III OSK 1895/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia różnych informacji, w tym kopii interpelacji radnych, danych o finansowaniu gminy, liczbie mieszkańców, wydatkach na obsługę prawną oraz oświadczeń majątkowych. Prezydent Miasta G. w odpowiedzi na część wniosków stwierdził, że służą one zaspokojeniu indywidualnych potrzeb i stanowią nadużycie prawa do informacji publicznej, a także że część informacji jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej. WSA uznał, że pismo organu z dnia 8 czerwca 2022 r., mimo że nie zostało nazwane decyzją, miało jej cechy i stanowiło odmowę udostępnienia informacji, co wykluczało bezczynność organu. Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów poprzez uznanie pisma za decyzję i oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym, a jego nadużycie nie powinno korzystać z ochrony prawnej. W przypadku nadużycia prawa, organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. NSA uznał, że pismo Prezydenta Miasta z dnia 8 czerwca 2022 r. zawierało niezbędne elementy decyzji administracyjnej (oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie, podpis) i stanowiło władcze ukształtowanie sytuacji prawnej strony poprzez odmowę udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa. W związku z tym organ nie pozostawał w bezczynności, a prawidłowość wydanej decyzji nie mogła być oceniana w ramach skargi na bezczynność. Sąd zaznaczył, że brak pouczenia o prawie odwołania w piśmie organu wymagał od skarżącego wystąpienia o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że pismo organu odmawiające udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa, mimo braku formalnego nazwania go decyzją, może być uznane za decyzję administracyjną, a także kwestia granic kontroli sądu w sprawach o bezczynność organu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odmawia udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa, a jego pismo ma cechy decyzji administracyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pismo organu odmawiające udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa, które nie zostało formalnie nazwane decyzją, może być uznane za decyzję administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pismo organu, które zawiera niezbędne elementy decyzji administracyjnej (oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie, podpis) i władczo kształtuje sytuację prawną strony poprzez odmowę udostępnienia informacji, może być uznane za decyzję administracyjną, nawet jeśli nie zostało formalnie tak nazwane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że treść pisma organu, a nie jego nazwa, decyduje o jego charakterze. Pismo Prezydenta Miasta G. zawierało wszystkie kluczowe elementy decyzji, w tym odmowę udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa, co wykluczało bezczynność organu.
Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia przez wnioskodawcę prawa do informacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nadużycie prawa do informacji publicznej może stanowić podstawę do odmowy jej udostępnienia, jednak odmowa ta musi nastąpić w formie decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym, a jego nadużycie, polegające na wykorzystywaniu go do celów niezgodnych z interesem publicznym lub godzących w funkcjonowanie instytucji, nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Odmowa musi być jednak poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym i wydana w formie decyzji, umożliwiającej kontrolę.
Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu bada merytoryczną zasadność wydanej przez organ decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w postępowaniu ze skargi na bezczynność sąd bada jedynie, czy organ pozostaje w bezczynności, a nie prawidłowość merytoryczną wydanej przez niego decyzji.
Uzasadnienie
Kontrola prawidłowości decyzji administracyjnej, w tym ocena, czy istniały podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa, wykracza poza ramy postępowania ze skargi na bezczynność i może być przedmiotem odrębnego postępowania sądowego po wydaniu decyzji.
Przepisy (7)
Główne
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej lub umorzenie postępowania następuje w drodze decyzji.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
P.p.s.a. art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi na bezczynność organu.
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 58 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
u.s.g. art. 24 § 7
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Publikacja interpelacji radnych w Biuletynie Informacji Publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo organu z dnia 8 czerwca 2022 r. miało cechy decyzji administracyjnej, co wykluczało bezczynność organu. • Nadużycie prawa do informacji publicznej może stanowić podstawę do odmowy jej udostępnienia w formie decyzji.
Odrzucone argumenty
Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. • Pismo organu z dnia 8 czerwca 2022 r. nie było decyzją administracyjną.
Godne uwagi sformułowania
Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej nie powinno korzystać z ochrony prawnej. • Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji. • W przypadku skargi opartej na podstawie art. 149 P.p.s.a., sąd nie jest uprawniony do merytorycznej oceny wydanej przez organ decyzji, lecz jedynie rozstrzyga, czy organ pozostaje w bezczynności.
Skład orzekający
Teresa Zyglewska
przewodniczący
Mirosław Wincenciak
sędzia
Paweł Mierzejewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że pismo organu odmawiające udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa, mimo braku formalnego nazwania go decyzją, może być uznane za decyzję administracyjną, a także kwestia granic kontroli sądu w sprawach o bezczynność organu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odmawia udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa, a jego pismo ma cechy decyzji administracyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i potencjalnego nadużywania tego prawa przez obywateli, a także interpretacji formy prawnej odpowiedzi organu.
“Czy pismo urzędnika to już decyzja? NSA rozstrzyga o dostępie do informacji publicznej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.