znaczna, aby uznać ją za rażące naruszenie prawa, zwłaszcza w kontekście ogólnych problemów z obsługą wniosków pobytowych.

Czy skarżący doznał uszczerbku majątkowego na skutek bezczynności organu?

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, aby doznał uszczerbku majątkowego na skutek bezczynności organu.

Uzasadnienie

Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie, wskazując, że skarżący nie udowodnił poniesienia konkretnej szkody majątkowej w wyniku opóźnienia w rozpatrzeniu wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zobowiązano Wojewodę Śląskiego do rozpoznania wniosku strony skarżącej w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem; stwierdzono, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; oddalono skargę w pozostałym zakresie.

Przepisy (21)

Główne

u.o.p.u. art. 100d § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten zawieszał bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców do określonych dat. Sąd odmówił zastosowania jego dalszego przedłużenia po 30 czerwca 2024 r. ze względu na niezgodność z Konstytucją.

u.o.c. art. 112a § 1

Ustawa o cudzoziemcach

Określa termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.

u.o.p.u. art. 100d § 1

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis ten zawieszał bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców do określonych dat. Sąd odmówił zastosowania jego dalszego przedłużenia po 30 czerwca 2024 r. ze względu na niezgodność z Konstytucją.

Ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 3

Nowelizacja przedłużała obowiązywanie art. 100d u.o.p.u. Sąd odmówił zastosowania tego przepisu w zakresie przedłużenia do 30 września 2025 r.

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko.

k.p.a. art. 35 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 36 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądowa obejmuje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c. art. 112a § 2

Ustawa o cudzoziemcach

u.o.p.u. art. 100c

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.o.p.u. art. 100d § 2

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.o.p.u. art. 100d § 3

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

u.o.p.u. art. 100d § 4

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwałe przedłużanie okresu zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców, mimo ustania nadzwyczajnych okoliczności, narusza prawo do sądu i pewność prawa. • Organ pozostawał w bezczynności po złożeniu ponaglenia, co uzasadnia uwzględnienie skargi na bezczynność.

Odrzucone argumenty

Argument Wojewody o zawieszeniu biegu terminów na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który miał usprawiedliwiać brak rozpoznania wniosku. • Argument o braku rażącego naruszenia prawa przez organ.

Godne uwagi sformułowania

nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu przedłużenia obowiązywania art. 100d u.o.p.u. po dniu 30 czerwca 2024 r. • rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw • odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. [...] jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji • nie jest możliwe odmówienie zastosowania przepisu w danej sprawie bez uprzedniego generalnego stwierdzenia, że przepis ten jest sprzeczny w Konstytucją. • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 u.o.p.u. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu.

Skład orzekający

Adam Gołuch

sprawozdawca

Dorota Fleszer

członek

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i konstytucyjności ustaw."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej nowelizacjami, a także rozproszonej kontroli konstytucyjności przez NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do sądu i konstytucyjności przepisów, które mogą wpływać na prawa cudzoziemców. Interpretacja NSA w kwestii nadużywania przepisów epizodycznych jest istotna.

“NSA: Prawo do sądu ważniejsze niż przedłużone zawieszenie terminów dla cudzoziemców.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst