Orzeczenie · 2025-01-21

III OSK 1895/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-21
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejprawo administracyjnebezczynność organunadużycie prawadecyzja administracyjnaskarga kasacyjnaNSAPrezydent Miastasamorząd terytorialny

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia różnych informacji, w tym kopii interpelacji radnych, danych o finansowaniu gminy, liczbie mieszkańców, wydatkach na obsługę prawną oraz oświadczeń majątkowych. Prezydent Miasta G. w odpowiedzi na część wniosków stwierdził, że służą one zaspokojeniu indywidualnych potrzeb i stanowią nadużycie prawa do informacji publicznej, a także że część informacji jest dostępna w Biuletynie Informacji Publicznej. WSA uznał, że pismo organu z dnia 8 czerwca 2022 r., mimo że nie zostało nazwane decyzją, miało jej cechy i stanowiło odmowę udostępnienia informacji, co wykluczało bezczynność organu. Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów poprzez uznanie pisma za decyzję i oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym, a jego nadużycie nie powinno korzystać z ochrony prawnej. W przypadku nadużycia prawa, organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. NSA uznał, że pismo Prezydenta Miasta z dnia 8 czerwca 2022 r. zawierało niezbędne elementy decyzji administracyjnej (oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie, podpis) i stanowiło władcze ukształtowanie sytuacji prawnej strony poprzez odmowę udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa. W związku z tym organ nie pozostawał w bezczynności, a prawidłowość wydanej decyzji nie mogła być oceniana w ramach skargi na bezczynność. Sąd zaznaczył, że brak pouczenia o prawie odwołania w piśmie organu wymagał od skarżącego wystąpienia o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że pismo organu odmawiające udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa, mimo braku formalnego nazwania go decyzją, może być uznane za decyzję administracyjną, a także kwestia granic kontroli sądu w sprawach o bezczynność organu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odmawia udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa, a jego pismo ma cechy decyzji administracyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pismo organu odmawiające udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa, które nie zostało formalnie nazwane decyzją, może być uznane za decyzję administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pismo organu, które zawiera niezbędne elementy decyzji administracyjnej (oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie, podpis) i władczo kształtuje sytuację prawną strony poprzez odmowę udostępnienia informacji, może być uznane za decyzję administracyjną, nawet jeśli nie zostało formalnie tak nazwane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że treść pisma organu, a nie jego nazwa, decyduje o jego charakterze. Pismo Prezydenta Miasta G. zawierało wszystkie kluczowe elementy decyzji, w tym odmowę udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa, co wykluczało bezczynność organu.

Czy organ administracji publicznej może odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia przez wnioskodawcę prawa do informacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nadużycie prawa do informacji publicznej może stanowić podstawę do odmowy jej udostępnienia, jednak odmowa ta musi nastąpić w formie decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym, a jego nadużycie, polegające na wykorzystywaniu go do celów niezgodnych z interesem publicznym lub godzących w funkcjonowanie instytucji, nie powinno korzystać z ochrony prawnej. Odmowa musi być jednak poprzedzona postępowaniem wyjaśniającym i wydana w formie decyzji, umożliwiającej kontrolę.

Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na bezczynność organu bada merytoryczną zasadność wydanej przez organ decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu ze skargi na bezczynność sąd bada jedynie, czy organ pozostaje w bezczynności, a nie prawidłowość merytoryczną wydanej przez niego decyzji.

Uzasadnienie

Kontrola prawidłowości decyzji administracyjnej, w tym ocena, czy istniały podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa, wykracza poza ramy postępowania ze skargi na bezczynność i może być przedmiotem odrębnego postępowania sądowego po wydaniu decyzji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Stowarzyszenia [...] od wyroku WSA w Bydgoszczy.

Przepisy (7)

Główne

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej lub umorzenie postępowania następuje w drodze decyzji.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 2 § 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

P.p.s.a. art. 149

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi na bezczynność organu.

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 58 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

u.s.g. art. 24 § 7

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Publikacja interpelacji radnych w Biuletynie Informacji Publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo organu z dnia 8 czerwca 2022 r. miało cechy decyzji administracyjnej, co wykluczało bezczynność organu. • Nadużycie prawa do informacji publicznej może stanowić podstawę do odmowy jej udostępnienia w formie decyzji.

Odrzucone argumenty

Organ pozostawał w bezczynności, ponieważ nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. • Pismo organu z dnia 8 czerwca 2022 r. nie było decyzją administracyjną.

Godne uwagi sformułowania

Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej nie powinno korzystać z ochrony prawnej. • Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji. • W przypadku skargi opartej na podstawie art. 149 P.p.s.a., sąd nie jest uprawniony do merytorycznej oceny wydanej przez organ decyzji, lecz jedynie rozstrzyga, czy organ pozostaje w bezczynności.

Skład orzekający

Teresa Zyglewska

przewodniczący

Mirosław Wincenciak

sędzia

Paweł Mierzejewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pismo organu odmawiające udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa, mimo braku formalnego nazwania go decyzją, może być uznane za decyzję administracyjną, a także kwestia granic kontroli sądu w sprawach o bezczynność organu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odmawia udostępnienia informacji z powodu nadużycia prawa, a jego pismo ma cechy decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej i potencjalnego nadużywania tego prawa przez obywateli, a także interpretacji formy prawnej odpowiedzi organu.

Czy pismo urzędnika to już decyzja? NSA rozstrzyga o dostępie do informacji publicznej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst