Orzeczenie · 2026-03-12

III SAB/Gd 563/25Bezczynność wojewody w sprawie zezwolenia na pobyt 21

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-03-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcybezczynność organuzezwolenie na pobytrezydent długoterminowy UEprawo administracyjnepostępowanie administracyjneWSAWojewoda

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę T.S. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Skarżący złożył wniosek 27 sierpnia 2024 r., a po ponagleniu wniósł skargę na bezczynność organu. Wojewoda Pomorski argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d), które miały obowiązywać do 4 marca 2026 r. Sąd jednak odrzucił tę argumentację, wskazując, że przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych w związku z działaniami wojennymi po 24.02.2022 r. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które uznało przedłużanie tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. za sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. W związku z tym, sąd uznał, że organ nie zastosował właściwych przepisów ustawy o cudzoziemcach i dopuścił się bezczynności. Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę ponad półtoraroczny okres oczekiwania na rozpatrzenie wniosku. Sąd zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku w terminie 60 dni, przyznał skarżącemu 1500 zł zadośćuczynienia za doznane niedogodności oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście wniosków o zezwolenia pobytowe składanych przez cudzoziemców, którzy przybyli do Polski przed datą rozpoczęcia działań wojennych. Uzasadnienie stosowania przepisów ustawy o cudzoziemcach w przypadku braku zastosowania specustawy. Ocena rażącego naruszenia prawa przez organ administracji w przypadku długotrwałej bezczynności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, w szczególności interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej. Zastosowanie do innych spraw może zależeć od indywidualnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów załatwiania spraw przez wojewodów, mają zastosowanie do wniosków o zezwolenie na pobyt złożonych przez obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski przed 24 lutego 2022 r. lub przez innych cudzoziemców?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa po 24 lutego 2022 r. Nie dotyczą one innych cudzoziemców ani obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski przed tą datą.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma charakter szczególny i jej przepisy dotyczące zawieszenia terminów mają ściśle określony krąg podmiotowy i przedmiotowy, wynikający z art. 1 ustawy. Powołano się na orzecznictwo NSA wskazujące na sprzeczność przedłużania tych przepisów po 30 czerwca 2024 r. z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.

Czy bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, trwająca ponad 1,5 roku od złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ ponad dwukrotnie przekroczył 6-miesięczny termin załatwienia sprawy, nie podjął żadnych czynności wyjaśniających, a braki kadrowe nie usprawiedliwiają takiej bierności. Długotrwałe oczekiwanie strony na rozstrzygnięcie jest niezgodne z zasadami demokratycznego państwa prawa.

Czy sąd administracyjny może zobowiązać organ do rozpoznania wniosku i przyznać sumę pieniężną z tytułu bezczynności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może zobowiązać organ do rozpoznania wniosku w określonym terminie oraz przyznać sumę pieniężną jako sankcję za wadliwe prowadzenie postępowania i rekompensatę dla strony.

Uzasadnienie

Sąd, stwierdzając bezczynność organu, zobowiązał go do rozpoznania wniosku w terminie 60 dni na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przyznał również skarżącemu 1500 zł zadośćuczynienia na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., uznając, że suma ta stanowi rekompensatę za czas oczekiwania i ma charakter dyscyplinujący dla organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 60 dni, stwierdził rażące naruszenie prawa przez organ, przyznał skarżącemu 1500 zł zadośćuczynienia i oddalił skargę w pozostałej części.

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności.

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną.

u.o.c. art. 223

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Decyzja w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wydawana jest w terminie 6 miesięcy.

u.o.c. art. 210 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Określa zdarzenia, od których biegnie termin na załatwienie wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE.

Pomocnicze

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja bezczynności organu.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

ustawa pomocowa art. 100c

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis dotyczący zawieszenia terminów załatwiania spraw przez wojewodów w okresie do 31.12.2022 r.

ustawa pomocowa art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepis dotyczący zawieszenia terminów załatwiania spraw przez wojewodów w dalszych okresach, przedłużany wielokrotnie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy specustawy ukraińskiej o zawieszeniu terminów nie mają zastosowania do wnioskodawcy, gdyż przybył on do Polski przed 24.02.2022 r. • Długotrwała bezczynność organu administracji publicznej stanowi rażące naruszenie prawa. • Sąd ma prawo zobowiązać organ do działania i przyznać stronie sumę pieniężną z tytułu bezczynności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody Pomorskiego o zawieszeniu biegu terminów na podstawie art. 100c i 100d ustawy pomocowej. • Argumentacja Wojewody Pomorskiego o braku podstaw do wymierzenia grzywny lub zasądzenia sumy pieniężnej w okresie obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej.

Godne uwagi sformułowania

Sytuacja zaś, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. • Przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu. • Organ w istocie od momentu złożenia wniosku nie podjął w tej sprawie żadnej czynności nakierowanej na zgromadzenie materiału dowodowego i jej wyjaśnienie.

Skład orzekający

Bartłomiej Adamczak

przewodniczący-sprawozdawca

Janina Guść

członek

Adam Osik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy ukraińskiej w kontekście wniosków o zezwolenia pobytowe składanych przez cudzoziemców, którzy przybyli do Polski przed datą rozpoczęcia działań wojennych. Uzasadnienie stosowania przepisów ustawy o cudzoziemcach w przypadku braku zastosowania specustawy. Ocena rażącego naruszenia prawa przez organ administracji w przypadku długotrwałej bezczynności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego, w szczególności interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej. Zastosowanie do innych spraw może zależeć od indywidualnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów specustawy ukraińskiej i ich wpływu na prawa cudzoziemców, co jest aktualnym tematem. Pokazuje również, jak sądy administracyjne reagują na bezczynność organów.

“Specustawa ukraińska nie dla wszystkich? WSA w Gdańsku rozstrzyga kluczową kwestię w sprawie zezwoleń pobytowych.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst