III SA/Kr 837/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego O. S., obywatelce Ukrainy, na dziecko L. P. na okres 2024/2025. Organy administracji odmówiły świadczenia, powołując się na brak dokumentu potwierdzającego legalny pobyt i dostęp do rynku pracy (karta pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy"). Sąd administracyjny uznał, że organy obu instancji zbyt wąsko zinterpretowały przepisy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, skupiając się wyłącznie na formalnym wymogu posiadania karty pobytu z adnotacją. Sąd podkreślił, że kluczowe jest posiadanie przez cudzoziemca uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium RP, które może wynikać z różnych podstaw prawnych, a nie tylko z konkretnej adnotacji na karcie pobytu. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na fakt, że dziecko jest obywatelem polskim i zamieszkuje w Polsce, co w świetle Konstytucji RP (art. 72) oraz zasad ochrony rodziny i równości wobec prawa, powinno gwarantować prawo do świadczenia wychowawczego, nawet jeśli rodzic-cudzoziemiec nie spełnia wszystkich formalnych wymogów ustawy. Sąd wskazał, że ograniczenie prawa do świadczenia ze względu na status rodzica, gdy dziecko jest obywatelem polskim, jest niezgodne z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka. W związku z tym, sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem rozszerzającej i prokonstytucyjnej wykładni przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczeń wychowawczych dla cudzoziemców, ochrona praw dziecka w kontekście przepisów prawa administracyjnego, prokonstytucyjna wykładnia przepisów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca z dzieckiem będącym obywatelem polskim. Wymaga analizy indywidualnych okoliczności faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy cudzoziemiec, który nie posiada formalnie karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", ale legalnie przebywa w Polsce i ma prawo do wykonywania pracy, może otrzymać świadczenie wychowawcze na dziecko będące obywatelem polskim?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, cudzoziemiec może otrzymać świadczenie wychowawcze, jeśli legalnie przebywa w Polsce i posiada uprawnienie do wykonywania pracy, nawet bez formalnej adnotacji na karcie pobytu, a prawo to wynika z konstytucyjnej ochrony dziecka.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji zbyt wąsko zinterpretowały przepisy, skupiając się na formalnym wymogu posiadania karty pobytu z adnotacją. Kluczowe jest legalny pobyt i uprawnienie do pracy. Ponadto, prawo do świadczenia wynika z konstytucyjnej ochrony dziecka będącego obywatelem polskim, niezależnie od statusu rodzica.
Czy odmowa przyznania świadczenia wychowawczego rodzicowi-cudzoziemcowi, który nie spełnia formalnych wymogów ustawy, może pozbawić polskiego obywatela prawa do pomocy państwa w wychowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa taka jest niezgodna z konstytucyjną zasadą ochrony praw dziecka i nie może pozbawić polskiego obywatela prawa do pomocy państwa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo do świadczenia wychowawczego dla dziecka będącego obywatelem polskim i zamieszkałego w Polsce jest gwarantowane przez Konstytucję RP i nie może być ograniczane ze względu na formalne braki dokumentacyjne rodzica-cudzoziemca.
Przepisy (17)
Główne
u.p.p.w.d. art. 1 § 2
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium RP. Sąd interpretuje ten przepis szerzej, uwzględniając prawo do pracy wynikające z innych podstaw prawnych oraz konstytucyjne prawo dziecka.
u.p.p.w.d. art. 1 § 3
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres, w jakim mają otrzymywać świadczenie wychowawcze.
Pomocnicze
u.p.p.w.d. art. 4 § 1
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka.
u.p.p.w.d. art. 4 § 2
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.
u.o.c. art. 127
Ustawa o cudzoziemcach
Podstawa do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, które może być podstawą do przyznania świadczenia wychowawczego.
u.o.c. art. 244 § 1
Ustawa o cudzoziemcach
Przepis dotyczący umieszczania adnotacji "dostęp do rynku pracy" w karcie pobytu.
u.p.z.i.r.p. art. 87
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Określa sytuacje, w których cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy strona wykazała swoje twierdzenia.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo do świadczenia wychowawczego wynika z konstytucyjnej ochrony dziecka, nawet jeśli rodzic-cudzoziemiec nie spełnia formalnych wymogów ustawy. • Organy administracji nie zbadały wystarczająco legalności pobytu i prawa do pracy skarżącej. • Odmowa świadczenia ze względu na status rodzica, gdy dziecko jest obywatelem polskim, jest niezgodna z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Brak posiadania przez skarżącą karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" uniemożliwia przyznanie świadczenia wychowawczego.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób pominąć uregulowań art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (...) oraz art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy • prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca, legitymującego się kartą pobytu, uzależnione jest nie od wymaganej prawem adnotacji organu "dostęp do rynku pracy", lecz od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej • ograniczenia w dostępności do świadczenia wychowawczego (...) godzą w interes dziecka, chroniony ustawą zasadniczą, co pozwala na wywiedzenie owego uprawnienia wprost z postanowień Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Jakub Makuch
przewodniczący
Katarzyna Marasek-Zybura
członek
Magdalena Gawlikowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń wychowawczych dla cudzoziemców, ochrona praw dziecka w kontekście przepisów prawa administracyjnego, prokonstytucyjna wykładnia przepisów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cudzoziemca z dzieckiem będącym obywatelem polskim. Wymaga analizy indywidualnych okoliczności faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje konflikt między formalnymi wymogami prawa administracyjnego a konstytucyjnymi prawami dziecka i rodziny, co jest tematem ważnym społecznie i prawnie.
“Czy polskie prawo może odebrać świadczenie wychowawcze dziecku, bo jego rodzic nie ma "właściwej pieczątki"?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.