III SAB/Gd 348/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt stały 32
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi obywatela Ukrainy A.Z. na bezczynność Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Wniosek wpłynął 14 marca 2025 r. i pomimo spełnienia wymogów formalnych oraz upływu ustawowego terminu 6 miesięcy (który minął 17 stycznia 2026 r.), organ nie wydał decyzji. Wojewoda Pomorski argumentował, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100d) zawieszają bieg terminów i wyłączają stosowanie przepisów o bezczynności do 4 marca 2027 r. Sąd, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał jednak, że ograniczenia te nie powinny być stosowane po 30 czerwca 2024 r. ze względu na ich epizodyczny charakter i sprzeczność z konstytucyjną zasadą prawa do sądu. Sąd stwierdził, że organ nie podjął wystarczających działań, nie zawiadomił o zwłoce i nie wykazał obiektywnych przyczyn opóźnienia. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni, stwierdził rażące naruszenie prawa przez bezczynność organu, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażność zasady prawa do sądu i ograniczenia stosowania przepisów zawieszających terminy w sprawach administracyjnych, zwłaszcza po upływie uzasadnionego okresu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej interpretacją w kontekście konstytucyjnych praw jednostki.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (art. 100d) wyłączają możliwość stwierdzenia bezczynności organu w sprawach o udzielenie zezwolenia na pobyt stały po 30 czerwca 2024 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia wynikające z art. 100d ustawy o pomocy nie powinny być stosowane po 30 czerwca 2024 r. ze względu na ich epizodyczny charakter i sprzeczność z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które uznało, że po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, jego stosowanie jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu, a okresy zawieszenia terminów były wystarczające do zapewnienia obsługi wniosków.
Czy bezczynność Wojewody Pomorskiego w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt stały miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Organ znacznie przekroczył ustawowy termin 6 miesięcy, nie podjął wystarczających działań, nie zawiadomił o zwłoce i nie wykazał obiektywnych przyczyn opóźnienia. Działania organu były nieefektywne od samego początku, a ponaglenie nie wywołało reakcji.
Jaki jest termin załatwienia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały zgodnie z ustawą o cudzoziemcach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Decyzję należy wydać w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z określonych zdarzeń (np. osobiste stawiennictwo cudzoziemca, złożenie wniosku bez braków formalnych).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 210 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, który precyzuje terminy załatwiania wniosków o pobyt stały.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
ustawa o cudzoziemcach art. 210 § 1-2
Ustawa o cudzoziemcach
Określa 6-miesięczny termin na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt stały.
p.p.s.a. art. 149 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zobowiązanie organu do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Dz.U. 2025 poz 1079 art. 210 § 1-2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Dz.U. 2026 poz 143 art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa o pomocy art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, wprowadzający zawieszenie terminów i wyłączający stosowanie przepisów o bezczynności, nie powinien być stosowany po 30 czerwca 2024 r. ze względu na jego epizodyczny charakter i sprzeczność z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.
ustawa o pomocy art. 100c
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, wprowadzający zawieszenie terminów i wyłączający stosowanie przepisów o bezczynności, nie powinien być stosowany po 31 grudnia 2022 r. (w pierwotnym brzmieniu).
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw.
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Dz.U. 2023 poz 103 art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dz.U. 2025 poz 1691 art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt stały. • Naruszenie zasady szybkości postępowania administracyjnego. • Naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. • Argumentacja sądu dotycząca nie stosowania art. 100d ustawy o pomocy po 30 czerwca 2024 r.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody Pomorskiego o wyłączeniu stosowania przepisów o bezczynności na podstawie art. 100d ustawy o pomocy.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej • rzeczą sądu administracyjnego rozpoznającego sprawę ze skargi na bezczynność organu lub przewlekłość prowadzonego przez ten organ postępowania jest zakwalifikowanie występującej w niej formy naruszenia wymienionej wyżej zasady do kategorii bezczynności lub przewlekłości postępowania • działania organu administracji powinny być nacechowane aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy • takie postępowanie organu niewątpliwe godzi w sformułowaną w art. 8 § 1 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej • rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne • stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] zgodnie z którym po czwartym przedłużeniu obowiązywania art. 100d ustawy o pomocy, tj. po dniu 30 czerwca 2024 r., zachodzi sprzeczność tej regulacji z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinna być ona stosowana
Skład orzekający
Jacek Hyla
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
sędzia
Maja Pietrasik
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność zasady prawa do sądu i ograniczenia stosowania przepisów zawieszających terminy w sprawach administracyjnych, zwłaszcza po upływie uzasadnionego okresu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej interpretacją w kontekście konstytucyjnych praw jednostki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy ograniczające prawa obywatelskie w sytuacjach nadzwyczajnych i jak chronią prawo do sądu, nawet w obliczu specustaw.
“Sąd: Prawo do sądu ważniejsze niż specustawa? Wojewoda musi działać!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.