III OSK 1050/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez redakcję [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło skargę na decyzję Prezesa Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci skanu akt. WSA odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, wnosząc skargę do sądu zamiast odwołania do organu drugiej instancji (Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu). Skarżący kasacyjnie zarzucił m.in. naruszenie Konstytucji, EKPC i Karty Praw Podstawowych w związku z udziałem w składzie orzekającym osoby powołanej na urząd sędziego w wadliwym trybie, a także naruszenie przepisów postępowania poprzez błędną wykładnię skutkującą odrzuceniem skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty dotyczące składu sądu za bezzasadne, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo NSA i SN, które wymaga indywidualnego badania niezawisłości i bezstronności sędziego, a nie automatycznego uznawania wadliwości postępowania z powodu procedury powołania. NSA stwierdził również, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 174 p.p.s.a.) były nieuzasadnione, a WSA prawidłowo odrzucił skargę z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konieczności wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do WSA oraz utrwalenie linii orzeczniczej dotyczącej oceny wadliwości składu sądu w kontekście powoływania sędziów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i zarzutów związanych z powołaniem sędziów, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do podobnych przypadków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga do sądu administracyjnego na decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej jest dopuszczalna, jeśli strona nie skorzystała z prawa do odwołania do organu wyższej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga jest niedopuszczalna, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych w ustawie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W przypadku decyzji administracyjnej, która nie została ostateczna, należy najpierw skorzystać z drogi odwoławczej.
Czy udział w składzie orzekającym sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. stanowi samoistną podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt udziału w powołaniu na urząd sędziego w procedurze przed KRS ukształtowaną w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r. nie przesądza o wadliwości postępowania. Konieczne jest badanie konkretnych okoliczności mających uzasadniać wątpliwości co do bezstronności i niezależności sędziego.
Uzasadnienie
NSA powołuje się na swoje wcześniejsze orzecznictwo oraz orzecznictwo SN, wskazując, że wadliwość procesu powoływania sędziego musi być połączona z konkretną okolicznością naruszającą standard niezawisłości i bezstronności, a ocena musi być dokonywana ad casum.
Czy sąd administracyjny może być adresatem zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. lub ustawy Prawo prasowe, które są przepisami kompetencyjnymi lub adresowanymi do organów administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie stosuje wprost przepisów kompetencyjnych adresowanych do organów administracji publicznej i nie może być adresatem zarzutów ich naruszenia.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.a. i ustawy Prawo prasowe w zakresie wskazanym przez skarżącego kasacyjnie mają charakter kompetencyjny i są adresowane do organów administracji, a nie do sądu.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 183 § § 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 52 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § § 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 231 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 129 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Prawo prasowe art. 4 § ust. 3
Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe
p.p.s.a. art. 182 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, wnosząc skargę do WSA zamiast odwołania do organu drugiej instancji. • Zarzuty dotyczące wadliwości składu sądu są bezzasadne, gdyż nie wykazano konkretnych okoliczności naruszających niezawisłość i bezstronność sędziego. • Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. i Prawa prasowego są nieuzasadnione, ponieważ przepisy te nie są adresowane do sądu administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Udział w składzie orzekającym sędziego powołanego w trybie ustawy z 2017 r. o KRS automatycznie skutkuje wadliwością postępowania. • Wniesienie skargi do WSA i jednocześnie do organu drugiej instancji powinno skutkować rozpoznaniem sprawy przez organ i przekazaniem jej do WSA. • Sąd administracyjny powinien stosować przepisy k.p.a. i Prawa prasowego w sposób analogiczny do organów administracji.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. • Samodzielną przesłanką do uznania wadliwości obsady składu sądu nie może być wyłącznie wadliwość procesu powoływania sędziego, ale musi ponadto wystąpić konkretna okoliczność, która prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 KPP oraz art. 6 ust. 1 EKPC. • Z literalnej wykładni ww. przepisu wynika, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję wymaga zainicjowania postępowania odwoławczego, z zastrzeżeniem art. 52 § 3.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do WSA oraz utrwalenie linii orzeczniczej dotyczącej oceny wadliwości składu sądu w kontekście powoływania sędziów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i zarzutów związanych z powołaniem sędziów, co ogranicza jego bezpośrednie zastosowanie do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz kontrowersyjnego tematu wadliwości powołania sędziów, co jest istotne dla prawników praktyków.
“Czy wadliwe powołanie sędziego zawsze unieważnia postępowanie? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.