III SA/Kr 1502/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 21 lipca 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 5 czerwca 2023 r. w sprawie przyznania skarżącej G. P. zasiłku celowego specjalnego. Skarżąca domagała się wyższego świadczenia niż przyznane 150 zł, argumentując swoją trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Organy administracji obu instancji, mimo uznania trudnej sytuacji skarżącej, przyznały świadczenie w ograniczonej kwocie, powołując się na przekroczenie kryterium dochodowego i zasady uznania administracyjnego. WSA uznał jednak, że organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny, nie wykazały należycie podstaw przyznanej kwoty ani terminów jej płatności, a także nie wyjaśniły w sposób wystarczający, dlaczego przyznana kwota ma zaspokoić potrzeby skarżącej, zwłaszcza w kontekście jej całkowitej niezdolności do pracy. Sąd podkreślił, że nawet w ramach uznania administracyjnego, decyzje muszą być uzasadnione i nie mogą nosić znamion dowolności, a organy mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasad uznania administracyjnego w sprawach z zakresu pomocy społecznej, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i uzasadniania decyzji.
Dotyczy specyfiki spraw z zakresu pomocy społecznej i stosowania art. 41 ustawy o pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organy pomocy społecznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i uzasadniły decyzję o odmowie przyznania wyższego zasiłku celowego specjalnego w sytuacji, gdy dochód strony przekracza kryterium ustawowe, ale sytuacja życiowa strony jest szczególnie trudna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie wykazały w sposób wystarczający podstaw przyznanej kwoty zasiłku celowego specjalnego, naruszając przepisy postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały należycie, dlaczego przyznana kwota zasiłku celowego specjalnego jest wystarczająca, mimo trudnej sytuacji życiowej skarżącej i jej całkowitej niezdolności do pracy. Brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji stanowi naruszenie przepisów k.p.a.
Jakie są granice uznania administracyjnego przy przyznawaniu specjalnego zasiłku celowego z ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie administracyjne nie jest dowolne i musi mieścić się w granicach prawa, uwzględniać zasady celowości, sprawiedliwości oraz szczególne cechy stanu faktycznego, a także podlega kontroli sądowej pod kątem braku dowolności i prawidłowego uzasadnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że choć przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej przyznaje organom uznanie administracyjne, to nie jest ono zupełnie swobodne. Decyzje muszą być oparte na prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, uwzględniać słuszny interes strony oraz interes społeczny, a ich uzasadnienie musi być wyczerpujące i umożliwiać kontrolę sądową.
Przepisy (13)
Główne
u.p.s. art. 41
Ustawa o pomocy społecznej
Możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionym przypadku, nawet przy przekroczeniu kryterium dochodowego, w ramach uznania administracyjnego.
u.p.s. art. 39
Ustawa o pomocy społecznej
Przyznanie zasiłku celowego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w tym na zakup środków czystości, leków, opału itp.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.
Pomocnicze
u.p.s. art. 8 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Kryterium dochodowe jako podstawa przyznawania świadczeń z pomocy społecznej.
u.p.s. art. 3 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pomoc społeczna ma charakter wsparcia osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny na podstawie materiału dowodowego, czy strona ma prawo do świadczenia.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. • Uzasadnienie decyzji organów było niewyczerpujące i nie pozwalało na kontrolę toku rozumowania. • Przyznana kwota zasiłku celowego specjalnego nie została należycie uzasadniona. • Organy nie wykazały, dlaczego przyznana kwota ma wystarczyć na zaspokojenie potrzeb skarżącej, zwłaszcza w kontekście jej całkowitej niezdolności do pracy.
Odrzucone argumenty
Dochód skarżącej przekracza kryterium ustawowe. • Przyznanie zasiłku celowego specjalnego mieści się w granicach uznania administracyjnego organów. • Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie służy pełnemu zaspokajaniu potrzeb. • Konieczność uwzględnienia interesu społecznego i ograniczonej puli środków finansowych.
Godne uwagi sformułowania
nie może być mowy o jakimkolwiek "swobodnym", tzn. w określonych granicach niezwiązanym prawem i niekontrolowanym działaniu administracji. • Swobodne uznanie staje się w ten sposób szczególną formą wykonywania przepisów prawa, polegającą na tym, że organ stosujący prawo ma uwzględnić indywidualne warunki każdego wypadku. • Uznanie administracyjne nie jest sferą wolną od związania konstytucyjnego i ustawowego, a także nie jest sferą wolną od kontroli sądów administracyjnych. • Sąd bada, czy w postępowaniu podjęto wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz czy organ uwzględnił słuszny interes strony. • Uzasadnienie aktu wydanego w ramach uznania administracyjnego, winno być "na tyle wyczerpujące i zindywidualizowane, aby sąd administracyjny był w stanie ocenić, czy zawarte w decyzji rozstrzygnięcie nie zapadło z przekroczeniem granic uznania administracyjnego". • Przyznany organowi luz decyzyjny, może być również częściowo determinowany już w samej treści przepisu upoważniającego organ do działania na zasadzie uznania administracyjnego. • Sądowa kontrola aktów uznaniowych wymaga zbadania, czy akt znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego i czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, a więc czy akt nie nosi znamion dowolności oraz czy organ uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zindywidualizowanymi przesłankami odnoszącymi się do rozpatrywanej sprawy.
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący
Katarzyna Marasek-Zybura
sprawozdawca
Magdalena Gawlikowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad uznania administracyjnego w sprawach z zakresu pomocy społecznej, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i uzasadniania decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw z zakresu pomocy społecznej i stosowania art. 41 ustawy o pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują stosowanie uznania administracyjnego przez organy pomocy społecznej, co jest istotne dla zrozumienia granic ich działania i praw obywateli w trudnej sytuacji życiowej.
“Czy uznanie administracyjne organów pomocy społecznej może być dowolne? WSA w Krakowie odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.