Orzeczenie · 2026-07-17

III OSK 818/26Prawo do informacji publicznej kazdy obywatel rp

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-17
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejprawo do informacjiobywatelstwobezczynność organusądy administracyjneNSAWSAorgan administracji publicznejskarżącyskarga kasacyjna

Sprawa rozpoczęła się od wniosku F. S. o udostępnienie rejestru umów zawartych przez urząd w 2022 roku. Wójt Gminy B. odmówił udostępnienia informacji, żądając od skarżącego wykazania obywatelstwa polskiego, ponieważ skarżący podał adres korespondencyjny w Austrii. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził bezczynność organu, umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania do rozpatrzenia wniosku i zasądził koszty. Organ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię art. 61 Konstytucji RP i art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, twierdząc, że prawo do informacji przysługuje tylko obywatelom RP. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA, że prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, a nie tylko obywatelom RP. Sąd podkreślił, że organ nie miał podstaw do żądania od skarżącego wykazania obywatelstwa polskiego i że organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie udostępnił informacji w ustawowym terminie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie szerokiego zakresu podmiotowego prawa do informacji publicznej oraz konsekwencji bezczynności organu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację publiczną przez osobę mieszkającą za granicą.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, czy tylko obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, a nie tylko obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej.

Uzasadnienie

Sąd, opierając się na wykładni systemowej i celowościowej, uznał, że pojęcie 'obywatel' w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP należy rozumieć szeroko, obejmując nie tylko obywateli polskich, ale także cudzoziemców i osoby prawne, co jest spójne z art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Czy organ pozostawał w bezczynności, żądając od skarżącego wykazania obywatelstwa polskiego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie miał podstaw do żądania od skarżącego wykazania obywatelstwa polskiego i nie udostępnił informacji w ustawowym terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że żądanie wykazania obywatelstwa polskiego było bezzasadne, a organ nie podjął wymaganych prawem działań w terminie, co skutkowało stwierdzeniem bezczynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną organu.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.d.i.p. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 13 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, a nie tylko obywatelom RP. • Organ nie miał podstaw do żądania od skarżącego wykazania obywatelstwa polskiego. • Organ pozostawał w bezczynności, nie udostępniając informacji w ustawowym terminie.

Odrzucone argumenty

Prawo do informacji publicznej przysługuje wyłącznie obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej. • Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wezwał skarżącego do wykazania przesłanki udostępnienia informacji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu • bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa • skutki zmiany adresu wnioskodawcy, nie mogą obciążać organu

Skład orzekający

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący sprawozdawca

Sławomir Wojciechowski

sędzia

Arkadiusz Windak

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie szerokiego zakresu podmiotowego prawa do informacji publicznej oraz konsekwencji bezczynności organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o informację publiczną przez osobę mieszkającą za granicą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do informacji i rozstrzyga ważną kwestię zakresu podmiotowego tego prawa, co jest istotne dla prawników i obywateli.

“Czy tylko Polacy mają prawo do informacji publicznej? NSA odpowiada!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst