III OZ 287/26Oddalenie zażalenia wykluczenie sędziego 12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, które oddaliło wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego Jolanty Skowronek. Skarżący domagał się wyłączenia referendarza, zarzucając mu m.in. popełnienie przestępstwa z art. 231 § 2 k.k., rażące naruszenie Konstytucji RP (art. 45, 32, 61) oraz przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Argumentował, że referendarz działa stronniczo, tuszuje przestępstwa i odmawia przyznania prawa pomocy, aby uniknąć rozpatrzenia niewygodnej sprawy dotyczącej bezczynności organu. WSA w Gliwicach, oddalając wniosek, stwierdził, że podniesione zarzuty nie wypełniają przesłanek wyłączenia z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.) ani nie budzą uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności referendarza (art. 19 p.p.s.a.). Podkreślono, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania mogą być podstawą do wniesienia środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, podzielił stanowisko WSA. Zgodnie z art. 18 i 19 p.p.s.a. (stosowanymi odpowiednio do referendarzy na mocy art. 24 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego lub referendarza ma na celu zapewnienie obiektywizmu i eliminowanie wątpliwości co do jego bezstronności. NSA uznał, że argumenty skarżącego, w tym subiektywne przekonanie o braku bezstronności czy dyskryminacji, nie stanowią podstawy do wyłączenia. Podkreślono, że instytucja wyłączenia nie może być wykorzystywana do eliminowania sędziów, którzy nie odpowiadają subiektywnym oczekiwaniom strony, a przyczyny wyłączenia muszą mieć charakter obiektywny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego lub referendarza sądowego, interpretacja przesłanek wyłączenia na gruncie p.p.s.a., rozróżnienie między zarzutami merytorycznymi a wnioskiem o wyłączenie.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w kontekście prawa pomocy i dostępu do informacji publicznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzuty strony dotyczące rzekomego tuszowania przestępstw, naruszenia prawa pomocy oraz obrazy przepisów Konstytucji RP przez referendarza sądowego stanowią podstawę do jego wyłączenia od orzekania w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie stanowią podstawy do wyłączenia referendarza sądowego.
Uzasadnienie
Zarzuty strony nie wypełniają przesłanek wyłączenia z mocy prawa (art. 18 p.p.s.a.) ani nie budzą uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności referendarza (art. 19 p.p.s.a.). Subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności lub wadliwości postępowania nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia, a ewentualne uchybienia procesowe mogą być podnoszone w środkach odwoławczych.
Czy fakt zainicjowania przez stronę postępowań dyscyplinarnych wobec referendarza sądowego może stanowić podstawę do jego wyłączenia od orzekania w danej sprawie?
Odpowiedź sądu
Nie, fakt ten nie stanowi podstawy do wyłączenia.
Uzasadnienie
Postępowanie dyscyplinarne jest odrębnym trybem postępowania, a jego wynik (lub brak spełnienia przesłanek odpowiedzialności dyscyplinarnej) nie wpływa na możliwość orzekania referendarza w innej sprawie, chyba że istnieją inne, obiektywne przesłanki wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 18 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 19
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 24 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu jako gwarancja rozpoznania sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.k. art. 231 § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 304
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 258 § 2
Kodeks postępowania karnego
p.p.s.a. art. 258 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 246 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.k. art. 156 § 1
Kodeks postępowania karnego
p.u.s.p. art. 152 § 1
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące rzekomego tuszowania przestępstw, naruszenia prawa pomocy i obrazy Konstytucji RP przez referendarza sądowego nie wypełniają przesłanek do jego wyłączenia. • Subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności lub wadliwości postępowania nie jest podstawą do wyłączenia referendarza. • Fakt zainicjowania postępowań dyscyplinarnych wobec referendarza nie stanowi podstawy do jego wyłączenia w innej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego (referendarza sądowego) sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu. • Instytucja wyłączenia sędziego (referendarza sądowego) nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów (referendarzy), których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów.
Skład orzekający
Mirosław Wincenciak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego lub referendarza sądowego, interpretacja przesłanek wyłączenia na gruncie p.p.s.a., rozróżnienie między zarzutami merytorycznymi a wnioskiem o wyłączenie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w kontekście prawa pomocy i dostępu do informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sądy podchodzą do wniosków o wyłączenie sędziów/referendarzy, gdy strony podnoszą bardzo emocjonalne i szerokie zarzuty, często wykraczające poza ramy proceduralne.
“Czy można wyłączyć sędziego, bo 'tuszuje przestępstwa'? NSA wyjaśnia granice wniosku o wyłączenie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.