Orzeczenie · 2026-03-24

III SA/Kr 1564/25Uchylenie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania 6

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2026-03-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjnezarzutydoręczenie zastępczeterminyk.p.a.u.p.e.a.skład orzekającyuzasadnieniekontrola sądu

Sprawa dotyczyła skargi M. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej. Organy egzekucyjne prowadziły postępowanie wobec skarżącej na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących zaległych składek ubezpieczeniowych. Zarzuty zostały wniesione przez skarżącą w lipcu 2025 r., jednak organy uznały je za spóźnione, powołując się na przepisy przejściowe dotyczące terminu 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Kluczowym elementem sprawy była ocena skuteczności doręczeń zastępczych tytułów wykonawczych, które miały nastąpić w latach 2012-2019. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że organy obu instancji nie zbadały należycie kwestii prawidłowości doręczeń zastępczych. W aktach sprawy stwierdzono liczne braki w dokumentacji potwierdzającej doręczenia, takie jak brak podpisów, pieczęci pocztowych czy nieczytelne adnotacje. Sąd podkreślił restrykcyjną wykładnię przepisów dotyczących doręczeń zastępczych (art. 44 k.p.a.) i zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 81a k.p.a.). Wskazano, że wadliwe doręczenie uniemożliwia skuteczne naliczanie terminów i może prowadzić do naruszenia praw strony. W związku z tym sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organy, które mają obowiązek dogłębnie zbadać skuteczność doręczeń zastępczych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu egzekucyjnym i administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wadliwej dokumentacji i konieczności ochrony praw strony.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i stosowania art. 44 k.p.a. w kontekście przepisów przejściowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie zastępcze tytułu wykonawczego w postępowaniu egzekucyjnym jest skuteczne, jeśli dokumentacja potwierdzająca jego dokonanie zawiera braki formalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie zastępcze nie jest skuteczne, jeśli dokumentacja potwierdzająca jego dokonanie (np. zwrotne potwierdzenie odbioru, awiza) zawiera istotne braki formalne, takie jak brak podpisów, pieczęci pocztowych czy nieczytelne adnotacje.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy obu instancji nie zbadały należycie skuteczności doręczeń zastępczych, opierając się na dokumentacji zawierającej liczne braki formalne. Restrykcyjna wykładnia przepisów o doręczeniach i zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony wymagają dokładnego udokumentowania wszystkich czynności związanych z doręczeniem zastępczym.

Czy uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, wynikające z wadliwego doręczenia tytułu wykonawczego, może skutkować odmową wszczęcia postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wadliwość doręczenia uniemożliwia skuteczne ustalenie daty doręczenia i biegu terminu, nie można odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z powodu ich rzekomego wniesienia po terminie.

Uzasadnienie

Skoro skuteczność doręczenia tytułu wykonawczego nie została prawidłowo wykazana przez organ egzekucyjny, nie można przyjąć, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia zarzutów. Wątpliwości co do skuteczności doręczenia należy rozstrzygać na korzyść strony.

Jakie są wymogi formalne dla prawidłowego doręczenia zastępczego pisma w postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 44 k.p.a.?

Odpowiedź sądu

Prawidłowe doręczenie zastępcze wymaga m.in. pozostawienia pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy na 14 dni, umieszczenia zawiadomienia o możliwości odbioru, a w przypadku niepodjęcia – powtórnego zawiadomienia. Wszystkie te czynności muszą być odpowiednio udokumentowane na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w tym daty, podpisy i pieczęcie.

Uzasadnienie

Sąd szczegółowo omówił wymogi art. 44 k.p.a., wskazując na konieczność precyzyjnych adnotacji doręczyciela, które pozwalają na weryfikację spełnienia przesłanek fikcji doręczenia. Brak tych elementów uniemożliwia przyjęcie skuteczności doręczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie zostały uchylone.

Przepisy (12)

Główne

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio do czynności wierzyciela i postępowania egzekucyjnego, jeśli ustawa nie stanowi inaczej.

k.p.a. art. 61a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje tryb doręczenia zastępczego, w tym pozostawienie pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy oraz zawiadomienia o możliwości odbioru.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje skargi na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla postanowienie w razie naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki przewidziane w celu usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do wszystkich wydanych w sprawie postanowień i zarządzeń.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 13

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed 30.07.2020 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, w tym dotyczące terminu do wniesienia zarzutów.

k.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

Niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego rozstrzygane są na korzyść strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wady formalne dokumentacji potwierdzającej doręczenie zastępcze tytułów wykonawczych. • Niewystarczające zbadanie skuteczności doręczeń zastępczych przez organy obu instancji. • Naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów oparta na przepisach przejściowych dotyczących terminu wniesienia zarzutów. • Stanowisko organów o uchybieniu przez skarżącą terminu do wniesienia zarzutów.

Godne uwagi sformułowania

kwestia prawidłowości wszelkich wymaganych pieczęci, adnotacji i podpisów na kopertach i zwrotnych potwierdzeniach odbioru, dla stwierdzenia skuteczności doręczenia przesyłek w trybie zastępczym na podstawie art. 44 k.p.a., jest zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie traktowana bardzo restrykcyjnie. • Przepisy dotyczące doręczeń mają przede wszystkim charakter gwarancyjny dla strony postępowania i nie mogą być interpretowane na jej niekorzyść. • Obowiązek dokonania doręczenia zawsze spoczywa na organie administracyjnym prowadzącym postępowanie w sprawie. • wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść. • Dla uznania, iż przesyłka została doręczona stronie w trybie zastępczym, nie jest wystarczające stwierdzenie faktu pierwszego awizowania przesyłki, potwierdzonego adnotacją listonosza (doręczyciela) bez pewności, że miało miejsce kolejne awizo.

Skład orzekający

Janusz Kasprzycki

przewodniczący

Katarzyna Marasek-Zybura

członek

Magdalena Gawlikowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu egzekucyjnym i administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wadliwej dokumentacji i konieczności ochrony praw strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i stosowania art. 44 k.p.a. w kontekście przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla przebiegu postępowania i ochrony praw strony są formalne aspekty doręczeń, a błędy organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego.

“Błędy w doręczeniach zrujnowały egzekucję? Sąd administracyjny przypomina o formalnych wymogach.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst