III KS 53/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi prokuratora wniesionej w trybie art. 539a § 1 k.p.k. na wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Prokurator zarzucił naruszenie art. 437 § 2 zdanie 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, w sytuacji braku konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, podkreślił ograniczony charakter postępowania w tym trybie, które służy jedynie kontroli zaistnienia podstaw do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Przedmiotem postępowania nie jest merytoryczne badanie prawidłowości kontroli odwoławczej ani zasadności stwierdzonych przez sąd odwoławczy uchybień. Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd apelacyjny prawidłowo uchylił wyrok z uwagi na naruszenie prawa oskarżonego do obrony, co uzasadniało konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. W związku z tym skarga prokuratora została oddalona. Sąd Najwyższy nie uwzględnił również wniosku oskarżonego dotyczącego uchylenia środka zapobiegawczego, wskazując, że organem właściwym do orzekania w tym zakresie jest sąd, przed którym sprawa karna zawisła.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji.
Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga w trybie art. 539a k.p.k.) i nie stanowi merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga prokuratora wniesiona na podstawie art. 539a § 1 k.p.k. na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania może obejmować merytoryczne badanie prawidłowości kontroli odwoławczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie zainicjowane skargą wniesioną w trybie art. 539a § 1 k.p.k. służy jedynie kontroli zaistnienia podstaw do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a nie merytorycznemu badaniu prawidłowości przeprowadzonej kontroli odwoławczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na ograniczony charakter skargi w trybie art. 539a k.p.k., który zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k. ogranicza się do zbadania czy zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k., albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok mimo braku formalnych przeszkód do wydania wyroku zmieniającego, albo czy jest konieczne przeprowadzenie w całości przewodu sądowego. Kontrola ta nie obejmuje badania zasadności stwierdzonych przez sąd odwoławczy uchybień.
Czy naruszenie prawa oskarżonego do obrony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie uchybień procesowych skutkujących naruszeniem prawa oskarżonego do obrony w całym postępowaniu pierwszoinstancyjnym uzasadnia potrzebę przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził naruszenie prawa oskarżonego do obrony, zarówno w aspekcie formalnym, jak i materialnym, odnosząc się do kwestii zapoznania oskarżonego z materiałami, możliwości złożenia wyjaśnień, wyznaczenia obrońcy z urzędu, rozpoznania wniosków dowodowych oraz oceny przyczyn niestawiennictwa. Sąd Najwyższy uznał, że takie stwierdzenie uzasadnia uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Czy Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym w trybie art. 539a k.p.k. jest właściwy do orzekania w przedmiocie zastosowanego środka zapobiegawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy nie dostrzega potrzeby orzekania w przedmiocie środka zapobiegawczego w ramach postępowania skargowego, a organem właściwym do orzekania w tym zakresie jest sąd, przed którym sprawa karna zawisła.
Uzasadnienie
Uprawnienie Sądu Najwyższego do orzekania w materii środka zapobiegawczego (art. 539d k.p.k.) nie aktualizuje się w każdej sprawie, w której wniesiono skargę. Kompetencja ta jest wyraźnie powiązana z zaistnieniem potrzeby, którą należy weryfikować w powiązaniu z wynikiem postępowania skargowego oraz oceną aktualności przyczyny zastosowania środka zapobiegawczego. W tej sytuacji, wobec oddalenia skargi i braku innych przesłanek, organem właściwym pozostaje sąd niższej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 539a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania.
k.k. art. 258 § § 1
Kodeks karny
Przepis, z którego oskarżonemu zarzucono popełnienie przestępstwa.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 2 zdanie 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, w której sąd odwoławczy uchyla wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania, gdy nie ma konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, których wystąpienie może być przedmiotem kontroli w ramach skargi.
k.p.k. art. 6
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy prawa oskarżonego do obrony.
k.k. art. 69 § § 1 i § 2
Kodeks karny
Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary.
k.k. art. 70 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy warunkowego zawieszenia wykonania kary.
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja wprowadzająca zmiany w Kodeksie karnym, której brzmienie sprzed nowelizacji było stosowane w sprawie.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy zasady stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.
k.k. art. 71 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy orzeczenia grzywny.
k.p.k. art. 539d
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy uprawnienia Sądu Najwyższego do orzekania w przedmiocie środka zapobiegawczego.
k.p.k. art. 249 § § 4 w zw. z § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy stosowania środków zapobiegawczych.
k.p.k. art. 253 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zmiany lub uchylenia środka zapobiegawczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga prokuratora nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 539a § 3 k.p.k. • Postępowanie skargowe w trybie art. 539a k.p.k. ma ograniczony zakres kontroli. • Sąd odwoławczy prawidłowo stwierdził naruszenie prawa oskarżonego do obrony, co uzasadniało uchylenie wyroku.
Odrzucone argumenty
Zarzut prokuratora dotyczący naruszenia art. 437 § 2 zdanie 2 k.p.k. przez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem tego postępowania nie jest natomiast merytoryczne badanie prawidłowości przeprowadzonej kontroli odwoławczej w aspekcie uchybień zarzucanych w apelacji, jak również zasadności uchybień stwierdzonych przez sąd odwoławczy. • Sąd Najwyższy, rozpoznając środek zaskarżenia w trybie art. 539a § 1 k.p.k., nie jest uprawniony do badania prawidłowości uchybień stwierdzonych przez sąd ad quem. • Takiej rewizji Sąd Najwyższy nie jest jednak władny podjąć w ramach niniejszego postępowania.
Skład orzekający
Marek Motuk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga w trybie art. 539a k.p.k.) i nie stanowi merytorycznej oceny rozstrzygnięcia sądu odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kontroli Sądu Najwyższego w specyficznym trybie skargowym, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy stawia granice: kiedy skarga na uchylenie wyroku nie jest możliwa?”
Sektor
karne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.