Orzeczenie · 2026-05-15

III OSK 2198/25Skarga kasacyjną policja informacja publiczna procedury testów

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-05-15

NSAAdministracyjneWysokansa

dostęp do informacji publicznejustawa o dostępie do informacji publicznejbeczynność organuskarga kasacyjnapolicjatesty narkotykoweurządzenia pomiaroweprzetwarzanie informacjiinteres publicznyinteres indywidualny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku D. S. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej procedur i statystyk używania urządzeń do wykrywania środków odurzających. Skarżąca wniosła o udostępnienie informacji o procedurach stosowania testów nielaboratoryjnych, zasadach używania urządzenia "Abbot", procedurze producenta, zestawieniu wykonanych testów w kraju oraz charakterystyce psychometrycznej urządzenia. Wskazała na podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 KK oraz medialne doniesienia o wysokim poziomie fałszywych wyników testów. Organ początkowo odmówił udostępnienia informacji, uznając, że wniosek dotyczy sprawy indywidualnej. WSA uznał organ za bezczynny, stwierdzając, że przydatność informacji dla celów prywatnych wnioskodawcy nie wyłącza możliwości jej udostępnienia, a organ nie wykazał nadużycia prawa do informacji publicznej ani nie wydał decyzji odmownej. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, wskazując na wadliwość zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego, które w istocie kwestionowały ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że nadużycie prawa do informacji publicznej nie może być domniemane, a obowiązek jego wykazania spoczywa na organie, który nie wydał w tej sprawie decyzji odmownej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że prawo do informacji publicznej służy również celom indywidualnym, o ile dotyczy spraw publicznych, a organ nie może odmówić udostępnienia informacji powołując się na nadużycie prawa bez wydania decyzji odmownej i wykazania tego nadużycia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wydania decyzji odmownej przez organ i skupia się na procedurze administracyjnej. Interpretacja nadużycia prawa może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej procedur i statystyk używania urządzeń do wykrywania środków odurzających, nawet jeśli służy celom indywidualnym wnioskodawcy, może być uznany za nadużycie prawa do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przydatność informacji dla celów prywatnych wnioskodawcy nie wyłącza możliwości żądania jej udostępnienia, gdy dotyczy ona spraw publicznych. Organ nie wykazał nadużycia prawa do informacji publicznej.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uznał, że chybiona jest argumentacja organu, jakoby przydatność informacji dla celów prywatnych wnioskodawcy mogła stanowić przeszkodę w jej udostępnieniu. Podzielił stanowisko judykatury, że sama użyteczność informacji dla celów prywatnych nie wyłącza możliwości jej żądania, gdy dotyczy spraw publicznych. Podkreślono, że nadużycie prawa do informacji publicznej ma miejsce w przypadku działań nakierowanych na dezorganizację pracy organów lub nękanie, czego w sprawie nie wykazano. NSA potwierdził, że organ nie wykazał nadużycia prawa i nie wydał decyzji odmownej.

Czy organ jest zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jeśli uważa, że wniosek stanowi nadużycie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku uznania wniosku za nadużycie prawa, organ powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że w przypadku stwierdzenia nadużycia prawa do informacji publicznej, odmowa ochrony nie następuje poprzez zakwestionowanie przedmiotu prawa, lecz poprzez odmowę realizacji roszczenia, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W niniejszej sprawie organ nie wydał takiej decyzji.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być podstawą do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą być wykorzystywane do kwestionowania ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji.

Przepisy (10)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacja publiczna to każda informacja o sprawach publicznych, w tym o działaniu organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o innych osobach i jednostkach organizacyjnych, w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej lub zarządzają mieniem komunalnym albo majątkiem państwowym. Informacja publiczna podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązek udostępniania informacji publicznej dotyczy również informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest ona niezbędna do realizacji wniosku, jeżeli wnioskodawca wykaże istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego.

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może zostać udostępniona w terminie, o którym mowa w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia informuje wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób prawnych i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i nie narusza to przepisów o ochronie informacji niejawnych określonych w ustawie.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu prywatnego lub publicznego, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

p.p.s.a. art. 182 § § 2 i § 3