Orzeczenie · 2026-06-26

III OSK 3198/23Odmowa stypendium socjalnego limit semestrów 5

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-06-26

NSAAdministracyjneWysokansa

szkolnictwo wyższestypendium socjalneprawo o szkolnictwie wyższym i naucelimit semestrównowelizacja ustawyzasada aktualności prawazasada niedziałania prawa wsteczNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu odmawiającą przyznania stypendium socjalnego. Studentka argumentowała, że do limitu 12 semestrów studiów, określonego w art. 93 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, nie powinny być wliczane semestry studiów odbytych przed wejściem w życie nowelizacji tej ustawy z 2021 roku. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP oraz Kodeksu cywilnego, sugerując wsteczne działanie przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając argumentację WSA za prawidłową. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 93 ust. 6 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, do okresu 12 semestrów należy wliczać wszystkie rozpoczęte semestry studiów, niezależnie od tego, czy miały miejsce przed czy po wejściu w życie nowelizacji. NSA wyjaśnił, że stosowanie przepisów obowiązujących w momencie rozpatrywania wniosku (zasada aktualności) do stanu faktycznego obejmującego okresy studiów sprzed nowelizacji nie stanowi naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). Sąd uznał również, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a., są niezasadne, ponieważ WSA prawidłowo rozpoznał sprawę w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy i w granicach zakreślonych przez skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących limitu semestrów studiów uprawniających do świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym zasady wliczania semestrów sprzed nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz zasady aktualności prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy studentów, którzy rozpoczęli studia przed lub w trakcie obowiązywania różnych wersji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Zagadnienia prawne (2)

Czy do limitu 12 semestrów studiów, uprawniającego do otrzymania stypendium socjalnego, należy wliczać semestry studiów odbytych przed wejściem w życie nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2021 roku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, do limitu 12 semestrów należy wliczać wszystkie rozpoczęte semestry studiów, niezależnie od tego, czy miały miejsce przed czy po wejściu w życie nowelizacji ustawy.

Uzasadnienie

Zasada aktualności prawa wymaga stosowania przepisów obowiązujących w momencie rozpatrywania wniosku. Wliczanie semestrów studiów odbytych przed nowelizacją nie stanowi naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz, ponieważ nie nadaje przepisom mocy wstecznej, a jedynie kwalifikuje skutki zdarzeń przeszłych według nowych norm obowiązujących od momentu ich wejścia w życie.

Czy stosowanie przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu po nowelizacji z 2021 roku do studentów, którzy rozpoczęli studia przed tą nowelizacją, narusza zasadę równości lub zasadę niedziałania prawa wstecz?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, stosowanie przepisów obowiązujących w momencie rozpatrywania wniosku do stanu faktycznego obejmującego okresy studiów sprzed nowelizacji nie narusza zasady równości ani zasady niedziałania prawa wstecz.

Uzasadnienie

Zasada aktualności prawa jest zasadą odmienną od wstecznego działania prawa. Wliczanie semestrów studiów odbytych przed nowelizacją nie oznacza retroaktywnego działania ustawy, lecz kwalifikowanie skutków zdarzeń przeszłych według nowych norm obowiązujących od chwili ich wejścia w życie. Wykładnia taka nie prowadzi do dyskryminacji studentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną K. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Przepisy (18)

Główne

u.p.s.w.n. art. 93 § ust.4-6

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Łączny okres, przez który przysługują świadczenia pomocy materialnej dla studentów, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie. Do tego okresu wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry, także te przypadające w okresie korzystania z urlopów oraz semestry studiów odbytych przed wejściem w życie ustawy.

u.p.s.w.n. art. 86 § ust. 1 pkt 1-4

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

u.p.s.w.n. art. 359 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 32 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 70 § 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

ustawa nowelizująca art. 16

Ustawa z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw

Przewidziano możliwość stosowania przepisów ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022.

k.c. art. 3

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 133 § §1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § §1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § §1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104