Orzeczenie · 2025-09-23

III OSK 1711/23Uchylenie wyroku WSA ponowne rozpoznanie kary pieniężnej

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-09-23
NSAOchrona środowiskaWysokansa
odpadykara pieniężnaprzetwarzanie odpadówzezwoleńprzedawnienieOrdynacja podatkowaKodeks postępowania administracyjnegoNSAWSAochrona środowiska

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Środowiska od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję GIOŚ w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za przetwarzanie odpadów niezgodnie z zezwoleniem. WSA w Warszawie uznał, że decyzja GIOŚ mogła być wydana z naruszeniem przepisów dotyczących przedawnienia oraz podwójnego karania za ten sam okres. Skarga kasacyjna GIOŚ skupiała się na zarzucie naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując przyjęcie przez WSA, że do kar pieniężnych nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia (art. 68 § 1 o.p.), a zamiast tego powinny być stosowane przepisy KPA (art. 189g, 189h). Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko wyrażone w swoim wcześniejszym orzecznictwie, uznał, że zgodnie z art. 202 ustawy o odpadach, w sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w tym przepisy o przedawnieniu. W związku z tym, NSA stwierdził, że WSA błędnie przyjął, iż do oceny przedawnienia mają zastosowanie przepisy KPA, a nie Ordynacji podatkowej. Z tego powodu, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, który będzie musiał uwzględnić przedstawioną przez NSA wykładnię prawną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że do przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych za gospodarowanie odpadami stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kar pieniężnych za gospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem, ale może mieć szersze zastosowanie do innych kar pieniężnych, gdzie ustawa odsyła do Ordynacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy do administracyjnych kar pieniężnych za gospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia, czy też przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Do administracyjnych kar pieniężnych za gospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące przedawnienia, a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że art. 202 ustawy o odpadach nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów Działu III Ordynacji podatkowej, w tym przepisów o przedawnieniu. W związku z tym, przepisy KPA dotyczące przedawnienia kar pieniężnych nie mają zastosowania, gdy istnieją odrębne regulacje w Ordynacji podatkowej.

Czy decyzja organu odwoławczego wydana po upływie 3-letniego okresu przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, narusza prawo?

Odpowiedź sądu

Należy ocenić, czy decyzja organu odwoławczego wydana po upływie terminu przedawnienia, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, jest dopuszczalna.

Uzasadnienie

Sąd I instancji wykluczył zastosowanie art. 68 § 1 o.p., przez co nie rozważał kwestii dopuszczalności orzekania przez organ odwoławczy po upływie terminu przedawnienia. NSA wskazał, że ta kwestia wymaga ponownego rozpatrzenia przez WSA.

Czy w przypadku administracyjnych kar pieniężnych, przed wydaniem decyzji przez organ, istnieje obowiązek zapłaty, który mógłby podlegać przedawnieniu na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przed wydaniem decyzji w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie istnieje skonkretyzowana powinność zapłaty, co odróżnia ją od zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Sąd I instancji, powołując się na orzecznictwo NSA, uznał, że do administracyjnych kar pieniężnych nie stosuje się art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie istnieje przed wydaniem decyzji obowiązek podatkowy, który taka decyzja miałaby konkretyzować.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Przepisy (17)

Główne

u.o. art. 202

Ustawa o odpadach

W sprawach dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.

u.o. art. 194 § ust. 5

Ustawa o odpadach

Administracyjną karę pieniężną wymierza się za gospodarowanie odpadami niezgodnie z posiadanym zezwoleniem.

o.p. art. 68 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

k.p.a. art. 189g § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej.

Pomocnicze

u.o. art. 41

Ustawa o odpadach

Określa zezwolenia na gospodarowanie odpadami.

u.o. art. 199

Ustawa o odpadach

Dotyczy wymierzania kar pieniężnych.

u.o. art. 194 § ust. 4

Ustawa o odpadach

Wspomniany jako błędnie podany przez organy, ale Sąd przyjął, że chodziło o ust. 5.

o.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.

o.p. art. 21 § § 1 pkt 2

Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy pominięcia dokumentu urzędowego.

k.p.a. art. 189f

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obrazu przepisów postępowania.

k.p.a. art. 189h § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy przerwania biegu terminu przedawnienia.

k.p.a. art. 189h § § 4 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w szczególnie uzasadnionym przypadku.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 16

Regulacja intertemporalna dotycząca postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej do oceny przedawnienia administracyjnej kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do oceny przedawnienia administracyjnej kary pieniężnej za gospodarowanie odpadami.

Godne uwagi sformułowania

do administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na podstawie przepisów ustawy o odpadach zastosowanie mają przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w tym przepisy o przedawnieniu. • nie ma zatem podstaw do stosowania przepisów art. 189a i n. k.p.a. w każdym przypadku, w którym ustawodawca, w zakresie objętym powołanymi przepisami k.p.a., zdecydował się wprowadzić odrębne regulacje.

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Piotr Korzeniowski

członek

Tadeusz Kiełkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że do przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych za gospodarowanie odpadami stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kar pieniężnych za gospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem, ale może mieć szersze zastosowanie do innych kar pieniężnych, gdzie ustawa odsyła do Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z przedawnieniem kar administracyjnych, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą w obszarze ochrony środowiska.

“Przedawnienie kar za odpady: Ordynacja podatkowa czy KPA? NSA rozstrzyga!”

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst