III OSK 2172/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPolicjant K. L. wystąpił o ponowne ustalenie i wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. K 7/15), który uznał za niezgodny z Konstytucją RP art. 115a ustawy o Policji w zakresie ustalania wysokości ekwiwalentu za 1 dzień urlopu w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia. Organy Policji odmówiły wypłaty wyrównania, argumentując, że orzeczenie TK nie przyznało samo w sobie uprawnień byłym policjantom do ekwiwalentu w innej wysokości, a znowelizowane przepisy również nie przewidują takiego prawa dla osób zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje organów, stwierdzając, że istnieje możliwość przeliczenia ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. zgodnie z wyrokiem TK. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. należy ustalać na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, ale ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. NSA podkreślił, że niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania, a przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK. Sąd uznał, że należy stosować zasady obliczania ekwiwalentu zgodne z Konstytucją RP, co oznacza uwzględnienie wyroku TK przy ustalaniu wysokości świadczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie prawa do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przez funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i przepisów przejściowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i interpretacji przepisów po wyroku TK K 7/15.
Zagadnienia prawne (2)
Czy policjant zwolniony ze służby przed datą publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego (6 listopada 2018 r.) ma prawo do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, obliczonego zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu ukształtowanym tym wyrokiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, policjant ma prawo do wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres przed 6 listopada 2018 r., obliczonego na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, ale ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. K 7/15 wyeliminował z obrotu prawnego przepis dotyczący współczynnika ekwiwalentu za urlop. Przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK, a zasady obliczania ekwiwalentu muszą być zgodne z Konstytucją RP, co oznacza uwzględnienie wyroku TK.
Czy przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach (Dz.U. 2020 poz. 1610) mogą ograniczać skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. K 7/15) w zakresie prawa do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a ich wykładnia musi być zgodna z Konstytucją RP i wyrokiem TK.
Uzasadnienie
Derogacja przepisu prawa z powodu jego niezgodności z Konstytucją RP wyłącza stosowanie 'zwykłych' norm intertemporalnych. Ustawodawca nie może modyfikować momentu ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej poprzez przepisy przejściowe.
Przepisy (10)
Główne
ustawa o Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Pierwotne brzmienie przepisu, uznane za niezgodne z Konstytucją RP w zakresie współczynnika ekwiwalentu pieniężnego. Po wyroku TK należy stosować zasady wynikające z tego przepisu w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do corocznego, nieprzerwanego płatnego urlopu.
Pomocnicze
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten reguluje zasady stosowania znowelizowanego art. 115a ustawy o Policji, wskazując, że ekwiwalent za urlop za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, co należy interpretować w świetle wyroku TK K 7/15.
ustawa o Policji art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Dotyczy ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
Konstytucja RP art. 81
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do urlopu można dochodzić w granicach określonych w ustawie.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny, uchylając decyzję, ma obowiązek orzec o zasadności uchylenia.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd związany oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Policjant ma prawo do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres sprzed 6 listopada 2018 r., obliczonego zgodnie z wyrokiem TK K 7/15. • Przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego. • Wykładnia przepisów musi być prokonstytucyjna i uwzględniać orzecznictwo TK.
Odrzucone argumenty
Organy Policji twierdziły, że przepisy nie przyznają prawa do wyrównania ekwiwalentu za okres sprzed daty publikacji wyroku TK. • Organ argumentował, że przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach ograniczają stosowanie wyroku TK. • Zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 145 §1 p.p.s.a. w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz art. 66 ust. 2 i art. 81 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania • nie można modyfikować momentu ani skutku czasowego derogacji trybunalskiej • nie do zaakceptowania jest dokonana przez organy Policji literalna wykładnia art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach • zabieg taki implicite prowadzi do wtórnej niekonstytucyjności
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Rafał Stasikowski
sprawozdawca
Paweł Mierzejewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie prawa do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop przez funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. i interpretacji przepisów po wyroku TK K 7/15.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na prawa obywateli i jak sądy interpretują przepisy przejściowe, aby zapewnić zgodność z Konstytucją. Jest to ważny przykład dla funkcjonariuszy służb mundurowych.
“Policjanci walczą o wyrównanie urlopowe po latach: NSA rozstrzyga kluczową kwestię zgodności z Konstytucją.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.