III SA/Wa 2417/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W., które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w P. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego składek ubezpieczeniowych za okres od października 1994 r. do września 1995 r. Skarżąca wniosła o umorzenie, powołując się na art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) i argumentując, że minęło 10 lat od terminu płatności składek, co zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (dalej: ustawa z 1986 r.) uniemożliwia ich dochodzenie. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, twierdząc, że wcześniejsze czynności egzekucyjne (w latach 1996-2001) przerwały bieg przedawnienia i że zastosowanie mają przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (u.s.u.s.) z 1998 r., które dopuszczają dochodzenie należności przez 10 lat. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 109 u.s.u.s., do składek należnych za okres do 31 grudnia 1998 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawę z 1986 r. Sąd wskazał, że art. 35 ust. 4 ustawy z 1986 r. zawiera dwa zdania: pierwsze mówi o przerwaniu biegu przedawnienia przez czynności egzekucyjne, a drugie stanowi, że składek nie można dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat. Organy obu instancji nie odniosły się do tego drugiego zdania i nie zbadały, czy nie upłynął 10-letni termin dochodzenia. Sąd stwierdził, że organ egzekucyjny, choć nie bada zasadności tytułu wykonawczego, musi sprawdzić, czy obowiązek nie wygasł, co w tym przypadku nie zostało uczynione. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone postanowienia i stwierdził, że nie mogą być wykonane, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od organu na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu składek ZUS, w szczególności 10-letniego terminu dochodzenia oraz stosowania przepisów przejściowych.
Dotyczy składek należnych za okres do 31 grudnia 1998 r. i stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postępowanie egzekucyjne dotyczące składek ZUS za okres 1994-1995 jest dopuszczalne, jeśli od terminu płatności upłynęło 10 lat, mimo wcześniejszych czynności egzekucyjnych przerywających bieg przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowanie egzekucyjne jest niedopuszczalne, jeśli od terminu płatności składek upłynęło 10 lat, zgodnie z art. 35 ust. 4 zd. 2 ustawy z 1986 r., nawet jeśli wcześniejsze czynności przerwały bieg przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 35 ust. 4 ustawy z 1986 r. zawiera bezwzględny 10-letni termin dochodzenia składek, który nie może być przekroczony, niezależnie od przerwania biegu przedawnienia. Organy egzekucyjne nie zbadały tej kwestii.
Które przepisy dotyczące przedawnienia składek ubezpieczeniowych należy stosować do składek należnych za okres do 31 grudnia 1998 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Do składek należnych za okres do 31 grudnia 1998 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawę z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepis przejściowy art. 109 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 1998 r., który nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do rozliczania i opłacania składek należnych za okres do końca 1998 r.
Przepisy (21)
Główne
u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z uwagi na przedawnienie możliwości dochodzenia składek.
Ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych art. 35 § ust. 3
Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat od dnia wymagalności.
Ustawa o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych art. 35 § ust. 4
Bieg terminu przedawnienia przerywa odroczenie, rozłożenie na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności, o której został zawiadomiony dłużnik. Składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 109
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis przejściowy: do składek należnych za okres do 31 grudnia 1998 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący przedawnienia składek w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2003 r.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący przedawnienia składek w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2003 r.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący przedawnienia składek po nowelizacji.
u.s.u.s. art. 122 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis wskazujący na utratę mocy prawnej ustawy z 25 listopada 1986 r.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa i dochowania prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wydania decyzji lub postanowienia na podstawie ustaleń faktycznych.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Kontrola sądowa zaskarżonych aktów przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia aktu lub czynności organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres orzekania sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uchylenia aktu lub czynności przez sąd.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 2 pkt 1 lit. c
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedopuszczalność egzekucji z uwagi na upływ 10 lat od terminu płatności składek, zgodnie z art. 35 ust. 4 zd. 2 ustawy z 1986 r. • Zastosowanie przepisów ustawy z 1986 r. do składek należnych za okres do 31 grudnia 1998 r. na podstawie art. 109 u.s.u.s.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na przerwaniu biegu przedawnienia przez czynności egzekucyjne bez uwzględnienia 10-letniego terminu dochodzenia. • Stosowanie przepisów u.s.u.s. z pominięciem art. 109 i art. 35 ust. 4 ustawy z 1986 r.
Godne uwagi sformułowania
składek nie można jednak dochodzić, jeżeli od terminu ich płatności upłynęło 10 lat • organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, niemniej jest on obowiązany do chociażby sprawdzenia czy obowiązek ten nie wygasł.
Skład orzekający
Krystyna Chustecka
przewodniczący-sprawozdawca
Alojzy Skrodzki
członek
Marta Waksmundzka-Karasińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu składek ZUS, w szczególności 10-letniego terminu dochodzenia oraz stosowania przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Dotyczy składek należnych za okres do 31 grudnia 1998 r. i stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia zobowiązań, jakim są składki ZUS, i pokazuje, jak kluczowa jest dokładna analiza przepisów przejściowych i terminów dochodzenia należności.
“Składki ZUS sprzed 10 lat? Sąd wyjaśnia, kiedy można je jeszcze ściągnąć.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.