Orzeczenie · 2025-09-25

III SAB/Gd 289/25Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-09-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
bezczynność organucudzoziemcyzezwolenie na pobyt czasowyKodeks postępowania administracyjnegoustawa o pomocy obywatelom Ukrainyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o cudzoziemcachterminy administracyjneochrona sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę H. P., obywatela Białorusi, na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący złożył wniosek w październiku 2023 r., a sprawa została przekazana do Wojewody Pomorskiego w marcu 2024 r. Pomimo upływu ponad roku i braku jakichkolwiek działań organu, Wojewoda Pomorski argumentował, że biegi terminów zostały zawieszone na mocy przepisów specustawy ukraińskiej (art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy). Sąd nie podzielił tej wykładni, wskazując, że przepisy te nie mają zastosowania do wszystkich cudzoziemców, a jedynie do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym. Sąd podkreślił, że taka interpretacja przepisów, która wyłącza możliwość ochrony sądowej przed bezczynnością organów, budzi wątpliwości konstytucyjne i narusza prawo do dobrej administracji. W ocenie Sądu, bezczynność Wojewody Pomorskiego była rażąca, ponieważ organ przez ponad 15 miesięcy nie podjął żadnych czynności w sprawie, a skarżący wykazywał inicjatywę. W konsekwencji Sąd zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni, stwierdził rażące naruszenie prawa przez organ i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących zawieszania terminów w sprawach cudzoziemców, ocena bezczynności organu jako rażącego naruszenia prawa, zgodność przepisów ograniczających prawo do sądu z Konstytucją RP i prawem UE.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie, jednak jego argumentacja dotycząca bezczynności organów i prawa do sądu ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zawieszające biegi terminów załatwiania spraw, mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, czy tylko do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mają zastosowania do wszystkich cudzoziemców, a jedynie do obywateli Ukrainy przybyłych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa.

Uzasadnienie

Sąd nie podzielił wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując, że przepisy te zostały wprowadzone do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w celu rozwiązania problemów administracyjnych związanych z masowym napływem obywateli Ukrainy, a nie jako ogólne rozwiązanie dla wszystkich cudzoziemców. Wprowadzenie takich ograniczeń dla wszystkich cudzoziemców budziłoby wątpliwości konstytucyjne.

Czy bezczynność organu administracji publicznej w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, trwająca ponad 15 miesięcy, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bezczynność organu trwająca ponad 15 miesięcy, bez podjęcia przez organ jakichkolwiek czynności wyjaśniających i bez uzasadnienia, stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ wielokrotnie przekroczył ustawowe terminy załatwienia sprawy, nie podjął żadnych czynności, a skarżący wykazywał inicjatywę. Brak obiektywnych przyczyn usprawiedliwiających zwłokę, w tym braki kadrowe, które są problemem długoletnim, prowadzi do wniosku o rażącym naruszeniu prawa.

Czy przepisy specustawy ukraińskiej ograniczające prawo do skargi na bezczynność organu są zgodne z Konstytucją RP i prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Długotrwałe i wielokrotnie przedłużane wyłączenie prawa cudzoziemców do złożenia skutecznego środka przeciwdziałania opieszałości organów publicznych, w tym prawa do sądu, budzi wątpliwości konstytucyjne i może naruszać prawo UE.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA i WSA w Gliwicach, wskazując, że czasowe ograniczenie prawa do sądu musi być proporcjonalne i uzasadnione nadzwyczajnymi okolicznościami. Wielokrotne przedłużanie tych przepisów, po ustaniu pierwotnych przyczyn, może prowadzić do naruszenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu i pewności prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zobowiązano do dokonania czynności
Zobowiązano Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącego H. P. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi.

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 53 § § 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.c. art. 112a § ust. 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

u.o.c. art. 112a § ust. 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

ustawa pomocowa art. 100c § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa pomocowa art. 100c § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa pomocowa art. 100c § ust. 4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

ustawa pomocowa art. 100d

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykładnia przepisów specustawy ukraińskiej ograniczająca ich zastosowanie do obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym. • Bezczynność organu trwająca ponad 15 miesięcy bez uzasadnienia stanowi rażące naruszenie prawa. • Długotrwałe wyłączenie prawa do skargi na bezczynność organu budzi wątpliwości konstytucyjne i prawne.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Wojewody Pomorskiego o zastosowaniu przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy do wszystkich cudzoziemców, zawieszających biegi terminów.

Godne uwagi sformułowania

nie podziela powyższego stanowiska, czemu od lat daje wraz w konsekwentnie jednolitym w tym zakresie orzecznictwie • nie sposób uznać tego rodzaju regulacji za zgodne z zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawnego • nie budzi zatem wątpliwości, że w sprawie wystąpił stan bezczynności • rażące naruszenie prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem

Skład orzekający

Bartłomiej Adamczak

przewodniczący-sprawozdawca

Alina Dominiak

sędzia

Adam Osik

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów specustawy ukraińskiej dotyczących zawieszania terminów w sprawach cudzoziemców, ocena bezczynności organu jako rażącego naruszenia prawa, zgodność przepisów ograniczających prawo do sądu z Konstytucją RP i prawem UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie, jednak jego argumentacja dotycząca bezczynności organów i prawa do sądu ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z interpretacją przepisów specustawy ukraińskiej i ich wpływu na prawa cudzoziemców, a także kwestii bezczynności organów administracji. Wykładnia sądu jest istotna dla praktyki prawniczej.

Sąd rozstrzyga: Czy specustawa ukraińska zwalnia urzędy z terminów wobec wszystkich cudzoziemców?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst