Orzeczenie · 2026-07-23

III SAB/Gd 225/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-07-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcybezczynność organuprawo pobytuzezwolenie na pobyt czasowyWojewodasądy administracyjneprawo administracyjneKodeks postępowania administracyjnegoustawa o cudzoziemcach

S. K., obywatel Białorusi, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Wojewody Pomorskiego w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący wskazał, że złożył wniosek w styczniu 2025 r. i do czerwca 2025 r. dopełnił wszystkich formalności, jednak organ od tego czasu nie podjął żadnych czynności. Podkreślił, że bezczynność organu ma kluczowe znaczenie dla jego rodziny, a brak decyzji uniemożliwia mu elastyczność na rynku pracy i powoduje paraliż finansowy. Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100d) zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń pobytowych do dnia 4 marca 2027 r. Sąd uznał jednak, że przepisy te, w brzmieniu przedłużającym okres zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r., są sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinny być stosowane. Sąd stwierdził, że termin 60 dni na rozpatrzenie wniosku, wynikający z ustawy o cudzoziemcach, rozpoczął bieg w czerwcu 2025 r. i upłynął w sierpniu 2025 r., a organ pozostawał w bezczynności. Sąd ocenił, że stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę długotrwałość postępowania, brak działań organu oraz ugruntowane orzecznictwo NSA kwestionujące konstytucyjność przedłużeń art. 100d ustawy o pomocy. W związku z tym, sąd zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącemu 1000 zł tytułem rekompensaty za niedogodności związane z oczekiwaniem oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych o niezgodności z Konstytucją przedłużania przepisów specustawy ukraińskiej zawieszających terminy załatwiania spraw pobytowych po 30 czerwca 2024 r. oraz potwierdzenie bezprawności bezczynności organów w takich sytuacjach.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i jego interpretacji w kontekście konstytucyjnym. Może wymagać analizy w kontekście ewentualnych dalszych zmian legislacyjnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100d) zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń pobytowych, w brzmieniu przedłużającym okres zawieszenia po 30 czerwca 2024 r., są zgodne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te, w brzmieniu przedłużającym okres zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r., są sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinny być stosowane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedłużanie okresu zawieszenia terminów załatwiania spraw pobytowych po 30 czerwca 2024 r. nie znajduje uzasadnienia w nadzwyczajnych okolicznościach i narusza konstytucyjne prawo do sądu oraz zasadę proporcjonalności, co potwierdza utrwalone orzecznictwo NSA.

Czy Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności w sprawie rozpoznania wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy złożonego przez S. K. w styczniu 2025 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że termin 60 dni na rozpatrzenie wniosku, wynikający z ustawy o cudzoziemcach, rozpoczął bieg w czerwcu 2025 r. i upłynął w sierpniu 2025 r., a organ pozostawał w bezczynności, nie podejmując żadnych czynności przez ponad rok.

Czy stwierdzona bezczynność Wojewody Pomorskiego miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bezczynność organu była rażąca ze względu na długotrwałość (ponad rok bez czynności), ignorowanie ugruntowanego orzecznictwa NSA kwestionującego konstytucyjność przepisów specustawy, brak informacji dla strony oraz opóźnienia w formalnej analizie wniosku, co jest nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zobowiązano Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącego S. K. z dnia 24 stycznia 2025 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdzono, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1 i § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zobowiązania organu do wydania aktu i stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi w pozostałej części.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

u.c. art. 112a § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 12

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Terminy załatwiania spraw.

k.p.a. art. 37

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ponaglenie w przypadku bezczynności.

ustawa o pomocy art. 100d § ust. 1, 3 i 4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepisy dotyczące zawieszenia terminów załatwiania spraw pobytowych, których stosowanie po 30.06.2024 r. zostało uznane za niezgodne z Konstytucją.

ustawa o pomocy art. 100c § ust. 1, 3 pkt 1 i 2, ust. 4

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Przepisy dotyczące zawieszenia terminów załatwiania spraw pobytowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy specustawy ukraińskiej (art. 100d) w brzmieniu przedłużającym okres zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. są sprzeczne z konstytucyjną zasadą prawa do sądu i nie powinny być stosowane. • Organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy. • Bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu opartej na przepisach specustawy ukraińskiej (art. 100d) zawieszających bieg terminów załatwiania spraw pobytowych do dnia 4 marca 2027 r.

Godne uwagi sformułowania

przepisy art. 100c i art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy (...) stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości • przedłużenie obowiązywania art. 100d u.o.p. na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu • przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z 15 maja 2024 r. (...) nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP • rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1 - 4 ustawy o pomocy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 15 maja 2024 r. (...) w świetle którego cudzoziemiec przez jeszcze kolejne okresy, nie mógłby skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej bezczynności bądź przewlekłego działania organu, jest nie do pogodzenia z ww. konstytucyjną zasadą prawa do sądu.

Skład orzekający

Alina Dominiak

przewodniczący

Jolanta Sudoł

członek

Maja Pietrasik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych o niezgodności z Konstytucją przedłużania przepisów specustawy ukraińskiej zawieszających terminy załatwiania spraw pobytowych po 30 czerwca 2024 r. oraz potwierdzenie bezprawności bezczynności organów w takich sytuacjach."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i jego interpretacji w kontekście konstytucyjnym. Może wymagać analizy w kontekście ewentualnych dalszych zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego – prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy ukraińskiej i ich wpływu na sprawy cudzoziemców. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy prawa administracyjnego w świetle Konstytucji.

“Sąd: Prawo do sądu ważniejsze niż specustawa. Wojewoda musi działać!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst