III OSK 1789/24Kara za brak recyklingu odpadów komunalnych utrzymana
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki akcyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości ponad 61 tys. zł za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Spółka osiągnęła jedynie 6,03% recyklingu, podczas gdy wymagane było 20%. W uzasadnieniu organów administracji oraz sądów niższych instancji podkreślano, że spółka jako profesjonalny podmiot odbierający odpady powinna była znać przepisy i organizować swoją działalność tak, aby spełnić ustawowe wymogi. Argumenty spółki o sile wyższej, niemożności przewidzenia lub zapobieżenia skutkom, czy też o braku wpływu na segregację odpadów przez właścicieli nieruchomości, zostały odrzucone. Sądy wskazały, że brak jest podstaw do zastosowania przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary (art. 189f KPA) czy o sile wyższej (art. 189e KPA), gdyż spółka nie wykazała nadzwyczajnych okoliczności, a jej działania były niewystarczające. Dodatkowo, spółka nie skorzystała z dostępnych mechanizmów prawnych, takich jak art. 6ka ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który wprowadza sankcje za brak selektywnej zbiórki. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia wyroku WSA, stwierdzając, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, a ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd pierwszej instancji są prawidłowe i nie zostały skutecznie podważone. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie odpowiedzialności profesjonalnych podmiotów za osiąganie poziomów recyklingu, interpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście kar administracyjnych, zasady stosowania przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary.
Dotyczy specyficznej sytuacji spółki odbierającej odpady komunalne od nieruchomości niezamieszkałych i kar pieniężnych na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka odbierająca odpady komunalne może być zwolniona z kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu recyklingu w sytuacji, gdy twierdzi, że nie miała wpływu na segregację odpadów przez właścicieli nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka jako profesjonalny podmiot powinna organizować swoją działalność i umowy tak, aby zapewnić osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu. Argumenty o braku wpływu na segregację czy sile wyższej nie są wystarczające do zwolnienia z kary.
Uzasadnienie
Sądy uznały, że obowiązek osiągnięcia poziomu recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady. Profesjonalny charakter działalności wymaga przewidywania i zapobiegania trudnościom. Brak skorzystania z dostępnych mechanizmów prawnych (np. art. 6ka u.c.p.g.) oraz niewystarczające działania własne spółki wykluczają zastosowanie przepisów o odstąpieniu od kary.
Czy brak osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych przez przedsiębiorcę może być uznany za naruszenie o znikomej wadze, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osiągnięcie zaledwie 6,03% recyklingu przy wymaganym 20% nie może być uznane za naruszenie o znikomej wadze, zwłaszcza w kontekście ochrony środowiska.
Uzasadnienie
Waga naruszenia jest oceniana obiektywnie, a nie tylko w kontekście ewentualnego wpływu na konkretną gminę. Ochrona środowiska i osiągnięcie minimalnych poziomów recyklingu są celami nadrzędnymi, a kary mają charakter mobilizujący.
Czy okoliczności takie jak trudności w segregacji odpadów przez właścicieli nieruchomości lub specyfika odbieranych odpadów mogą stanowić siłę wyższą uniemożliwiającą osiągnięcie poziomu recyklingu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, siła wyższa to zdarzenie zewnętrzne, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia i zapobieżenia. Trudności rynkowe czy organizacyjne nie spełniają tych kryteriów.
Uzasadnienie
Sądy podkreśliły, że siła wyższa to zjawisko o charakterze katastroficznym (np. klęski żywiołowe). Okoliczności podnoszone przez spółkę, takie jak ocena wykonalności umów, sytuacja rynkowa czy świadomość ekologiczna klientów, są elementami ryzyka gospodarczego, które profesjonalny podmiot powinien uwzględniać.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.c.p.g. art. 9g § pkt 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 i 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Pomocnicze
k.p.a. art. 189d § pkt. 1, 2 i 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1, § 2 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189e
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.c.p.g. art. 6ka
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Przepis ten wprowadza sankcje za nieprzestrzeganie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych poprzez możliwość nałożenia wyższej stawki opłaty za odbiór odpadów zmieszanych. Ma na celu zachęcenie mieszkańców do prawidłowej segregacji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania, a pomimo tego obiektywnie nie miała ona możliwości zapobiec naruszeniu. • W niniejszej sprawie doszło do kumulatywnego ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 189f § 1 pkt 1 KPA. • W niniejszej sprawie doszło do naruszenia w warunkach siły wyższej, tj. z przyczyn niezależnych od Spółki i obiektywnie niemożliwych do uniknięcia w świetle uwarunkowań gospodarczych oraz pomimo podejmowanych przez Spółkę starań celem osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. • Naruszenie miało wagę mniejszą niż znikoma. • Organ I i II instancji nie zebrały i nie oceniły całości materiału dowodowego, arbitralnie negując znaczenie okoliczności podnoszonych przez Spółkę. • Organy nie podjęły inicjatywy dowodowej w zakresie faktów świadczących o ziszczeniu się przesłanek umorzenia postępowania z uwagi na okoliczności z art. 189e KPA oraz w zakresie przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na gruncie art. 189f § 1 pkt 1 KPA. • Decyzja organu II instancji nie została należycie uzasadniona.
Godne uwagi sformułowania
Spółka jako podmiot profesjonalny ma obowiązek znać przepisy prawa oraz wykonywać ciążące na niej obowiązki związane z odbieraniem odpadów. • Kara należy do kar bezwzględnie określonych, które mają na celu zmobilizowanie przedsiębiorców odbierających odpady do osiągnięcia jak najwyższego poziomu ekologicznego. • Podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. • Nieosiągnięcie przez przedsiębiorcę poziomu recyklingu w danym roku kalendarzowym prowadzi do konsekwencji w postaci nałożenia na ten podmiot kary pieniężnej bez możliwości jej miarkowania ze względu na takie okoliczności, jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. • Siła wyższa wyznacza granicę odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Dominuje koncepcja obiektywna siły wyższej rozumianej jako zdarzenie zewnętrzne w stosunku do ruchu przedsiębiorstwa, o charakterze nadzwyczajnym, przejawiającym się w nieznacznym stopniu prawdopodobieństwa jego wystąpienia oraz o charakterze przemożnym, polegającym na niemożności jego "opanowania" i zapobieżenia jego skutkom na istniejącym w danej chwili poziomie rozwoju wiedzy i techniki.
Skład orzekający
Sławomir Wojciechowski
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Kiełkowski
sędzia del. WSA
Teresa Zyglewska
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności profesjonalnych podmiotów za osiąganie poziomów recyklingu, interpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście kar administracyjnych, zasady stosowania przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki odbierającej odpady komunalne od nieruchomości niezamieszkałych i kar pieniężnych na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu ochrony środowiska i odpowiedzialności firm za gospodarkę odpadami. Pokazuje, jak sądy interpretują obowiązki przedsiębiorców i pojęcie siły wyższej w kontekście kar administracyjnych.
“Firma zapłaci ponad 60 tys. zł kary za brak recyklingu. Sądy nie uwzględniły argumentów o 'sile wyższej'.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.