Orzeczenie · 2022-10-20

III SA/Gl 84/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Miejsce

Gliwice

Data

2022-10-20

NSAAdministracyjneWysokawsa

kara pieniężnastan epidemiizakaz prowadzenia działalnościrozporządzenieniezgodność z Konstytucjąwolność gospodarczakontrola administracyjnasanepid

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na M. S. kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Kara została nałożona za niezastosowanie się do czasowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w związku z wystąpieniem stanu epidemii, polegającego na prowadzeniu lokalu gastronomicznego i umożliwieniu konsumpcji na miejscu. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym błędne zastosowanie art. 48a ustawy o zapobieganiu zakażeniom, naruszenie Konstytucji poprzez ograniczenie wolności działalności gospodarczej aktem niższego rzędu niż ustawa, a także błędy proceduralne dotyczące niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Sąd, analizując sprawę, uznał, że kluczowe znaczenie ma ocena zgodności rozporządzenia wprowadzającego zakazy z przepisami nadrzędnymi, w tym z Konstytucją RP. Sąd stwierdził, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie. W przypadku wolności działalności gospodarczej, ingerencja w jej istotę jest dopuszczalna tylko w stanach nadzwyczajnych lub na podstawie ustawy. Sąd uznał, że rozporządzenie Rady Ministrów wprowadzające zakaz prowadzenia działalności gastronomicznej na miejscu było niezgodne z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ponieważ nie zostało oparte na wystarczająco precyzyjnym upoważnieniu ustawowym i naruszało istotę wolności działalności gospodarczej. W związku z tym, decyzja oparta na tym rozporządzeniu musiała zostać uchylona. Sąd uchylił również poprzedzającą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Podstawy prawne nakładania kar administracyjnych w stanie epidemii, zgodność rozporządzeń z Konstytucją, zakres kognicji sądów administracyjnych w kontroli aktów wykonawczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego okresu stanu epidemii i konkretnych przepisów prawa.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepis rozporządzenia wprowadzający ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej w stanie epidemii, wydany na podstawie ustawy, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z art. 31 ust. 3?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis rozporządzenia wprowadzający ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej w stanie epidemii był niezgodny z Konstytucją RP, ponieważ ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i muszą być konieczne w demokratycznym państwie, a rozporządzenie nie spełniało tych wymogów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ograniczenia wolności działalności gospodarczej mogą być wprowadzane tylko w ustawie lub w stanach nadzwyczajnych, a rozporządzenie wprowadzające zakaz prowadzenia działalności gastronomicznej na miejscu było niezgodne z Konstytucją RP z uwagi na brak precyzyjnego upoważnienia ustawowego i naruszenie istoty wolności gospodarczej.

Czy nałożenie kary pieniężnej na podstawie przepisu rozporządzenia, które jest niezgodne z Konstytucją, jest legalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nałożenie kary pieniężnej na podstawie przepisu rozporządzenia, które jest niezgodne z Konstytucją, nie jest legalne i skutkuje uchyleniem decyzji.

Uzasadnienie

Skoro podstawa prawna nałożenia kary (rozporządzenie) okazała się niezgodna z Konstytucją, to decyzja o nałożeniu kary nie mogła się ostać.

Czy sąd administracyjny ma kompetencję do kontroli zgodności przepisów rozporządzeń z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny posiada kompetencję do kontroli zgodności przepisów rozporządzeń z przepisami hierarchicznie nadrzędnymi, w tym z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Ugruntowany pogląd orzeczniczy stanowi, że sądy administracyjne mają prawo oceniać zgodność przepisów rozporządzeń z Konstytucją i ustawami, a w przypadku stwierdzenia niezgodności, uchylać decyzje wydane na ich podstawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C.

Przepisy (17)

Główne

ustawa zapobiegawcza art. 46a

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Podstawa do wydania rozporządzenia przez Radę Ministrów w stanie epidemii.

ustawa zapobiegawcza art. 46b § pkt 2 i 8

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Umożliwia ustanowienie w rozporządzeniu czasowego ograniczenia działalności przedsiębiorców oraz korzystania z lokali.

ustawa zapobiegawcza art. 48a § ust. 1 pkt. 3

Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi

Podstawa do nałożenia kary pieniężnej za niestosowanie się do nakazów, zakazów lub ograniczeń ustanowionych w stanie epidemii.

rozp. wykonawcze art. 10 § ust. 9

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii

Określało zakaz prowadzenia działalności gastronomicznej na miejscu, dopuszczając jedynie sprzedaż na wynos lub dostawę.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie.

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność działalności gospodarczej.

Konstytucja RP art. 92

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania.

Prawo przedsiębiorców art. 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

Definicja wolności działalności gospodarczej.

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

Konstytucja RP art. 233 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa określająca zakres ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela w stanie klęski żywiołowej może ograniczać wolność działalności gospodarczej.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1