III OSK 5057/21Nadanie nazwy rondu propagowanie komunizmu zasługi lokalne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody skierowaną przeciwko wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność uchwały rady gminy w sprawie nadania rondu imienia T. R. Wojewoda zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, w szczególności ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego, poprzez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że osoba z długoletnią przeszłością partyjną (członek Egzekutywy Komitetu Zakładowego PZPR, Plenum KC PZPR, Przewodniczący Miejskiego Komitetu FJN, poseł z ramienia PZPR) nie symbolizuje komunizmu, jeśli oddała zasługi dla regionu. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a., wskazując na błędne ustalenia faktyczne w uzasadnieniu wyroku WSA. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wniosek dowodowy Wojewody o dopuszczenie dowodu z pisma działaczy podziemia antykomunistycznego nie mógł zostać uwzględniony w postępowaniu kasacyjnym. Zarzuty procesowe uznano za niepoprawnie zredagowane i nieuzasadnione w wystarczający sposób, zwłaszcza w kontekście braku wykazania istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia ustawy o zakazie propagowania komunizmu, NSA przyjął, że nazwa symbolizuje ustrój totalitarny, jeśli jest jednoznacznie kojarzona z tym ustrojem w odbiorze społecznym. W ocenie NSA, T. R., mimo swojej partyjnej przeszłości, nie był kojarzony z represjami ani autorytaryzmem, a jego imię i nazwisko są powszechnie kojarzone z dokonaniami menadżerskimi jako Dyrektora WSK. Sąd uznał, że zasługi T. R. dla rozwoju regionu i społeczności lokalnej były kluczowe dla nadania nazwy rondu, a ówczesne uwarunkowania polityczne wymuszały udział w strukturach partyjnych dla osiągnięcia znaczących sukcesów. W związku z tym, postać T. R. nie była jednoznacznie kojarzona z komunizmem w odbiorze społecznym, a jego zasługi dla budowy socjalizmu należy rozumieć w kontekście gospodarczym i społecznym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o zakazie propagowania komunizmu w kontekście zasług dla regionu oraz stosowanie przepisów postępowania przed NSA.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny odbioru społecznego konkretnej postaci historycznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nadanie nazwy rondu osobie, która pełniła wysokie funkcje w strukturach partii komunistycznej i państwowych organach PRL, ale jednocześnie wykazała się znaczącymi zasługami dla rozwoju regionu, stanowi naruszenie ustawy o zakazie propagowania komunizmu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli osoba ta nie jest jednoznacznie kojarzona z represjami lub autorytaryzmem, a jej zasługi dla społeczności lokalnej i gospodarki są dominujące w odbiorze społecznym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest społeczne postrzeganie danej osoby. Mimo partyjnej przeszłości T.R., jego zasługi menadżerskie i społeczne dla regionu były na tyle znaczące, że nie można uznać nazwy ronda za symbolizującą komunizm w odbiorze społecznym. Uwarunkowania polityczne epoki wymuszały udział w strukturach partyjnych dla osiągnięcia sukcesów gospodarczych.
Czy w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dopuszczalne jest przeprowadzanie dowodów uzupełniających z dokumentów na wniosek strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, co do zasady, ponieważ art. 106 § 3 p.p.s.a. nie stosuje się wprost w postępowaniu kasacyjnym, a celem tego postępowania nie jest ponowne ustalanie stanu faktycznego.
Uzasadnienie
NSA powołał się na orzecznictwo wskazujące, że art. 106 § 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania w postępowaniu kasacyjnym, a celem postępowania dowodowego nie jest ponowne ustalanie stanu faktycznego, lecz ocena prawidłowości ustaleń organów administracji i sądu pierwszej instancji.
Jakie są wymogi formalne i merytoryczne dotyczące zarzutów naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Strona musi wskazać konkretne przepisy, sposób ich naruszenia oraz wykazać istotny wpływ uchybienia na wynik sprawy, czyli istnienie związku przyczynowego między naruszeniem a hipotetyczną możliwością odmiennego wyniku sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zarzuty procesowe muszą być precyzyjnie sformułowane, a strona ma obowiązek wykazać istotny wpływ uchybienia na wynik sprawy, co oznacza wykazanie hipotetycznej możliwości odmiennego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
u.z.p.k. art. 1 § 1
Ustawa o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki
Nazwy nie mogą upamiętniać osób symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować. Propagowanie przez osobę oznacza symbolizowanie represyjnego, autorytarnego i niesuwerennego systemu władzy w Polsce w latach 1944-1989.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.z.p.k. art. 1 § 2
Ustawa o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki
Definicja propagowania przez osobę.
Ustawa o orderach i odznaczeniach art. 7 § 1
Warunkiem sine qua non przyznania Orderu Sztandaru Pracy było położenie wybitnych zasług dla budowy socjalizmu w PRL.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki uchylenia orzeczenia przez WSA (naruszenie przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku WSA (nie może zawierać błędów).
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa faktyczna wyroku WSA.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających przez WSA.
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosowanie przepisów postępowania przed WSA w postępowaniu przed NSA.
p.p.s.a. art. 204 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 182 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasługi T.R. dla rozwoju regionu i społeczności lokalnej przeważają nad jego partyjną przeszłością w kontekście ustawy o zakazie propagowania komunizmu. • Nazwa ronda nie jest jednoznacznie kojarzona z komunizmem w odbiorze społecznym. • Postępowanie kasacyjne nie jest właściwe do przeprowadzania dowodów uzupełniających.
Odrzucone argumenty
T.R., ze względu na swoją przeszłość partyjną, symbolizuje komunizm i jego upamiętnienie w nazwie ronda narusza ustawę o zakazie propagowania komunizmu. • Uzasadnienie wyroku WSA zawiera błędne ustalenia faktyczne dotyczące przeszłości T.R.
Godne uwagi sformułowania
"Propagowanie, w odniesieniu do osób, oznacza natomiast osoby symbolizujące represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władzy w Polsce w latach 1944-1989." • "Nazwa danej ulicy symbolizuje ustrój totalitarny, jeżeli jej oznaczenie jednoznacznie jest kojarzone z danym ustrojem, jest powszechnie rozpoznawalne (...). Tylko wówczas można stwierdzić, że nazwa takiej ulicy symbolizuje ustrój totalitarny." • "Nie można więc uznać, że postać T. R. jest jednoznacznie kojarzona z komunizmem oraz symbolizuje ten ustrój w odbiorze społecznym, nawet jeśli jego przynależność do PZPR, udział w strukturach partyjnych i we władzy ustawodawczej jest znana społeczności lokalnej." • "ówczesne uwarunkowania polityczne wymuszały udział w strukturach partyjnych w stosunku do tych, którzy chcieli i byli w stanie dokonywać znaczących osiągnięć w gospodarce i na rzecz wspólnot lokalnych."
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
Przewodniczący
Piotr Korzeniowski
Sędzia
Dariusz Chaciński
Sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o zakazie propagowania komunizmu w kontekście zasług dla regionu oraz stosowanie przepisów postępowania przed NSA."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i oceny odbioru społecznego konkretnej postaci historycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu dekomunizacji i jego praktycznego zastosowania w kontekście lokalnym, gdzie zasługi dla społeczności ścierają się z przeszłością partyjną.
“Czy zasługi dla regionu mogą zmazać partyjną przeszłość? NSA rozstrzyga o nazwie ronda.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.