III SA/Kr 258/26Uchylenie decyzji policji brak wniosku o postępowanie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący, T.J., były funkcjonariusz Policji zwolniony ze służby w dniu 16 lutego 2023 r., wystąpił z wezwaniem do zapłaty wyrównania uposażenia za styczeń i luty 2023 r. oraz innych świadczeń (odprawa, ekwiwalent za urlop, nagroda roczna). Argumentował, że należności te powinny być obliczone z uwzględnieniem wzrostu uposażeń policjantów od 1 marca 2023 r., wynikającego z nowej kwoty bazowej. Organy Policji (Komendant Powiatowy i Komendant Wojewódzki) odmówiły wypłaty wyrównania, uznając, że świadczenia jednorazowe związane ze zwolnieniem ze służby oraz uposażenie za dany miesiąc oblicza się według stanu prawnego obowiązującego w chwili zaistnienia zdarzenia. Skarżący wniósł skargę do WSA w Krakowie, zarzucając organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego bez podstawy prawnej i wydanie decyzji merytorycznej, a także niezastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. (umorzenie postępowania). Podniósł również zarzut naruszenia zasady równości wobec prawa. WSA w Krakowie uwzględnił skargę, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne. Sąd stwierdził, że skarżący nie złożył wyraźnego wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, a jego pismo było wezwaniem do zapłaty, które powinno być rozpatrywane przez sąd powszechny. Sąd podkreślił, że organy administracji nie mogą narzucać obywatelowi drogi administracyjnej, jeśli ten wyraźnie jej nie chce, a w przypadku braku wniosku postępowanie administracyjne nie powinno być wszczynane. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wezwanie do zapłaty należności przez byłego funkcjonariusza Policji stanowi wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wezwanie do zapłaty nie stanowi wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, jeśli jego treść nie wskazuje na wolę strony do prowadzenia postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pismo skarżącego było wezwaniem do zapłaty, a nie wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Organy nie powinny narzucać drogi administracyjnej, jeśli strona wyraźnie jej nie chce, a w przypadku wątpliwości powinny wezwać do sprecyzowania żądania.
Czy roszczenia byłego funkcjonariusza Policji o wyrównanie uposażenia i świadczeń po zwolnieniu ze służby podlegają rozpatrzeniu w drodze postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie roszczenia, zwłaszcza gdy dotyczą sporów o charakterze majątkowym, powinny być rozpatrywane przez sądy powszechne, a nie w postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na rozbieżności w orzecznictwie, ale podkreślił, że droga administracyjna jest właściwa, gdy przepis pragmatyki służbowej to przewiduje i nie rezerwuje drogi sądowej. Ustawa o Policji nie przewiduje drogi administracyjnej dla takich roszczeń, a ich dochodzenie powinno nastąpić przed sądem powszechnym.
Czy organy Policji mogą odmówić wypłaty wyrównania uposażenia i świadczeń byłemu funkcjonariuszowi, jeśli nie ma ku temu podstawy prawnej?
Odpowiedź sądu
Tak, organy są zobowiązane odmawiać przyznania świadczenia lub jego wyrównania, jeśli nie znajduje to oparcia w przepisach prawa.
Uzasadnienie
Organy Policji nie są uprawnione do wprowadzania mechanizmów kompensacyjnych w drodze decyzji administracyjnych z pozaprawnych względów słusznościowych lub równościowych, co byłoby sprzeczne z zasadą legalizmu.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (np. wszczęcie postępowania bez wniosku strony) może skutkować uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie naruszenie może być podstawą do uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wszczęcie postępowania administracyjnego bez wyraźnego wniosku strony stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (30)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umorzenie postępowania administracyjnego przez sąd.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ II instancji (w kontekście analizy organu).
u.o.P. art. 6a § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Podstawa prawna działania organów Policji (w kontekście analizy organu).
k.p.a. art. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i prowadzenia postępowania (podnoszona przez skarżącego).
k.p.a. art. 104 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wydawanie rozstrzygnięć merytorycznych (podnoszona przez skarżącego).
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności (podnoszona przez skarżącego).
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania (podnoszona przez skarżącego i analizowana przez sąd).
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa (podnoszona przez skarżącego).
ustawa okołobudżetowa art. 41 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepisy dotyczące kwoty bazowej i uposażeń funkcjonariuszy (analizowane przez sąd i skarżącego).
ustawa budżetowa na 2023 r. art. 9 § ust. 1 pkt 2 lit. d
Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy budżetowej na rok 2023
Ustalenie kwoty bazowej dla funkcjonariuszy (analizowane przez sąd).
ustawa o kształtowaniu wynagrodzeń art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustalenie kwot bazowych (analizowane przez sąd).
ustawa budżetowa na 2022 r.
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy budżetowej na rok 2022
Ustalenie kwoty bazowej na rok 2022 (analizowane przez sąd).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów...
Zmiana stawek uposażenia zasadniczego policjantów (analizowane przez sąd).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów
Zakres spraw osobowych policjantów (analizowane przez organ odwoławczy).
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada legalizmu (analizowane przez organ odwoławczy).
k.p.a. art. 19
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek badania właściwości rzeczowej i miejscowej przez organ.
k.p.a. art. 20
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Właściwość rzeczowa organu administracji publicznej.
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wszczęcie postępowania na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 63 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne podania.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Legitymacja procesowa strony.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo skarżącego nie stanowiło wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, lecz wezwanie do zapłaty, które powinno być rozpatrzone przez sąd powszechny. • Organy administracji wszczęły postępowanie bez wyraźnego żądania strony, naruszając przepisy k.p.a. • Brak podstawy prawnej do rozpatrywania roszczeń majątkowych byłych funkcjonariuszy w drodze decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów o właściwości drogi administracyjnej do rozpatrzenia żądań skarżącego. • Stanowisko organów, że świadczenia powinny być obliczone według stanu prawnego z daty zwolnienia ze służby.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób dopatrzeć się woli wnoszącego go do organu załatwienia tej sprawy na drodze administracyjnoprawnej • Organy nie powinny narzucać drogi administracyjnej, jeśli strona wyraźnie jej nie chce • Sądy administracyjne muszą zareagować, gdy organy wymuszają przeniesienie sporu na drogę postępowania administracyjnego bez wyraźnej woli strony.
Skład orzekający
Inga Gołowska
sprawozdawca
Paweł Dąbek
przewodniczący
Waldemar Michaldo
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego właściwości dróg postępowania (administracyjna vs. cywilna) w sprawach dotyczących byłych funkcjonariuszy służb mundurowych, co jest częstym problemem praktycznym.
“Czy wezwanie do zapłaty to wniosek o postępowanie administracyjne? WSA rozstrzyga spór o właściwość dróg prawnych dla byłych policjantów.”
Sektor
służby mundurowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.