III SA/Po 320/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. W. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (PWIS), które utrzymało w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła obowiązku poddania małoletniego syna E. W. obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Rodzice uchylali się od wykonania tego obowiązku, mimo wezwań i wystawienia tytułów wykonawczych. W toku postępowania egzekucyjnego rodzice wnieśli zarzuty, kwestionując m.in. określenie obowiązku, brak wymagalności, brak doręczenia upomnienia oraz naruszenie przepisów postępowania. PWIS uznał zarzuty za bezzasadne, wskazując m.in., że zarzut naruszenia art. 29 § 2 u.p.e.a. nie jest dopuszczalny w obecnym stanie prawnym, a upomnienie zostało skutecznie doręczone. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, zważył, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd uznał za chybiony zarzut dotyczący braku doręczenia upomnienia, wskazując na dowód jego skutecznego doręczenia. Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności przepisów rozporządzenia, Sąd stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący § 5 rozporządzenia z 2011 r. nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ postępowanie egzekucyjne i postanowienia organów zapadły już po upływie terminu odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisów, a obowiązywało już nowe rozporządzenie. Sąd podkreślił, że TK zakwestionował jedynie formę określania terminu i liczby dawek szczepień, a nie sam obowiązek. Sąd uznał również, że rodzice nie wywiązali się z obowiązku, gdyż stawienie się na badanie kwalifikacyjne nie jest równoznaczne z poddaniem się szczepieniu, a lekarz nie stwierdził przeciwwskazań. W konsekwencji Sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych, w tym kwestii zarzutów egzekucyjnych i wymagalności obowiązku po zmianach prawnych i wyrokach TK.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień, a jej zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zarzut naruszenia art. 29 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (przystąpienie do egzekucji, gdy tytuł nie spełnia wymogów) może stanowić podstawę zarzutu egzekucyjnego w obecnym stanie prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut nie może stanowić zarzutu egzekucyjnego w obecnym stanie prawnym, choć mógł stanowić podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do zmiany przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która wyeliminowała możliwość podnoszenia tego typu zarzutu w ramach procedury zarzutów egzekucyjnych.
Czy obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest wymagalny, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją niektórych przepisów rozporządzenia z 2011 r. określających ten obowiązek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek jest wymagalny, ponieważ wyrok TK dotyczył formy określenia terminu i liczby dawek, a nie samego obowiązku, a postępowanie toczyło się już w oparciu o nowe rozporządzenie.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wyrok TK nie podważył samego obowiązku szczepień, a jedynie sposób jego konkretyzacji w rozporządzeniu. Ponadto, postępowanie egzekucyjne i postanowienia organów zapadły już po upływie terminu odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisów, w czasie obowiązywania nowego rozporządzenia.
Czy stawienie się z dzieckiem na lekarskie badanie kwalifikacyjne, bez poddania się szczepieniu, stanowi wypełnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stawienie się na badanie kwalifikacyjne nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku szczepienia, zwłaszcza gdy lekarz nie stwierdził przeciwwskazań do szczepienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że badanie kwalifikacyjne jest jedynie etapem poprzedzającym szczepienie, a obowiązek prawny dotyczy samego poddania się szczepieniu, które jest poprzedzone badaniem mającym na celu wykluczenie przeciwwskazań.
Czy brak jest podstaw do uznania odroczenia obowiązkowych szczepień u małoletniego z powodu braku stwierdzenia przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej przeciwwskazań do szczepienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak jest podstaw do odroczenia, jeśli lekarz nie stwierdził przeciwwskazań, a rodzice nie przedstawili zaświadczenia o przeciwwskazaniach.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że lekarskie badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią szczepienia, a lekarz ocenia stan zdrowia na podstawie wywiadu i badania. Brak przeciwwskazań stwierdzony przez lekarza POZ, przy braku zgody rodzica, nie stanowi podstawy do uchylenia obowiązku szczepienia.
Przepisy (16)
Główne
u.z.z.c.z.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym.
u.z.z.c.z.l. art. 17 § ust. 1 i ust. 10
Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Określa obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym oraz delegację dla ministra zdrowia do określenia wykazu chorób, osób, wieku, liczby dawek i terminów szczepień.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Obecnie obowiązujące rozporządzenie określające schemat szczepień.
u.z.z.c.z.l. art. 17 § ust. 2-4
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
Szczegółowo opisuje wymogi dotyczące lekarskiego badania kwalifikacyjnego poprzedzającego szczepienie.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § par. 2 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Jeden z przepisów określających podstawy zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (dotyczący braku doręczenia upomnienia).
u.p.e.a. art. 15 § ust. 1 i ust. 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 29 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Dotyczy przystąpienia do egzekucji, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów.
u.p.e.a. art. 27
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa wymogi, jakie musi spełniać tytuł wykonawczy.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Przepis, którego zgodność z Konstytucją była kwestionowana przez TK, ale który obowiązywał w momencie wystawienia tytułu wykonawczego.
u.PISan art. 2
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Określa zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w tym nadzór nad chorobami zakaźnymi.
u.PISan art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Określa zadania PPIS w zakresie nadzoru nad terminami szczepień.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 29 § 2 u.p.e.a. nie jest dopuszczalny w obecnym stanie prawnym. • Upomnienie zostało skutecznie doręczone skarżącej. • Obowiązek szczepień ochronnych jest wymagalny, pomimo wyroku TK dotyczącego formy określenia tego obowiązku. • Stawienie się na badanie kwalifikacyjne nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku szczepienia. • Brak przeciwwskazań medycznych stwierdzonych przez lekarza POZ nie stanowi podstawy do odroczenia szczepienia.
Odrzucone argumenty
Określenie obowiązku niezgodnie z treścią przepisu prawa. • Brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak kwalifikacji do szczepień, brak wykluczenia przeciwwskazań, brak indywidualnego kalendarza szczepień. • Brak uprzedniego doręczenia upomnienia. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 136, 138 k.p.a.) poprzez niezapoznanie się z aktami sprawy i nieprawidłowe wystawienie tytułu wykonawczego. • Niezgodność z Konstytucją § 5 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r. • Błąd w ustaleniach faktycznych - uznanie, że skarżąca nie wykonała obowiązku. • Naruszenie art. 17 ust. 2 u.z.z.c.z.l. w zw. z § 7 ust. 3 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r. • Naruszenie art. 7a, 77, 81 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść skarżącej. • Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego nie może stanowić podstawy rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy. • Materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może – ze swej istoty – ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. • Obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. • Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi nie przewiduje możliwości odmowy poddania się obowiązkowym szczepieniom przy braku stwierdzonych przez lekarza przeciwwskazań.
Skład orzekający
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
sędzia
Piotr Ławrynowicz
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych, w tym kwestii zarzutów egzekucyjnych i wymagalności obowiązku po zmianach prawnych i wyrokach TK."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień, a jej zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku szczepień i związanych z nim postępowań egzekucyjnych, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, nie tylko prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.
“Czy można uniknąć szczepienia dziecka? Sąd administracyjny rozstrzyga spór o egzekucję obowiązku.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.