III SA/WA 1002/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. P. na postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które z kolei nie uznało za zasadną skargi skarżącej na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego. Naczelnik wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących składek ZUS i podatku od towarów i usług. Organ egzekucyjny przesłał zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego do 14 banków. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i u.p.e.a., w tym art. 6, 7, 8 k.p.a. oraz art. 18, 7 § 2, 1a pkt 18, 80 § 1, 86a § 1 u.p.e.a., twierdząc, że organowi znany był jej numer rachunku bankowego, a wysokość zajętej wierzytelności przewyższała należności. Podniosła również zarzut naruszenia tajemnicy skarbowej przez rozesłanie zawiadomień do wielu banków. Organy administracyjne i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny ma prawo stosować środki egzekucyjne przewidziane ustawą, a zajęcie rachunku bankowego jest jednym z nich, stosunkowo najmniej uciążliwym. Interpretacja art. 36 § 1 u.p.e.a. wskazuje, że żądanie informacji od innych podmiotów jest fakultatywne i zależy od oceny niezbędności dla prowadzenia egzekucji. Sąd uznał, że działania organu egzekucyjnego były zgodne z prawem, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA, u.p.e.a. oraz ustawy o restrukturyzacji należności publicznoprawnych nie znalazły potwierdzenia. Skarżąca nie wykazała również, aby decyzja restrukturyzacyjna dotyczyła należności objętych zaskarżonymi czynnościami egzekucyjnymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących czynności egzekucyjnych, w szczególności zajęcia rachunku bankowego, oraz zakresu stosowania art. 36 u.p.e.a.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów z 2004 roku, choć zasady ogólne postępowania egzekucyjnego pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ egzekucyjny ma prawo wysłać zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego do wielu banków bez wcześniejszego ustalenia, czy skarżący posiada w nich rachunki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny ma prawo wysłać zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego do wielu banków, a przepis art. 36 § 1 u.p.e.a. dotyczący żądania informacji jest fakultatywny i zależy od oceny niezbędności dla prowadzenia egzekucji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interpretacja art. 36 § 1 u.p.e.a. pozwala organowi egzekucyjnemu na zwrócenie się do innych podmiotów (w tym banków) o informacje, jeśli uzna to za niezbędne do prowadzenia egzekucji. Wysłanie zawiadomień do wielu banków nie narusza prawa, a próba ustalenia posiadania rachunku mogłaby jedynie wydłużyć lub udaremnić postępowanie egzekucyjne.
Czy zajęcie rachunku bankowego jest środkiem egzekucyjnym zgodnym z zasadą stosowania najmniej uciążliwego środka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zajęcie rachunku bankowego jest jednym z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, ponieważ zobowiązany nadal może dysponować nadwyżką ponad zajętą kwotę.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zajęcie rachunku bankowego ogranicza jedynie możliwość dysponowania środkami do wysokości egzekwowanej należności, a rachunek pozostaje otwarty. Jest to środek stosunkowo najmniej uciążliwy w porównaniu do innych form egzekucji.
Czy zastosowanie art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji należności publicznoprawnych wstrzymuje postępowanie egzekucyjne, jeśli dotyczy innych należności niż te objęte egzekucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie ma zastosowania, jeśli decyzja restrukturyzacyjna dotyczy innych należności niż te, które są przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że decyzja restrukturyzacyjna, na którą powoływała się skarżąca, dotyczyła innych zaległości podatkowych niż te, które były podstawą zaskarżonych czynności egzekucyjnych, w związku z czym art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji nie miał zastosowania.
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 80 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Sposób dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 1a § pkt 12 lit. a)
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja z rachunku bankowego jest środkiem egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 1a § pkt 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy wysokości należności.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Stosowanie przepisów KPA do postępowania egzekucyjnego.
u.p.e.a. art. 36 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Uprawnienie organu egzekucyjnego do żądania wyjaśnień i informacji od innych podmiotów, jeśli jest to niezbędne do prowadzenia egzekucji.
u.p.e.a. art. 54 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne.
u.p.e.a. art. 7 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Obowiązek organu egzekucyjnego stosowania środków przewidzianych w ustawie.
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zasada stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązków i najmniej uciążliwych.
u.p.e.a. art. 81 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Skuteczność zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych niezależnie od wskazania numerów rachunków.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o restrukturyzacji art. 14 § ust. 2
Ustawa o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców
Podstawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w przypadku restrukturyzacji.
u.k.r.s. art. 55 § pkt 4
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych.
u.p.d.g. art. 13
Prawo o działalności gospodarczej
Obowiązek dokonywania transakcji za pośrednictwem rachunku bankowego przez przedsiębiorców.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działania organu egzekucyjnego były zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. • Zajęcie rachunku bankowego jest środkiem egzekucyjnym dopuszczalnym i stosunkowo najmniej uciążliwym. • Przepis art. 36 § 1 u.p.e.a. nie nakłada na organ egzekucyjny obowiązku wcześniejszego ustalania posiadania rachunku bankowego przez dłużnika. • Art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji nie miał zastosowania, gdyż dotyczył innych należności.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. • Naruszenie art. 7 § 2, art. 1a pkt 18, art. 80 § 1, art. 86a § 1 u.p.e.a. • Naruszenie tajemnicy skarbowej przez rozesłanie zawiadomień do 14 banków. • Naruszenie art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji i art. 56 ust. 1 pkt 5 u.p.e.a.
Godne uwagi sformułowania
organ egzekucyjny ma prawo zwracać się o udzielenie informacji do innych podmiotów, poza wyszczególnionymi w art. 36 § 1 u.p.e.a. w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji. • zajęcie rachunku bankowego jest środkiem mniej dolegliwym niż zajęcie i odebranie nieruchomości. • nie można wysyłać tego zajęcia do losowo wybranych 14 banków w miejscu zamieszkania skarżącej, nie związanych ze skarżącą żadnym stosunkiem prawnym. • interpretacji przepisu art. 36 § 1 u.p.e.a. należy bowiem dokonywać z uwzględnieniem treści przepisów art. 1 i art. 6 § 1 oraz art. 7 § 1 i 2 u.p.e.a. • gramatyczna wykładnia pojęcia "niezbędny" prowadzi do wniosku, że chodzi o taki, bez którego nie można się obejść, koniecznie potrzebny, nieodzowny, niezastąpiony • niezasadne jest natomiast uwzględnianie przez organ egzekucyjny, tak jak podnosi skarżąca, przede wszystkim przesłanki, jakie skutki spowoduje dla skarżącej ujawnienie informacji o prowadzonej wobec niej egzekucji administracyjnej • każdy dłużnik, także ten ujawniony w rejestrze dłużników na podstawie art. 55 pkt 4 u.k.r.s., a do takich należała skarżąca, musi liczy się z tym, że podczas prowadzonego postępowania egzekucyjnego będą wobec niego podejmowane działania bezpośrednio zmierzające do wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi
Skład orzekający
Bogdan Lubiński
przewodniczący
Ewa Radziszewska-Krupa
sprawozdawca
Małgorzata Jarecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czynności egzekucyjnych, w szczególności zajęcia rachunku bankowego, oraz zakresu stosowania art. 36 u.p.e.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów z 2004 roku, choć zasady ogólne postępowania egzekucyjnego pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym, które są istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.
“Czy organ egzekucyjny może zająć Twój rachunek bankowy bez wcześniejszego pytania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.