III SA/Kr 168/19Uchylenie postanowienia o niedopuszczalności odwołania brak pouczenia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez M. O. od orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności. Skarżąca pierwotnie zrzekła się prawa do wniesienia odwołania, co zgodnie z art. 127a § 2 KPA spowodowało ostateczność i prawomocność orzeczenia. Mimo to, skarżąca złożyła odwołanie, kwestionując ustalony stopień niepełnosprawności. Organ odwoławczy uznał odwołanie za niedopuszczalne, powołując się na wcześniejsze zrzeczenie się prawa. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 9 KPA poprzez nienależyte poinformowanie o skutkach zrzeczenia się prawa do odwołania. WSA w Krakowie uwzględnił skargę, uchylając zaskarżone postanowienie. Sąd podkreślił, że instytucja zrzeczenia się prawa do odwołania, wprowadzona w 2017 roku, wymaga od organów administracji nie tylko informowania o skutkach prawnych, ale także czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Sąd uznał, że standardowe pouczenie o "ostateczności i prawomocności" było niewystarczające dla osoby nieposiadającej wiedzy prawniczej. W ocenie Sądu, odwołanie skarżącej powinno być potraktowane jako próba uchylenia się od skutków wadliwego oświadczenia woli, zwłaszcza że zostało złożone przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Sąd wskazał, że błąd co do czynności prawnej może dotyczyć nie tylko faktów, ale i prawa, a skuteczne uchylenie się od skutków zrzeczenia się prawa do odwołania jest możliwe, jeśli nastąpi przed upływem terminu. Ponieważ organ odwoławczy nie rozważył tej kwestii, WSA uchylił jego postanowienie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 127a KPA w kontekście obowiązku informacyjnego organów administracji (art. 9 KPA) oraz możliwości uchylenia się od skutków zrzeczenia się prawa do odwołania w przypadku wadliwego pouczenia.
Dotyczy spraw, w których strona zrzekła się prawa do odwołania, a następnie kwestionuje skutki tego zrzeczenia z powodu braku należytego pouczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności jest dopuszczalne, jeśli strona wcześniej zrzekła się prawa do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odwołanie może być dopuszczalne, jeśli strona skutecznie uchyliła się od skutków oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do odwołania, np. poprzez wykazanie błędu lub wadliwości pouczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zrzeczenie się prawa do odwołania nie jest bezwzględne, jeśli strona nie została należycie poinformowana o jego skutkach, co narusza art. 9 KPA. Wniesienie odwołania może być traktowane jako próba uchylenia się od skutków wadliwego oświadczenia woli, zwłaszcza gdy nastąpiło przed upływem terminu.
Czy standardowe pouczenie o skutkach zrzeczenia się prawa do odwołania jest wystarczające dla osoby nieposiadającej wiedzy prawniczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, standardowe pouczenie o "ostateczności i prawomocności" jest niewystarczające i nie odpowiada zasadzie z art. 9 KPA, która nakazuje czuwać nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że istota pouczenia polega na przekazaniu czytelnej i zrozumiałej informacji, która pozwoli stronie podjąć świadomą decyzję. Pojęcia "ostateczność" i "prawomocność" mogą być niezrozumiałe dla laika, co uzasadnia potrzebę szerszego i bardziej przystępnego wyjaśnienia skutków zrzeczenia się prawa do odwołania.
Czy odwołanie wniesione po zrzeczeniu się prawa do odwołania może być traktowane jako oświadczenie o uchyleniu się od skutków zrzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli skarżąca powołuje się na brak dostatecznego pouczenia o skutkach zrzeczenia się prawa do odwołania, organ powinien rozważyć odwołanie jako pismo zawierające oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych zrzeczenia się prawa do zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniesienie odwołania, zwłaszcza przed upływem terminu, w sytuacji podnoszenia zarzutów dotyczących wadliwości pouczenia, powinno skłonić organ do analizy skuteczności uchylenia się od skutków wcześniejszego oświadczenia woli.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
Kpa art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 127a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 127a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.r.z.s. art. 6 § 1 pkt 2
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
k.c. art. 88
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyte pouczenie skarżącej o skutkach zrzeczenia się prawa do odwołania (naruszenie art. 9 KPA). • Możliwość traktowania odwołania jako próby uchylenia się od skutków wadliwego oświadczenia woli. • Błąd co do czynności prawnej (rozumiany szeroko, także co do prawa) jako podstawa do uchylenia się od skutków zrzeczenia.
Odrzucone argumenty
Argument organu o niedopuszczalności odwołania z powodu wcześniejszego zrzeczenia się prawa do jego wniesienia.
Godne uwagi sformułowania
Skarżąca złożyła oświadczenie, że zrzeka się prawa do wniesienia odwołania. • Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. • Organ powinien jednak pouczyć stronę o skutkach zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania, zwłaszcza o tym, że zrzeczenie się tego prawa ostatecznie pozbawia stronę prawa do sądu. • W ocenie Sądu zastosowanie wobec skarżącej standardowego pouczenia o skutkach zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania nie było wystarczające i nie odpowiadało zasadzie wynikającej z art. 9 k.p.a.
Skład orzekający
Halina Jakubiec
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Zawadzka
członek
Renata Czeluśniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 127a KPA w kontekście obowiązku informacyjnego organów administracji (art. 9 KPA) oraz możliwości uchylenia się od skutków zrzeczenia się prawa do odwołania w przypadku wadliwego pouczenia."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których strona zrzekła się prawa do odwołania, a następnie kwestionuje skutki tego zrzeczenia z powodu braku należytego pouczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe pouczenie stron przez organy administracji i jak błąd w tym zakresie może prowadzić do uchylenia ich decyzji, nawet jeśli strona pierwotnie zrzekła się prawa do odwołania.
“Czy zrzeczenie się prawa do odwołania zawsze oznacza koniec drogi? Sąd wskazuje na kluczową rolę prawidłowego pouczenia!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.