Orzeczenie · 2026-06-18

III OSK 2297/25Nadużycie prawa do informacji publicznej nie wstrzymuje postępowania o bezczynność

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-18
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejbezczynność organuskarga kasacyjnaprawo administracyjnesamorząd terytorialnyBurmistrzStowarzyszenieśrodki publiczneprzejrzystość

Sprawa wywodzi się ze skargi Stowarzyszenia [...] w O. na bezczynność Burmistrza Ośna Lubuskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wypłaty ekwiwalentu za garnitur lub ubiór reprezentacyjny dla Burmistrza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, uwzględniając skargę, zobowiązał Burmistrza do załatwienia wniosku w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził koszty. Burmistrz Ośna Lubuskiego wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów w wyniku wadliwego przyjęcia, że nadużycie prawa do informacji publicznej może zachodzić dopiero wtedy, gdy prawo dostępu do informacji przysługuje, podczas gdy postępowanie wnioskodawcy miało cechy nadużycia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie o stwierdzenie bezczynności organu. Kwalifikacja informacji jako publicznej następuje z uwzględnieniem przedmiotu żądania, a analiza powodów żądania może mieć miejsce dopiero na etapie postępowania prowadzonego w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, które powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Sąd uznał, że Sąd I instancji prawidłowo odniósł się do argumentacji organu i nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii rozgraniczenia postępowania o stwierdzenie bezczynności od postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ zamiast wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa, próbuje argumentować brak bezczynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej może być badana w postępowaniu o stwierdzenie bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie o stwierdzenie bezczynności organu. Organ, który uważa, że doszło do nadużycia prawa, powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Uzasadnienie

Kwalifikacja informacji jako publicznej następuje z uwzględnieniem przedmiotu żądania, a analiza powodów żądania może mieć miejsce dopiero na etapie postępowania prowadzonego w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, które powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej.

Jaka jest właściwa forma reakcji organu na nadużywanie prawa dostępu do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Uzasadnienie

Forma decyzji administracyjnej zapewnia gwarancję przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przedstawienia powodów kwalifikacji zachowania jako nadużycia prawa oraz umożliwia realną kontrolę instancyjną i sądowoadministracyjną.

Czy Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich argumentów organu w odpowiedzi na skargę?

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd I instancji odniósł się do argumentacji organu w stopniu wystarczającym do kontroli instancyjnej, koncentrując się na istotnych kwestiach dla rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Brak szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów i argumentów, o ile sąd skoncentruje się na istotnych kwestiach, nie jest wadliwy. Uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Burmistrza Ośna Lubuskiego.

Przepisy (5)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Informacją publiczną jest treść wszelkich rodzajów dokumentów odnoszących się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Wnioskiem może być objęte pytanie o określone fakty lub o stan określonych zjawisk.

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.

p.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny uwzględnia skargę na bezczynność organu, zobowiązując go do wydania aktu lub dokonania czynności.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać m.in. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska stron, podstawy prawnej orzekania oraz rozstrzygnięcie.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia nadużycia prawa do informacji publicznej nie może być badana w postępowaniu o stwierdzenie bezczynności organu. • Organ, który uważa, że doszło do nadużycia prawa, powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. • Sąd I instancji prawidłowo odniósł się do argumentacji organu w stopniu wystarczającym do kontroli instancyjnej.

Odrzucone argumenty

Nadużycie prawa do informacji publicznej może być podstawą do stwierdzenia braku bezczynności organu i odmowy zobowiązania do jej udostępnienia. • Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich twierdzeń i argumentów organu.

Godne uwagi sformułowania

Nadużycie prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie bezczynności organu. • Organ obowiązany będzie orzec [o nadużyciu prawa] jednak w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. • Przedwczesna jest analiza zasadności stanowiska organu w tym zakresie na etapie skargi na bezczynność organu.

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Rafał Stasikowski

sędzia

Mariusz Kotulski

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii rozgraniczenia postępowania o stwierdzenie bezczynności od postępowania w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ zamiast wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa, próbuje argumentować brak bezczynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i potencjalnego nadużywania tego prawa przez wnioskodawców, co ma znaczenie dla funkcjonowania administracji publicznej.

Czy nadużycie prawa do informacji publicznej może usprawiedliwić milczenie urzędu? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst