Orzeczenie · 2023-11-23

III KS 59/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-11-23
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższyskarganienależyta obsada sąduniezawiłość sędziowskaKRSprawo karnepostępowanie karneimmunitet sędziowski

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego T. D. na wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej uniewinnienia od zarzutu z art. 211 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a w pozostałym zakresie zmienił wyrok sądu I instancji, orzekając grzywnę zamiast kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem. Obrońca oskarżonego zarzucił Sądowi Okręgowemu rażącą obrazę przepisów postępowania, w tym art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych UE, poprzez nienależytą obsadę sądu. Jako podstawę zarzutu wskazał sposób powołania sędziego Ł. W. na urząd sędziego Sądu Okręgowego, kwestionując jego bezstronność ze względu na procedurę nominacyjną i rzekome powiązania z ówczesnym przewodniczącym KRS. Sąd Najwyższy, powołując się na własne uchwały i orzecznictwo, uznał skargę za bezzasadną. Podkreślono, że dla skuteczności zarzutu nienależytej obsady konieczne jest wykazanie realności niebezpieczeństwa naruszenia bezstronności sędziego oraz związku przyczynowego między tymi uchybieniami a treścią wyroku. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał tych okoliczności, opierając się na spekulacjach, a nie na wiarygodnych faktach. Oddalono skargę i obciążono oskarżonego kosztami postępowania skargowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej zarzutów nienależytej obsady sądu i wymogów dowodowych w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą powoływania sędziów w Polsce.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut nienależytej obsady sądu, wynikający z procedury powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżący nie wykaże realności niebezpieczeństwa naruszenia bezstronności sędziego oraz związku przyczynowego między ewentualnymi uchybieniami a treścią wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na własne uchwały i orzecznictwo, stwierdził, że samo powołanie sędziego w trybie określonym przez przepisy po 17 stycznia 2018 r. nie jest a priori podstawą do uznania sądu za nienależycie obsadzony. Konieczne jest wykazanie konkretnych wadliwości procesu powołania, które doprowadziły do utraty niezawisłości i bezstronności sędziego, a także wpływu tych wad na treść rozstrzygnięcia.

Czy wielokrotne ubieganie się o awans zawodowy przez sędziego oraz orzekanie w tym samym sądzie z innym sędzią, który był powiązany z KRS, świadczy o braku niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zostaną wykazane konkretne fakty wskazujące na naruszenie tych zasad.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wielokrotne ubieganie się o nominację do sądu wyższego rzędu nie jest niczym nadzwyczajnym i samo w sobie nie przekonuje o braku niezawisłości. Podobnie, orzekanie w tym samym sądzie z innym sędzią nie stanowi podstawy do daleko idących wniosków o braku niezawisłości i bezstronności, zwłaszcza gdy skarżący opiera się na spekulacjach, a nie na wiarygodnych faktach.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście kosztów)

Strony

NazwaTypRola
T. D.osoba_fizycznaoskarżony
J. D.osoba_fizycznapokrzywdzona/oskarżycielka posiłkowa
L. D.osoba_fizycznapokrzywdzony (małoletni)

Przepisy (19)

Główne

k.p.k. art. 539e § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539e § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 157 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 211

Kodeks karny

k.k. art. 46 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 71 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 72 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 73 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 414 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § 1

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.r.o. art. 95 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.k. art. 33 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 3

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania realności niebezpieczeństwa naruszenia bezstronności sędziego. • Brak wykazania związku przyczynowego między wadami procedury powołania sędziego a treścią wyroku. • Orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące zarzutów nienależytej obsady sądu.

Odrzucone argumenty

Nienależyta obsada sądu ze względu na procedurę powołania sędziego. • Rzekome powiązania sędziego z KRS i przewodniczącym KRS. • Wielokrotne ubieganie się o awans zawodowy przez sędziego.

Godne uwagi sformułowania

nie doszło bowiem do wystąpienia uchybienia rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej • dla skuteczności zarzutu podważającego bezstronność sędziego z uwagi na procedurę powołania konieczne jest dowiedzenie, że sędzia nie gwarantuje minimalnego standardu w tym zakresie • niezbędne jest więc wykazanie realności takiego niebezpieczeństwa, a nadto związku przyczynowego między rozstrzygnięciem konkretnej sprawy a zakresem i charakterem stwierdzonych uchybień • brak jest podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności • skarżący oparł zaprezentowane wnioski nie na wiarygodnych faktach, lecz na zbiorze spekulacji

Skład orzekający

Igor Zgoliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie linii orzeczniczej dotyczącej zarzutów nienależytej obsady sądu i wymogów dowodowych w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą powoływania sędziów w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i procedury powoływania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i społecznym.

Sąd Najwyższy: Jak udowodnić nienależytą obsadę sądu? Kluczowe wymogi dowodowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst