III SAB/Gd 546/25Bezczynność wojewody w sprawie zezwolenia na pobyt 12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. M. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które miały zawieszać biegi terminów do 4 marca 2026 r. Sąd, analizując przepisy i orzecznictwo, w tym wyrok NSA z dnia 13 lutego 2024 r. (II OSK 2362/23), uznał, że przepisy te dotyczą wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich narodowości. Jednakże, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, odmiennie od NSA, stanął na stanowisku, że przepisy te dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy przybyłych do Polski w związku z konfliktem zbrojnym. Sąd podkreślił, że rozciąganie tych przepisów na wszystkich cudzoziemców naruszałoby konstytucyjne prawo do sądu i zasadę państwa prawnego. W związku z tym, sąd uznał, że przepisy te nie miały zastosowania do skarżącego, obywatela Filipin. Stwierdzono, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku w terminie 30 dni, stwierdził rażące naruszenie prawa, przyznał skarżącemu 500 zł zadośćuczynienia i zasądził zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł. Skarga została oddalona w pozostałym zakresie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminów w sprawach cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, oraz zasady odpowiedzialności organów administracji za bezczynność i rażące naruszenie prawa.
Orzeczenie opiera się na specyficznej wykładni przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która może być odmienna od interpretacji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wartość praktyczna może być ograniczona w sprawach dotyczących obywateli Ukrainy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów do załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania do wszystkich cudzoziemców, a jedynie do obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy ma charakter szczególny i jej przepisy, w tym art. 100c i 100d, dotyczą wyłącznie podmiotów wskazanych w art. 1 tej ustawy. Rozciąganie tych przepisów na wszystkich cudzoziemców naruszałoby konstytucyjne prawo do sądu i zasadę państwa prawnego, a także nie było zgodne z celem wprowadzania tych przepisów.
Czy bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy obywatelowi Filipin stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność Wojewody Pomorskiego w tej sprawie stanowiła rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Organ wielokrotnie przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy, nie podjął żadnych usprawiedliwionych działań, a skarżący wykazywał inicjatywę. Długotrwałość postępowania, sięgająca półtora roku, bez racjonalnego uzasadnienia, jest niezgodna z zasadami demokratycznego państwa prawa.
Czy sąd administracyjny może orzec o przyznaniu sumy pieniężnej od organu w przypadku stwierdzenia bezczynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może orzec z urzędu lub na wniosek strony o przyznaniu sumy pieniężnej od organu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Uzasadnienie
Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. daje sądowi takie uprawnienie, a wysokość sumy pieniężnej zależy od uznania sądu, biorąc pod uwagę uciążliwość dla strony i skalę bezczynności organu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (28)
Główne
k.p.a. art. 12 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania wymaga sprawności i terminowości działań organu.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 36
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia strony o zwłoce w załatwieniu sprawy.
k.p.a. art. 37
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności i przewlekłości postępowania.
u.c. art. 112a
Ustawa o cudzoziemcach
Określa termin załatwiania spraw dotyczących zezwolenia na pobyt czasowy.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość orzeczenia o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
Pomocnicze
ustawa o pomocy art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis zawieszający biegi terminów w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do wszystkich cudzoziemców.
ustawa o pomocy art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis przedłużający okres zawieszenia biegów terminów. Sąd uznał, że nie ma zastosowania do wszystkich cudzoziemców i jego wielokrotne przedłużanie narusza prawo do sądu.
ustawa o pomocy art. 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy.
u.c. art. 109
Ustawa o cudzoziemcach
Określa wymóg uzyskania informacji od innych organów w sprawach zezwoleń na pobyt.
u.c. art. 3
Ustawa o cudzoziemcach
Definicja pojęcia 'cudzoziemiec'.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg wyczerpania środków zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 53 § § 2b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość wniesienia skargi na bezczynność po wniesieniu ponaglenia.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności ograniczeń praw i wolności.
Konstytucja RP art. 37 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawa cudzoziemców.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do drogi sądowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania do obywatela Filipin. • Bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy była rażącym naruszeniem prawa. • Długotrwałość postępowania, brak usprawiedliwienia dla zwłoki.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody Pomorskiego oparta na art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jako podstawie do zawieszenia biegu terminów. • Wniosek o wymierzenie organowi grzywny (sąd uznał, że przyznanie sumy pieniężnej jest wystarczające).
Godne uwagi sformułowania
Okres zawieszenia i nierozpoczęcia w ogóle biegu terminu do załatwienia sprawy wynikający z art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 specustawy ukraińskiej powinien być jednakowo uwzględniany przez sąd administracyjny przy ustalaniu okresu bezczynności, jak i przy ocenie stanu przewlekłości. • W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego problem interpretacyjny co do zakresu podmiotowego stosowania art. 100c specustawy ukraińskiej, a także art. 100d tej ustawy, można rozwiązać poprzez zastosowanie wykładni językowej oraz systemowej, bez odwoływania się do wykładni opartej na analizie umiejscowienia przepisów w specustawie ukraińskiej. • W polskim systemie prawnym od dawna środkiem ochrony jednostki wobec bezczynności i przewlekłości prowadzenia postępowań przez organy administracji jest skarga do sądu administracyjnego. Stanowi ona realizację przysługującego z mocy art. 45 Konstytucji RP prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. • Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi zaś, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności. • Rażące naruszenie prawa jest naruszeniem ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne.
Skład orzekający
Adam Osik
sprawozdawca
Janina Guść
członek
Jolanta Sudoł
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o zawieszeniu biegu terminów w sprawach cudzoziemców, zwłaszcza w kontekście ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, oraz zasady odpowiedzialności organów administracji za bezczynność i rażące naruszenie prawa."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej wykładni przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, która może być odmienna od interpretacji Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wartość praktyczna może być ograniczona w sprawach dotyczących obywateli Ukrainy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami cudzoziemców i bezczynnością organów administracji, z odmienną interpretacją przepisów przez WSA i NSA, co czyni ją interesującą dla prawników i osób zajmujących się prawem migracyjnym.
“WSA w Gdańsku: Ustawa ukraińska nie chroni przed bezczynnością wszystkich cudzoziemców!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.