Orzeczenie · 2026-03-05

III SAB/Gd 568/25Bezczynność wojewody w sprawie zezwolenia na pobyt 15

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-03-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytpobyt czasowybezczynność organuKodeks postępowania administracyjnegoustawa o pomocy obywatelom Ukrainyustawa o cudzoziemcachprawo do sądurażące naruszenie prawazadośćuczynienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. K. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżąca zarzuciła organowi przewlekłe prowadzenie postępowania, które trwało już drugi rok kalendarzowy. Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać biegi terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt. Sąd, analizując przepisy specustawy ukraińskiej oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych do Polski w związku z działaniami wojennymi. Ponieważ skarżąca przybyła do Polski przed 24 lutego 2022 r. i nie była objęta specustawą, sąd uznał, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 30 dni, stwierdził rażące naruszenie prawa, przyznał skarżącej 1800 zł zadośćuczynienia oraz zasądził 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej (art. 100c, 100d) w kontekście prawa do sądu i ochrony praw cudzoziemców nieobjętych jej szczególnym zakresem podmiotowym. Ocena rażącego naruszenia prawa przez organ administracji w przypadku bezczynności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej, która nie przybyła do Polski w związku z wojną na Ukrainie. Interpretacja przepisów specustawy może być odmienna w przypadku obywateli Ukrainy objętych jej zakresem.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Nie dotyczą one innych cudzoziemców, w tym obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski przed 24 lutego 2022 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że specustawa ukraińska ma ściśle określony krąg podmiotowy i przedmiotowy. Wprowadzone do niej przepisy art. 100c i 100d, mimo użycia ogólnego pojęcia 'cudzoziemiec', powinny być interpretowane w kontekście celu ustawy i jej art. 1. Rozciąganie ich na wszystkich cudzoziemców prowadziłoby do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do sądu i naruszenia zasady państwa prawnego.

Czy bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy skarżącej M. K. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność Wojewody Pomorskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Organ nie dotrzymał ustawowego terminu 60 dni na rozpoznanie wniosku, a postępowanie trwało prawie 21 miesięcy bez uzasadnionej przyczyny. Taka długotrwała zwłoka, nieproporcjonalna do potrzeb sprawy i pozbawiona uzasadnienia, stanowi rażące naruszenie prawa i podważa zaufanie do organów administracji.

Czy skarżącej przysługuje suma pieniężna z tytułu bezczynności organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarżącej przysługuje suma pieniężna.

Uzasadnienie

Suma pieniężna przyznana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. stanowi formę rekompensaty za niedogodności doznane przez stronę w związku z bezczynnością organu oraz swoistą sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zobowiązano Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącej M. K. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja bezczynności organu.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja przewlekłości postępowania.

ustawa pomocowa art. 100c

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis dotyczący zawieszenia biegu terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt, stosowany do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z wojną.

ustawa pomocowa art. 100d

Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis dotyczący zawieszenia biegu terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt, stosowany do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z wojną.

u.o.c. art. 112a § ust. 1

Ustawa o cudzoziemcach

Termin wydania decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (60 dni).

u.o.c. art. 112a § ust. 2

Ustawa o cudzoziemcach

Moment rozpoczęcia biegu terminu do załatwienia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zobowiązanie organu do dokonania czynności.

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przyznanie sumy pieniężnej skarżącemu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 12 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkiego załatwiania spraw.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu praw i wolności.

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niedopuszczalność zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania do skarżącej, która przybyła do Polski przed konfliktem zbrojnym. • Długotrwała zwłoka organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy stanowi bezczynność z rażącym naruszeniem prawa. • Ograniczenie prawa do sądu poprzez przepisy specustawy ukraińskiej, w przypadku skarżącej, jest nieproporcjonalne i niezgodne z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Argument Wojewody Pomorskiego o zastosowaniu art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy do wszystkich cudzoziemców. • Argument Wojewody Pomorskiego, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego z uwagi na przepisy ustawy pomocowej.

Godne uwagi sformułowania

nie jest rzadkością sytuacja, gdy dokonane jedną nowelizacją zmiany dotyczą wielu ustaw i różnych kwestii, spośród których przynajmniej część z nich nie ma bezpośredniego związku z głównym celem wyartykułowanym w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej. • Wykładnia omawianej regulacji - wbrew zasadom techniki prawodawczej - nie może opierać się wyłącznie na jej umiejscowieniu w konkretnym akcie prawnym. • nie sposób byłoby racjonalnie wyjaśnić, dlaczego ustawodawca zdecydował się na pogorszenie sytuacji prawnej wyłącznie tej grupy cudzoziemców. • nie można uznać tego rodzaju regulacji za zgodne z zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawnego, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. • nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa.

Skład orzekający

Janina Guść

przewodniczący

Jolanta Sudoł

sprawozdawca

Adam Osik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej (art. 100c, 100d) w kontekście prawa do sądu i ochrony praw cudzoziemców nieobjętych jej szczególnym zakresem podmiotowym. Ocena rażącego naruszenia prawa przez organ administracji w przypadku bezczynności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącej, która nie przybyła do Polski w związku z wojną na Ukrainie. Interpretacja przepisów specustawy może być odmienna w przypadku obywateli Ukrainy objętych jej zakresem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z dostępem do wymiaru sprawiedliwości dla cudzoziemców w Polsce, a także interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej. Pokazuje konflikt między przepisami szczególnymi a konstytucyjnym prawem do sądu.

“Czy przepisy 'specustawy ukraińskiej' pozbawiają cudzoziemców prawa do sądu? WSA w Gdańsku odpowiada.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst