Orzeczenie · 2025-08-26

III OSK 7688/21Ekwiwalent za niewykorzystany urlop policjanta interpretacja przepisów 7

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-08-26
NSAAdministracyjneWysokansa
policjaurlopekwiwalent pieniężnyprawo pracysłużby munduroweTrybunał KonstytucyjnyorzecznictwoNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który uchylił decyzje w sprawie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjanta. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego, w tym art. 115a ustawy o Policji oraz art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, kwestionując sposób uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 przez WSA. Organ argumentował, że WSA błędnie zinterpretował przepisy przejściowe i naruszył kompetencje TK. NSA, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym, odrzucił wniosek o zawieszenie postępowania, wskazując na umorzenie postępowania przed TK w podobnej sprawie. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował skutki prawne wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., stwierdzając, że część art. 115a ustawy o Policji została wyeliminowana z obrotu prawnego. NSA podkreślił, że art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wymaga uwzględnienia wyroku TK, a ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. należy ustalać na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem orzeczenia TK. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia art. 184 i 188 pkt 1 Konstytucji RP, wyjaśniając, że sądy mają obowiązek stosować Konstytucję bezpośrednio i kontrolować zgodność przepisów z nią. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście służb mundurowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i wnioskujących o wyrównanie po tej dacie. Interpretacja zasad ustalania ekwiwalentu może być przedmiotem dalszych sporów.

Zagadnienia prawne (2)

Jak należy interpretować i stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym ustawą o szczególnych rozwiązaniach, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 7/15, w sprawach dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r., a wnioskujących o wyrównanie po tej dacie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy stosować art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, jednak z wyłączeniem części uznanej za sprzeczną z Konstytucją RP, wypełniając ją treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem orzeczenia TK.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował skutki prawne wyroku TK K 7/15. Art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach wymaga uwzględnienia wyroku TK. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, ale z uwzględnieniem orzeczenia TK, co oznacza stosowanie wyroku TK z mocą wsteczną.

Czy sąd administracyjny ma kompetencje do zbadania zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP w ramach kontroli sądowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędziowie mają obowiązek stosować Konstytucję bezpośrednio i kontrolować zgodność przepisów niższego rzędu z normami konstytucyjnymi. Mogą stosować przepisy konstytucyjne bezpośrednio lub badać zgodność przepisów ustawowych z Konstytucją, a w razie wątpliwości zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego.

Uzasadnienie

Sądy mają obowiązek stosowania Konstytucji bezpośrednio (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP) i kontroli zgodności przepisów z nią. Sąd pierwszej instancji dokonał prokonstytucyjnej wykładni przepisów, co mieści się w jego kompetencjach i nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku od wyroku WSA w Gdańsku.

Przepisy (12)

Główne

u.oP. art. 115a

Ustawa o Policji

Po wyroku TK K 7/15, część art. 115a w brzmieniu uwzględniającym współczynnik 1/30 została wyeliminowana z obrotu prawnego. Nowelizacja z 2020 r. wprowadziła współczynnik 1/21, a art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach reguluje stosowanie tych przepisów w czasie. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku TK.

u.s.r. art. 9 § ust. 1

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw

Reguluje stosowanie art. 115a ustawy o Policji w nowym brzmieniu do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw policjantów zwolnionych po tej dacie. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r., co należy interpretować z uwzględnieniem wyroku TK K 7/15.

Pomocnicze

u.P.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.P.p.s.a. art. 141 § § 4 zdanie drugie

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 188 § pkt 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 66 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowa wykładnia art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, uwzględniająca wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 7/15 i zasady konstytucyjne.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 115a u.oP., art. 9 u.s.r.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i wykładnię. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 141 § 4 u.P.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a.). • Zarzuty naruszenia art. 184 i 188 pkt 1 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i zbadanie zgodności przepisu ustawy z Konstytucją przez sąd. • Zarzut naruszenia art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

Sąd pierwszej instancji, dokonując analizy powyższych przepisów, prawidłowo ocenił skutki prawne wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15. • Nie do zaakceptowania jest bowiem dokonana przez organ literalna wykładnia tych przepisów, która uniemożliwia zastosowanie zgodnych z Konstytucją RP zasad obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wobec funkcjonariuszy, którzy - tak jak skarżący - zostali zwolnieni ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r., zaś wnioski o wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego złożyli po tej dacie. • Sędziowie w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości są niezawiśli i podlegają wyłącznie Konstytucji oraz ustawom, przy czym Konstytucję zobowiązani są stosować bezpośrednio. • W sytuacji gdy Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego, a Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska Sądu, zachodziły przesłanki do wyeliminowania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z obrotu prawnego.

Skład orzekający

Ireneusz Dukiel

sprawozdawca

Małgorzata Pocztarek

przewodniczący

Sławomir Wojciechowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście służb mundurowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i wnioskujących o wyrównanie po tej dacie. Interpretacja zasad ustalania ekwiwalentu może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacją przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.

“Nawet po latach: Policjanci mogą dochodzić wyrównania za niewykorzystany urlop!”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst