III PA 8/15

Sprawa dotyczyła roszczenia Szpitala Miejskiego w P. przeciwko lekarzowi M. M. o zapłatę kwoty 12.506,53 zł tytułem zwrotu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i chorobowe). Składki te zostały opłacone przez Szpital w 2013 r. za okres od listopada 2007 r. do grudnia 2008 r., kiedy to pozwany, będąc pracownikiem Szpitala, świadczył dodatkowo pracę na jego rzecz w ramach umów zlecenia. Szpital nie odprowadził wówczas składek od przychodów z tych umów, co zostało stwierdzone decyzją ZUS. Po opłaceniu zaległych składek, Szpital wezwał pozwanego do zapłaty części obciążającej pracownika, a po jego odmowie wystąpił z powództwem. Sąd Rejonowy w Przemyślu zasądził dochodzoną kwotę, oddalając zarzut przedawnienia i uznając roszczenie za uzasadnione na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Sąd oparł się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r. (III PZP 6/13), zgodnie z którą termin przedawnienia roszczenia pracodawcy z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia będącego następstwem zapłaty składek rozpoczyna bieg od dnia zapłaty tych składek przez pracodawcę. Sąd Rejonowy uznał, że pozwany nadal jest wzbogacony, gdyż nie poniósł kosztów składek, a jego zobowiązanie wobec ZUS zostało zmniejszone, co będzie miało wpływ na przyszłe świadczenia emerytalno-rentowe. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 409 k.c. (obowiązek zwrotu wygasa, gdy korzyść została zużyta lub utracona w taki sposób, że wzbogacony nie jest już wzbogacony) oraz art. 8 k.p. (nadużycie prawa, sprzeczność z zasadami współżycia społecznego). Pozwany argumentował, że praktyka zawierania umów zlecenia na dyżury medyczne była powszechna i narzucona, a żądanie zapłaty składek po latach jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd Okręgowy w Przemyślu oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd w pełni podzielił ustalenia i wykładnię Sądu Rejonowego. Podkreślono, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r. jest w pełni zasadna i ma zastosowanie w sprawie, a termin przedawnienia roszczenia pracodawcy z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia rozpoczyna bieg od dnia zapłaty składek przez pracodawcę. Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwany nadal jest wzbogacony, a obowiązek zwrotu nie wygasł zgodnie z art. 409 k.c. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 8 k.p., wskazując na brak konkretnych dowodów na sprzeczność działania powoda z zasadami współżycia społecznego. Sąd nie obciążył pozwanego kosztami postępowania za II instancję ze względu na szczególne okoliczności sprawy, w tym rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez Sąd Najwyższy i zmianę interpretacji przepisów.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający