III KS 29/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonej C. L. na wyrok Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Zakopanem uniewinniający oskarżoną od zarzucanych czynów z art. 305 § 1 ustawy prawo własności przemysłowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 437 § 2 kpk poprzez niezasadne uchylenie wyroku i nakazanie ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego, a także naruszenie art. 437 § 2 w zw. z art. 442 § 3 kpk poprzez nakazanie określonej oceny dowodów. Sąd Najwyższy uznał skargę za niezasadną. Wskazał, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne w określonych przypadkach, w tym gdy jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Podkreślił, że skarga na wyrok sądu odwoławczego ma na celu kontrolę prawidłowości realizacji tych reguł. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował regułę ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.), która stanowi, że sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji. Sąd Okręgowy ustalił, że Sąd Rejonowy dokonał błędnych ustaleń faktycznych, a prawidłowo oceniony materiał dowodowy dawał podstawy do przypisania oskarżonej zarzuconego czynu. Ponieważ sąd odwoławczy nie mógł wydać wyroku skazującego, uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zaznaczył, że Sąd Okręgowy nie nakazał określonej oceny dowodów, lecz jedynie wskazał na konieczność przeprowadzenia dokładnej oceny całości materiału dowodowego. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił skargę i obciążył oskarżoną kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie reguły ne peius przez sąd odwoławczy, zakres kontroli Sądu Najwyższego w sprawach kasacyjnych, prawidłowe uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd odwoławczy, uchylając wyrok uniewinniający i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, narusza przepisy kpk, jeśli nie wskazuje na konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, a jedynie na potrzebę oceny dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uchylenie jest uzasadnione regułą ne peius (zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po uniewinnieniu w pierwszej instancji) i sąd odwoławczy nie nakazuje konkretnej oceny dowodów, lecz wskazuje na konieczność przeprowadzenia rzetelnej kontroli instancyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy jest dopuszczalne, gdy zachodzi potrzeba zastosowania reguły ne peius, a sąd odwoławczy nie może samodzielnie skazać oskarżonego. W takim przypadku sąd odwoławczy ma obowiązek wskazać podstawę uchylenia i uzasadnić swoje stanowisko. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował regułę ne peius, a jego uzasadnienie nie wskazywało na konieczność ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości ani nie nakazywało konkretnej oceny dowodów.
Jaki jest zakres kontroli sprawowanej przez Sąd Najwyższy w ramach skargi na wyrok sądu odwoławczego wydany w trybie art. 437 kpk?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kontrola ta ogranicza się do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego, w szczególności czy naruszono treść art. 437 kpk lub wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 kpk.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z art. 539a § 1 k.p.k. skarga na wyrok sądu odwoławczego dotyczy sytuacji, gdy wydanie orzeczenia kasatoryjnego naruszało treść art. 437 k.p.k. lub wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza. Zakres kontroli SN ogranicza się do oceny, czy stwierdzone uchybienie uzasadniało wydanie orzeczenia kasatoryjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. L. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Prokurator Rejonowy w Zakopanem | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 305 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy czynu zarzucanego oskarżonej.
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Reguluje przesłanki uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 454 § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła ne peius – sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji.
k.p.k. art. 539a § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje możliwość wniesienia skargi na wyrok sądu odwoławczego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, które mogą stanowić podstawę uchylenia wyroku.
k.p.k. art. 442 § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wskazań prawnych sądu odwoławczego przy przekazywaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisu art. 437 par. 2 kpk poprzez niezasadne przyjęcie, iż ze względu na rzekomy błąd w ustaleniach faktycznych dokonanych w niniejszej sprawie ponownie, w ten sam sposób przez Sąd Rejonowy w Zakopanem, wymagane jest — po raz trzeci - przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości podczas gdy Sąd Okręgowy w Nowym Sączu - w trybie art. 442 par. 3 kpk - w ogóle nie wskazuje na konieczność przeprowadzenia jakiekolwiek dowodu w niniejszej sprawie na nowo lecz jedynie na ich ocenę. • Naruszenie przepisu art. 437 par. 2 kpk w z w. z art. 442 par. 3 kpk poprzez niezasadne przyjęcie, iż uchylając zaskarżony wyrok w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sąd Odwoławczy może - w ramach tzw. zapatrywań prawnych i wskazań określonych w art. 442 par. 3 kpk - nakazać Sądowi pierwszej instancji określoną ocenę dowodów, w szczególności zeznań świadka H. M. (poprzednie nazwisko C.1.) oraz wyjaśnień Oskarżonej a konsekwencji owej nakazanej oceny - nakazać skazanie oskarżonego.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może [...] nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. • sąd odwoławczy jest zobowiązany do wskazania, która z okoliczności wymienionych w art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. stanowiła in concreto podstawę uchylenia wyroku Sądu I instancji • zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego [...] ogranicza się w swej istocie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego. • w wypadku reguły ne peius z art. 454 § 1 k.p.k. kontrola skargowa obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania tego przepisu pod kątem spełnienia warunku, zgodnie z którym sąd odwoławczy "nie może skazać oskarżonego" • Sąd Okręgowy w Nowym Sączu doszedł do przekonania, że Sąd Rejonowy w Zakopanem dokonał błędnych ustaleń faktycznych [...] podczas gdy „prawidłowo oceniony materiał dowodowy dawał podstawy do przypisania oskarżonej zarzuconego jej czynu zabronionego.” • Stosownie do wyrażonej w art. 454 § 1 k.p.k. reguły ne peius, sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonych, którzy zostali uniewinnieni w pierwszej instancji • Sąd odwoławczy nie nakazał Sądowi pierwszej instancji „określonej oceny dowodów”, lecz wskazał jedynie, że Sąd ten „powinien przeprowadzić dokładną ocenę całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zgodną z wymogami art. […]
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie reguły ne peius przez sąd odwoławczy, zakres kontroli Sądu Najwyższego w sprawach kasacyjnych, prawidłowe uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, w tym interpretacji reguły ne peius i zakresu kontroli sądowej, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający?”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.