Orzeczenie · 2026-06-09

III SA/Wa 366/26Uchylenie decyzji podatkowej przedawnienie wznowienie postępowania 6

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2026-06-09
NSAPodatkoweWysokawsa
podatek dochodowyPITsprzedaż nieruchomościzwolnienie podatkowewznowienie postępowaniauchylenie decyzjiprzedawnieniekoszty uzyskania przychoduordynacja podatkowaWSA

Skarżąca M. W. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia 26 lipca 2016 r. określającą jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. jako podatniczkę, która sprzedała lokal mieszkalny. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej (nowe dowody), powołując się na opłatę skarbową za zaświadczenie dotyczące zwolnienia z podatku od darowizny, która powinna być zaliczona do kosztów uzyskania przychodu. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wznowił postępowanie, ale następnie decyzją z 28 sierpnia 2021 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, argumentując, że upłynął termin przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 ordynacji podatkowej), co uniemożliwia wydanie nowej decyzji merytorycznej zgodnie z art. 245 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po wcześniejszych wyrokach NSA i WSA, uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły datę przerwania biegu terminu przedawnienia (zajęcie wynagrodzenia za pracę), co wydłużyło termin do 23 września 2021 r. Jednakże Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 245 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania został złożony przed upływem terminu przedawnienia, to upływ tego terminu w trakcie postępowania wznowieniowego nie może stanowić podstawy do odmowy merytorycznego rozpatrzenia wniosku. W przeciwnym razie, podatnik byłby pozbawiony ochrony prawnej z powodu przewlekłości postępowania organów. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora IAS oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika US, nakazując organom merytoryczne rozpatrzenie wniosku skarżącej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 245 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej w kontekście terminu przedawnienia i wniosku o wznowienie postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przed upływem terminu przedawnienia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie tego wniosku i wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, upływ terminu przedawnienia po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania nie uniemożliwia merytorycznego rozpatrzenia wniosku i wydania nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy, jeśli wniosek został złożony przed upływem terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 245 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej, który stanowi o braku możliwości wydania nowej decyzji merytorycznej z powodu upływu terminu przedawnienia, powinien być interpretowany w odniesieniu do daty złożenia wniosku o wznowienie. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji, w której podatnik traciłby ochronę prawną z powodu przewlekłości postępowania organów, co jest sprzeczne z zasadami praworządności.

Czy art. 245 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej, który wyłącza możliwość uchylenia decyzji ostatecznej w przypadku upływu terminu przedawnienia, jest zgodny z Konstytucją RP?

Odpowiedź sądu

Sąd nie wypowiedział się bezpośrednio o zgodności z Konstytucją, ale zinterpretował przepis w sposób korzystny dla podatnika, uznając, że nie może on być stosowany w sposób pozbawiający podatnika prawa do wznowienia postępowania, jeśli wniosek został złożony terminowo.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że celem instytucji wznowienia postępowania jest ochrona podatnika przed wadliwymi decyzjami. Odmowa merytorycznego rozpatrzenia wniosku z powodu przedawnienia, które nastąpiło w trakcie postępowania wznowieniowego, byłaby sprzeczna z tą ideą i zasadami praworządności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r.

Przepisy (13)

Główne

o.p. art. 240 § § 1 pkt 5

Ordynacja podatkowa

Wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie może nastąpić z uwagi na upływ terminu przewidzianego w art. 70 ordynacji podatkowej.

o.p. art. 70 § § 4

Ordynacja podatkowa

Zajęcie wynagrodzenia za pracę przerwało bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

o.p. art. 245 § § 1 pkt 3 lit. b

Ordynacja podatkowa

Organ podatkowy odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68, art. 70 lub art. 118.

Pomocnicze

o.p. art. 208

Ordynacja podatkowa

Postępowanie umarza się w przypadku braku podstaw do jego prowadzenia.

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt 126

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 21

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.s.d. art. 4a

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ terminu przedawnienia po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania nie uniemożliwia merytorycznego rozpatrzenia wniosku. • Zastosowanie art. 245 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej w sposób uniemożliwiający rozpatrzenie wniosku o wznowienie, złożonego przed upływem terminu przedawnienia, narusza zasady praworządności i ochronę podatnika.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe argumentowały, że upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uniemożliwia wydanie nowej decyzji merytorycznej w ramach wznowionego postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Odmienne stanowisko różnicowałoby bowiem sytuację prawną podatników z uwagi na zależne od organu, a niezależne od strony, okoliczności faktyczne (tzn. datę wydania przez organ decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe). • Realizacja funkcji ochronnej nadzwyczajnego trybu postępowania określonego w art. 240 o.p. ma chronić podatnika przed negatywnymi skutkami ostatecznych decyzji podatkowych wydanych w postępowaniu podatkowym obarczonym istotnymi wadami określonymi w art. 240 § 1 o.p.

Skład orzekający

Maciej Kurasz

przewodniczący

Agnieszka Sułkowska

sprawozdawca

Radosław Teresiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 245 § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej w kontekście terminu przedawnienia i wniosku o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o wznowienie postępowania został złożony przed upływem terminu przedawnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa interpretacja przepisów proceduralnych (przedawnienie, wznowienie postępowania) i jak sądy administracyjne mogą chronić podatników przed negatywnymi skutkami działań organów podatkowych.

Przedawnienie nie zawsze oznacza koniec sprawy: WSA chroni podatnika przed pułapką proceduralną organów.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst